Rysunek techniczny maszynowy z elementami CAD

Wydawnictwo PWN przedstawia nowe wydanie popularnej książki z zakresu rysunku technicznego maszynowego wykładowcy z Politechniki Krakowskiej – dra Pawła Romanowicza. W stosunku do I wydania książki znacznie poszerzono i zaktualizowano kwestie formalne związane z zgodnością z najnowszymi przedmiotowymi normami (2021 r.), podano aktualne oznaczenia GPS oraz położono nacisk na praktykę modelowania CAD. Książka zawiera unikatowe przykłady do samodzielnego rozwiązania – np. z zakresu rzutowania, przekrojów czy struktur geometrycznych powierzchni. Wyjaśnia też współczesne zasady przedstawiania elementów maszyn i urządzeń na rysunku technicznym. Unikalnym wyróżnikiem książki jest również osobny rozdział dotyczący praktyki projektowania grafiki inżynierskiej w AutoCAD Mechanical z przykładami. Czytelnik będzie dzięki temu mógł poznać sposób wykorzystania tego programu do rysowania i modelowania dotyczące popularnych zagadnień inżynierskich – np. projektowanie zbiorników, wałów maszynowych czy kół zębatych. Książkę kierujemy zarówno do praktyków, wykonujących rysunki techniczne – np. personelu inżynieryjno-technicznego zakładów przemysłowych, jak i studentów studiów inżynierskich, na których wykładane są przykładowo: Grafika inżynierska, Rysunek techniczny, Podstawy konstrukcji maszyn itp.

