Przesłuchanie małoletnich świadków

Książka analizuje problem podatności małoletnich świadków na sugestię i wiarygodności ich zeznań. Autorka przedstawia: ¦ charakterystykę oddziaływania sugestywnego, zniekształcającego wspomnienia ¦ mechanizmy wpływania na treść zeznań świadków ¦ problemy z oceną wiarygodności zeznań małoletniego świadka ¦ czynniki, na które należy zwrócić uwagę przy ocenie, czy i w jakim stopniu zeznania dziecka pozostają pod wpływem osób trzecich ¦ sposoby na zmniejszenie oddziaływania sugestywnego w procesie przygotowania dziecka do roli świadka i podczas przesłuchania. Monika Zielona-Jenek, doktor, psycholog, adiunkt w Instytucie Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, biegły sądowy w sprawach dotyczących wykorzystania seksualnego dziecka. Zainteresowania badawcze obejmują problem przemocy wobec dziecka, wiarygodności dziecka jako świadka, użyteczność metod diagnostycznych w opiniodawstwie sądowym. Autorka licznych publikacji na ten temat. Autorka stawia sobie ambitny cel ukazania kwestii dotyczących opiniowania sądowo-psychologicznego, ale także mam nadzieję pomoże organom procesowym w podejmowaniu rozstrzygnięć. (...) Publikacja spełnia wymogi zarówno podręcznika akademickiego, jak i książki niezbędnej każdemu profesjonaliście pracującemu z dzieckiem i jego rodziną . Prof. dr hab. Beata Pastwa-Wojciechowska

Spis treści

Od Autora 7 Wprowadzenie 9 Z historii badań nad oddziaływaniami sugestywnymi wobec świadków 10 Problematyka sugestii w praktyce społecznej 21 Część I. Podatność dzIeCka na SugeStIe. uStalenIa teoretyCzne I emPIryCzne 31 Rozdział 1. Sugestia jako zjawisko psychologiczne 33 1.1. Sugestia. Ustalenia terminologiczne 33 1.2. Sugestia w kontekście zjawiska wpływu społecznego 37 1.3. Podatność na sugestie 39 Rozdział 2. Czynniki modyfikujące efekt wpływu sugestywnego 42 2.1.Oddziaływanie sugestywne jako przedmiot badań empirycznych 42 2.2.Determinanty efektywności oddziaływania sugestywnego 46 2.2.1. Sytuacyjne determinanty efektu sugestii 47 2.2.1.1. Cechy zdarzenia modyfikujące zniekształcający wpływ sugestii 47 2.2.1.2. Cechy sugestii modyfikujące zakres jej zniekształcającego wpływu 50 2.2.1.3. Cechy sytuacji modyfikujące zakres zniekształcającego wpływu sugestii 57 2.2.1.4. Cechy osoby sugerującej modyfikujące zakres jej zniekształcającego wpływu 60 2.2.2. Podmiotowe wyznaczniki podatności na sugestie 62 2.2.2.1. Czynniki demograficzne jako determinanty podatności świadka na sugestie 62 2.2.2.2. Cechy funkcjonowania poznawczego świadka jako determinanty jego podatności na sugestie 64 2.2.2.3. Cechy funkcjonowania emocjonalno-społecznego świadka jako determinanty jego podatności na sugestie 68 2.3. Podsumowanie 71 Rozdział 3. Mechanizmy oddziaływania sugestywnego 74 3.1. Pamięć autobiograficzna – przedmiot oddziaływania sugestywnego 74 3.2. Poznawcze modele mechanizmów oddziaływania sugestywnego 79 3.2.1. Model powstawania fałszywych wspomnień 80 3.2.2. Model rozmytego śladu pamięciowego 84 3.2.3. Model monitorowania rzeczywistości 87 3.3. Emocjonalno-społeczne modele mechanizmów oddziaływania sugestywnego 92 3.3.1. Niepamięciowe mechanizmy dezinformacji 92 3.3.2. Model podatności na sugestie w sytuacji przesłuchania 94 3.3.3. Sugerowanie jako proces relacyjny. Propozycja modelu własnego 97 3.4. Podsumowanie 109 Część II. Podatność dziecka na Sugestie. Propozycje rozwiązań Praktycznych 113 Rozdział 4. Przygotowanie dziecka do roli świadka 115 4.1. Przygotowanie dziecka do przesłuchania jako proces redukcji efektu oddziaływania sugestywnego 119 4.2. Przygotowanie małoletniego świadka do przesłuchania. Wskazówki praktyczne 123 Rozdział 5. Przesłuchanie dziecka 128 5.1.Możliwości redukcji efektu oddziaływania sugestywnego w toku przesłuchania małoletniego świadka 132 5.2. Przesłuchanie dziecka. Wskazówki praktyczne 137 Rozdział 6. Diagnoza podatności małoletniego świadka na sugestie 141 6.1.Ujawnienie kazirodczego wykorzystania seksualnego dziecka w kontekście rozwodu rodziców jako przykład szczególnej sytuacji składania zeznań przez małoletniego 144 6.2. Podatność małoletniego świadka na zniekształcający wpływ sugestywny. Obszary diagnozy 153 6.3.Opiniodawstwo psychologiczno-sądowe dotyczące oddziaływania sugestywnego wobec małoletniego świadka. Perspektywa pracy biegłego 157 Literatura 168 Indeks nazwisk 178