Psychologia zmian rozwojowych człowieka

Recenzowana praca o charakterze monograficznym jest pierwszą pozycją naukową o takim zakresie w polskiej literaturze psychologicznej. Pisana jest językiem ścisłym, jasnym, a zarazem naukowym. Jest bardzo dobrze udokumentowana źródłami naukowymi o charakterze konstytutywnym i to nie tylko z zakresu psychologii, ale także pedagogiki, socjologii, filozofii, medycyny itp. Tytuł pracy, jako że nowy, jest dobrze uzasadniony. Wielką zaletą opracowania jest centralistyczne, a nie peryferyjne podejście, zawiera zarazem wielotorowe wyjaśnienie podstawowych pojęć dotyczących omawianej problematyki. Definiowanie i syntetyczny opis opierają się na bardzo precyzyjnym języku, a także na solidnej dokumentacji bibliograficznej, bez często stosowanego we współczesnych opracowaniach bełkotu naukowego. Fragm. recenzji prof. zw. dr. hab. Stanisława Popka

Spis treści

WPROWADZENIE – UZASADNIENIE TYTUŁU PRACY 9 1. PODSTAWOWE POJĘCIA PSYCHOLOGII ZMIAN ROZWOJOWYCH 19 1.1. Ewolucjonizm 19 1.2. Człowiek 20 1.3. Życie człowieka 21 1.4. Zdrowie człowieka 23 1.5. Aktywność człowieka 26 1.6. Rozwój człowieka 28 1.7. Okresy rozwoju człowieka 29 1.8. Zmiany rozwojowe człowieka 31 1.9. Zadania rozwojowe człowieka 32 1.10. „Paradoks rozwoju” człowieka 32 1.11. Kategorie rozwoju człowieka 33 1.12. Osobowość człowieka 34 1.13. Zachowanie człowieka 34 1.14. Proces zmian rozwojowych człowieka 35 1.15. Podsumowanie objaśnień pojęć podstawowych 36 2. PRZEDMIOT, CELE, FUNKCJE I ZADANIA PSYCHOLOGII ZMIAN ROZWOJOWYCH 37 2.1. Przedmiot psychologii zmian rozwojowych 37 2.2. Cele psychologii zmian rozwojowych 37 2.3. Funkcje psychologii zmian rozwojowych 38 2.4. Zadania psychologii zmian rozwojowych 38 2.5. Miejsce psychologii zmian rozwojowych wśród innych nauk 39 2.5.1. Psychologia zmian rozwojowych wśród nauk biologicznych 39 2.5.2. Psychologia zmian rozwojowych wśród nauk społecznych 40 2.5.3. Psychologia zmian rozwojowych wśród nauk psychologicznych 41 2.5.4. Psychologia zmian rozwojowych wśród innych nauk o człowieku 41 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 3. CZYNNIKI I WYZNACZNIKI ZMIAN ROZWOJOWYCH 45 3.1. Objaśnienia terminów: „czynnik” i „wyznacznik” 45 3.2. Podmiotowe uwarunkowania zmian rozwojowych 46 3.2.1. Biologiczne wyznaczniki zmian rozwojowych 46 3.2.2. Fizyczne wyznaczniki zmian rozwojowych 53 3.2.3. Psychiczne wyznaczniki zmian rozwojowych 54 3.3. Przedmiotowe uwarunkowania zmian rozwojowych 56 3.3.1. Historyczne wyznaczniki zmian rozwojowych 56 3.3.2. Ekonomiczne wyznaczniki zmian rozwojowych 58 3.3.3. Techniczne wyznaczniki zmian rozwojowych 59 3.3.4. Kulturowe wyznaczniki zmian rozwojowych 61 3.3.5. Społeczne wyznaczniki zmian rozwojowych 63 3.3.6. Edukacyjne wyznaczniki zmian rozwojowych 67 3.4. Integracyjny wpływ czynników i wyznaczników na zmiany rozwojowe człowieka 68 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 4. OKRESY I STADIA ZMIAN ROZWOJOWYCH 71 4.1. Kryteria podziału biegu życia ludzkiego 71 4.2. Okresy i stadia zmian rozwojowych człowieka 73 4.3. Charakterystyka okresów zmian rozwojowych człowieka 73 4.3.1. Okres prenatalny 73 4.3.2. Okres żłobkowy 74 4.3.3. Okres przedszkolny 74 4.3.4. Okres