Spis treści

Przedmowa 9 1. Podstawy rysunku technicznego 10 1.1. Rysunek jako język graficzny 10 1.2. Rys historyczny 10 1.3. Rodzaje rysunków 12 1.4. Formaty arkuszy rysunkowych 13 1.5. Formatowanie arkuszy rysunkowych 14 1.6. Tabliczki rysunkowe 15 1.7. Linie rysunkowe 16 1.7.1. Rodzaje i grubości linii rysunkowych 16 1.7.2. Zastosowanie linii rysunkowych 17 1.7.3. Zasady grupowania linii i rysowania linii nieciągłych 21 1.7.4. Zasady rysowania linii wskazujących i linii odniesienia 22 1.8. Pismo techniczne 22 1.9. Podziałki rysunkowe 25 2. Rzutowanie 26 2.1. Wstęp 26 2.2. Rzutowanie prostokątne 26 2.2.1. Normalny układ rzutów prostokątnych według metody pierwszego kąta (europejskiej) 28 2.2.2. Układ rzutów prostokątnych według metody trzeciego kąta (amerykańskiej) 28 2.2.3. Symbole graficzne identyfikujące metodę rzutowania 29 2.2.4. Rzutowanie prostokątne brył 29 2.3. Rzutowanie aksonometryczne 31 2.4. Szczególne przypadki rzutowania 32 2.4.1. Rzutowanie identyfikowane strzałkami 32 2.4.2. Rzutowanie prostokątne z lustrzanym odbiciem 33 3. Zasady rysowania rzutów prostokątnych na rysunkach technicznych 34 3.1. Wstęp 34 3.2. Widoki 35 3.3. Przekroje i kłady 38 3.3.1. Zasady tworzenia przekrojów i kładów 38 3.3.2. Kreskowanie przekrojów 39 3.3.3. Oznaczanie przekrojów 42 3.3.4. Rodzaje przekrojów 43 3.3.5. Przedstawianie brył symetrycznych 46 3.3.6. Przekroje na rysunkach złożeniowych 48 3.3.7. Kłady 49 3.4. Przenikanie brył 50 3.5. Oznaczanie wzoru powierzchni 51 4. Wymiarowanie 52 4.1. Wstęp 52 4.2. Linie i liczby wymiarowe 53 4.3. Zasady wymiarowania 57 4.4. Rozmieszczanie elementów wymiarowych 59 4.5. Sposoby wymiarowania 60 4.6. Zasady wymiarowania wybranych charakterystycznych elementów maszyn i urządzeń 62 4.6.1. Wymiarowanie średnic 62 4.6.2. Wymiarowanie promieni i zarysów krzywoliniowych 64 4.6.3. Wymiarowanie kątów 66 4.6.4. Wymiarowanie powtarzających się szczegółów 67 4.6.5. Wymiarowanie ścięć krawędzi 68 4.6.6. Uproszczone wymiarowanie otworów 69 4.6.7. Wymiarowanie graniastosłupów 70 4.6.8. Wymiarowanie zbieżności i pochylenia 71 4.6.9. Wymiarowanie elementów symetrycznych 73 4.7 Wymiarowanie kratownic 73 4.8 Wymiarowanie powłok i obróbki cieplnej 75 5. Tolerancje i pasowania 77 5.1. Tolerancje wymiarów 77 5.2. Pasowania 83 5.3. Tolerancje geometryczne 87 5.4. Zasady definiowania dodatkowych wymagań GPS 96 5.5. Interpretacja wymiarów tolerowanych oraz GPS według aktualnych norm ISO 99 5.5.1. Definicje 100 5.5.2. Wymagania powłoki 100 5.5.3. Warunek maksimum materiału 101 5.5.4. Warunek minimum materiału 103 5.5.5. Zewnętrzne pole tolerancji 103 5.5.6. Tolerowanie stanu swobodnego 104 5.5.7. Wymaganie wzajemności 104 5.5.8. Tolerancje ogólne – podsumowanie 105 6. Oznaczanie stanu powierzchni przedmiotów 107 6.1. Parametry struktury geometrycznej powierzchni 107 6.2. Zasady umieszczania parametrów SGP na rysunkach 111 7. Zasady wykonywania rysunków połączeń 115 7.1. Połączenia nierozłączne 115 7.1.1. Połączenia nitowe 115 7.1.2. Połączenia spawane i zgrzewane 116 7.1.3. Połączenia lutowane i klejone 123 7.2. Połączenia gwintowe 124 7.3. Połączenia sworzniowe i kołkowe 137 8. Zasady wykonywania rysunków części maszyn 139 8.1. Wały i osie 139 8.2. Nakiełki 142 8.3. Połączenia wpustowe 143 8.4. Połączenia klinowe 146 8.5. Połączenia wielowypustowe 147 8.6. Koła zębate 149 8.7. Łożyska toczne 153 8.8. Uszczelnienia 156 8.9. Sprzęgła 157 8.10. Sprężyny 158 9. Podstawowe rodzaje rysunków technicznych maszynowych 161 9.1. Szkic techniczny 161 9.2. Rysunek techniczny wykonawczy 161 9.3. Rysunek złożeniowy 164 9.4. Rysunek schematyczny 166 10. Zastosowanie CAD w tworzeniu dokumentacji technicznej maszyn i urządzeń 167 10.1. Wprowadzenie 167 10.2. Podstawy wykonywania rysunków przy użyciu oprogramowania z serii AutoCAD 168 10.2.1. Układ współrzędnych globalnych i lokalnych 170 10.2.2. Obiekty rysunkowe w programie AutoCAD 170 10.2.3. Punkty charakterystyczne 171 10.2.4. Narzędzia do modyfi kacji obiektów 172 10.2.5. Warstwy rysunkowe 172 10.2.6. Napisy i kreskowanie 173 10.2.7. Wymiarowanie 175 10.2.8. Proces tworzenia rysunku w programie AutoCAD 176 10.3. AutoCAD Mechanical 177 10.3.1. Narzędzia rysowania 177 10.3.2. Narzędzia wymiarowania 178 10.3.3. Oznaczanie chropowatości i tolerancji geometrycznych 180 10.3.4. Rysowanie i oznaczanie połączeń spawanych 181 10.3.5. Ramka i tabliczka rysunkowa 182 10.3.6. Rysowanie otworów 182 10.3.7. Rysowanie elementów połączeń rozłącznych i nierozłącznych 183 10.3.8. Rysowanie połączeń gwintowych 183 10.3.9. Rysowanie wałków 184 10.3.10. Inne elementy znormalizowane 185 10.3.11. Uwagi końcowe 185 10.4. Przykłady rysunków elementów maszyn wykonanych za pomocą programów CAD 186 10.4.1. Uproszczony rysunek zbiornika ciśnieniowego spawanego 186 10.4.2. Modelowanie śruby z łbem sześciokątnym w programie Autodesk Inventor Professional 190 Literatura 193 Załącznik A – Przykłady wyznaczania linii przenikania 200 Załącznik B – Wybrane konstrukcje geometryczne 204 Załącznik C – Szeregi liczb i wymiarów normalnych 208 Załącznik D – Wprowadzanie zmian na rysunkach technicznych 210 Załącznik E – Rzutowanie – przykłady do samodzielnego rozwiązania 211 Załącznik F – Rzutowanie – rozwiązania 214 Załacznik G – Atlas rysunków 217