Reakcja na wielokrotne wykluczenie

Książka przedstawia intersekcjonalną analizę mobilizacji, strategii działania i osiągnięć ruchu kobiet indiańskich w Kanadzie w latach 1968–1985. Status kobiet indiańskich (determinowany przez płeć, klasę społeczną oraz przynależność do grupy rdzennej ludności Kanady) wpływał na możliwości i ograniczenia polityczne ruchu Indianek, jego działania i strategie mobilizacyjne, a także na wykorzystywane przezeń ramy interpretacyjne. Analiza ruchu ukazuje szereg zjawisk, takich jak przyczyny i skutki społeczne wielowymiarowej dyskryminacji kobiet oraz jego uwarunkowania etniczne, klasowe czy genderowe. Publikacja przedstawia także oddziaływanie historycznego już ruchu społecznego na współczesne zagadnienia związane z kwestią statusu indiańskiego w Kanadzie oraz na działania zbiorowe podejmowane obecnie przez kobiety indiańskie w tym kraju. Izabela Nawrot-Adamczyk eksploruje zjawisko dyskryminacji kobiet, które jest uniwersalne czasowo i przestrzennie, a więc możliwe do uchwycenia nie tylko w perspektywie czasu przeszłego, ale również teraźniejszego, pod różnymi szerokościami i długościami geograficznymi. Zjawisko wieloaspektowej dyskryminacji kobiet indiańskich w Kanadzie skupia w sobie, niczym w soczewce, jeden z kluczowych problemów współczesnych społeczeństw, którym jest dyskryminacja ze względu na płeć. Wydźwięk monografii, napisanej w sposób kompetentny i wnikliwy, a ponadto ugruntowanej badaniami empirycznymi, jest tym silniejszy, że prowadzona analiza dotyczy przypadku niezwykłego oraz wyrazistego, a jednocześnie opisywane zdarzenia i ich skutki odnoszą się do naszego życia codziennego. Z recenzji dr. hab., prof. UP Grzegorza Forysia Izabela Nawrot-Adamczyk – amerykanistka, doktor nauk społecznych w zakresie socjologii, asystentka w Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego, stypendystka International Council for Canadian Studies. Jej zainteresowania naukowe obejmują socjologię ruchów społecznych, indigenous studies oraz analizę intersekcjonalną. Obecnie zajmuje się problematyką sojuszów i koalicji między rdzenną ludnością a muzułmanami w Kanadzie.

Spis treści

Wprowadzenie 9 Pojęcia i kategorie prawne opisujące rdzenną ludność Kanady 12 Stan badań dotyczących podejmowanego tematu 14 Pytania badawcze, hipotezy i propozycja analizy 20 Struktura książki 26 rozdział pierwszy 29 Interpretacje teoretyczne. W poszukiwaniu modelu wyjaśniającego mobilizację kobiet indiańskich w Kanadzie w latach 1968–1985 29 1.1. Między strukturą a kulturą: perspektywy badawcze w socjologii ruchów społecznych 29 1.2. Czym jest ruch społeczny? 32 1.3. W stronę historycznego wyjaśnienia pojęcia ruchu społecznego 34 1.4. Ruchy społeczne a żądanie uznania 36 1.5. Rola konfliktu społecznego w ruchu społecznym 38 1.6. Rola emocji w ruchu społecznym 40 1.7. Problem dualizmu w badaniach nad ruchami społecznymi 44 1.8. „Nowe” ruchy społeczne 45 1.9. Zasoby i organizacje ruchów społecznych 50 1.10. Model procesu politycznego w perspektywie działań mobilizacyjnych w ruchu społecznym 51 1.11. Gender i inne typy dynamiki społecznej w socjologii ruchów społecznych 54 1.12. Problematyka analizy intersekcjonalnej 58 1.13. Konsekwencje sprowadzenia analizy intersekcjonalnej do poziomu narracji tożsamościowych 62 1.14. (Nie)obecne w ruchach społecznych. Konsekwencje wykluczenia kobiet z narracji o protestach 65 1.15. Intersekcjonalny repertuar sporu 69 rozdział drugi 81 Wybrane elementy metodologii badań w socjologii ruchów społecznych 81 2.1. Zalety łączenia historii z socjologią i co z tego wynika dla obszaru badań nad ruchami społecznymi 81 2.2. Studium przypadku w metodologii badań ruchów społecznych 86 2.3. Metody i narzędzia badawcze wykorzystane w analizie wielowymiarowej aktywności kobiet indiańskich w Kanadzie w latach 1968–1985 90 rozdział trzeci 97 Kanadyjska macierz dominacji oraz krzyżujące się systemy władzy 97 3.1. Elementy polityki wobec Indian – fundamenty strukturalnej sfery władzy 97 3.2. Okres Nowej Francji – wczesne kontakty i współpraca 102 3.3. Proklamacja Królewska i okres Brytyjskiej Ameryki Północnej 107 3.4. Dyscyplinowanie ludności rodzimej w ramach „Ustawy o Indianach” 110 3.5. „Ustawa o Indianach” i poprawki do niej z lat 1876–1960 117 3.6. Status indiański w Kanadzie – ochrona praw i przywilejów czy efekt ujarzmiania w ramach systemu kolonialnego? 120 3.7. Koncepcja tożsamości i opresji intersekcjonalnej a problem utraty statusu indiańskiego przez Indianki w Kanadzie 123 3.8. „Indiańska księżniczka Kanady” czy „squaw” – kolonialne inskrypcje w ramach hegemonicznej sfery władzy 129 rozdział czwarty 145 Analiza ruchu kobiet indiańskich w Kanadzie w latach 1968–1985 w perspektywie modelu intersekcjonalnego repertuaru 145 4.1. Możliwości i ograniczenia polityczne a mobilizacja kobiet indiańskich 145 4.2. Analiza i dyskusja dotycząca ruchu kobiet indiańskich 153 4.3. Weryfikacja hipotez dotyczących aktywności kobiet indiańskich 155 4.4. Od świadomości do mobilizacji – struktura i strategie mobilizacyjne w ruchu kobiet indiańskiech na przykładzie Tobique Women’s Political Group 161 4.5. Chronologia działań – od protestów lokalnych po lobbowanie na rzecz zmiany zapisu 12(1)b w „Ustawie o Indianach” 164 4.6. Marsz do Ottawy 167 4.7. Sprawa Sandry Lovelace i lobbowanie w kwestii utraty statusu indiańskiego 170 4.8. Konferencje Premierów 174 4.9. Symboliczny wymiar działań ruchu kobiet indiańskich w Kanadzie. Wielowymiarowe ramy interpretacyjne 180 4.10. Rama praw człowieka w kontekście sprawy Sandry Lovelace 190 4.11. Rama tubylczej kobiecości a działania organizacji Native Women’s Association of Canada 193 Zakończenie 197 Bibliografia 207 Książki i artykuły 207 Raporty i dokumenty archiwalne 219 Gazety codzienne 220 Strony internetowe 222