młodszoszkolny 75 4.3.5. Okres średnioszkolny 76 4.3.6. Okres starszoszkolny 77 4.3.7. Okres uczelniany (akademicki) 77 4.3.8. Okres pracowniczy 78 4.3.9. Okres postpracowniczy 80 4.3.10. Refleksje ogólne o okresach zmian rozwojowych 81 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 5. KATEGORIE ZMIAN ROZWOJOWYCH 83 5.1. Różnorodność kategorii zmian rozwojowych 83 5.2. Charakterystyka kategorii zmian rozwojowych 84 5.2.1. Biologiczne zmiany rozwojowe 84 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 5.2.2. Psychiczne zmiany rozwojowe 105 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 5.2.3. Uczuciowe zmiany rozwojowe 117 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 5.2.4. Erotyczne zmiany rozwojowe człowieka 121 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 5.2.5. Moralne zmiany rozwojowe 124 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 5.2.6. Społeczne zmiany rozwojowe 127 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 5.2.7. Profesjonalne zmiany rozwojowe 134 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 5.2.8. Osobowościowe zmiany rozwojowe 143 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 6. ZABURZENIA I UPOŚLEDZENIA ZMIAN ROZWOJOWYCH 157 6.1. Objaśnienia pojęć: „zaburzenie”, „upośledzenie”, „zaburzenie i upośledzenie rozwojowe” 157 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 7. TYPY I METODY BADAŃ ZMIAN ROZWOJOWYCH 163 7.1. Objaśnienia pojęć: „typ badań”, „metoda badań” 163 7.2. Typy badań i ich charakterystyka 164 7.3. Metody badań zmian rozwojowych 170 7.4. Kompleksowe stosowanie metod badań zmian rozwojowych 209 7.5. Poznawcza wartość metod badań zmian rozwojowych 209 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 8. TEORIE W PSYCHOLOGII ZMIAN ROZWOJOWYCH 213 8.1. Teorie w nauce 213 8.2. Definicje pojęcia „teoria” 214 8.3. Zalety i funkcje teorii w nauce 215 8.4. Zarys teorii rozwoju naukowej wiedzy pojęciowej uczniów 217 8.5. Obecność teorii w pracach awansowych 218 8.6. Problemy teoretyczne w psychologii zmian rozwojowych (przykłady) 218 8.7. Model teorii w nauce 219 8.8. Charakterystyka teorii w psychologii zmian rozwojowych 221 8.8.1. Teorie biologiczne 222 8.8.2. Teorie socjologiczne 224 8.8.3. Teorie psychologiczne 225 8.8.4. Inne teorie w psychologii zmian rozwojowych 228 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 9. HISTORIA PSYCHOLOGII ZMIAN ROZWOJOWYCH 231 9.1. Pionierzy psychologii zmian rozwojowych 231 9.2. Twórcy psychologii zmian rozwojowych 232 9.3. Psychologia zmian rozwojowych w Polsce 234 9.3.1. Pionierzy psychologii zmian rozwojowych 234 9.3.2. Współtwórcy psychologii zmian rozwojowych 235 9.3.3. Twórcy psychologii zmian rozwojowych 236 9.3.4. Główne wydarzenia w dziejach psychologii zmian rozwojowych w Polsce 239 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 10. NORMALNE I PATOLOGICZNE ZACHOWANIE CZŁOWIEKA JAKO PRZEJAW JEGO ZMIAN ROZWOJOWYCH 245 10.1. Zachowanie normalne 245 10.2. Zachowanie patologiczne 257 10.3. Terminy patogenne (przykłady) 270 Zapamiętaj zawartość treściową pojęć Opracuj odpowiedzi na pytania 11. TEST KMC – 2015: SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ 275 BIBLIOGRAFIA 289