Sądowe postępowanie egzekucyjne. Przebieg, organy, koszty komornicze

Publikacja zawiera kompleksowy i praktyczny opis instytucji sądowego postępowania egzekucyjnego. Uwzględnia wszystkie ostatnie zmiany prawa jej dotyczące, w tym wprowadzone nowelizacjami Kodeksu postępowania cywilnego z 2019 i 2023 roku.W opracowaniu omówione zostały m.in. zagadnienia:• zawodu komornika sądowego i jego statusu ustrojowego,• kosztów postępowania sądowego,• klauzuli wykonalności i tytułów egzekucyjnych,• wszczęcia, zawieszenia i umorzenia postępowania,• ograniczenia egzekucji oraz powództwa przeciwegzekucyjnego,• egzekucji świadczeń pieniężnych, tj. egzekucji z ruchomości, zajęcia, dozoru, sprzedaży, sprzedaży licytacyjnej,• egzekucji z rachunków bankowych i z wynagrodzenia za pracę,• egzekucji świadczeń niepieniężnych oraz alimentacyjnych,• podziału sumy uzyskanej z egzekucji,• egzekucji z nieruchomości,• egzekucji z udziałem Skarbu Państwa oraz przedsiębiorców.Autorzy – praktycy specjalizujący się w tematyce egzekucji sądowej – nie ograniczają się do prezentowania poszczególnych jej instytucji, proponują też rozwiązania problemów ujawniających się w ramach wykładni i stosowania omawianych przepisów. Przedstawione rozważania zostały wzbogacone o liczne odwołania do poglądów doktryny oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych. Książka jest przeznaczona przede wszystkim dla sędziów, komorników, referendarzy sądowych, radców prawnych i adwokatów. Będzie ponadto interesującym źródłem wiedzy dla badaczy prawa egzekucyjnego.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 15 Rozdział I Komornicy sądowi | str. 19 Status komornika sądowego | str. 19 Czynności komornika sądowego | str. 23 Powoływanie i odwoływanie komornika sądowego | str. 33 Zastępstwo komornika sądowego | str. 44 Aplikanci komorniczy. Asesorzy | str. 54 Nadzór nad komornikami | str. 61 Organy egzekucyjne | str. 74 Sąd. Referendarz sądowy | str. 76 Komornik sądowy i jego czynności w Kodeksie postępowania cywilnego | str. 78 Zarządca | str. 86 Rozdział II Koszty postępowania egzekucyjnego | str. 89 Pojęcie kosztów postępowania egzekucyjnego | str. 89 Opłata komornicza | str. 96 Wydatki i zaliczki na wydatki | str. 105 Miarkowanie opłaty komorniczej | str. 107 Opłata komornicza a umorzenie postępowania | str. 116 Zwolnienie od kosztów komorniczych | str. 118 Rozdział III Tytuły egzekucyjne | str. 119 Podstawy egzekucji sądowej | str. 119 Pojęcie i rodzaje tytułów egzekucyjnych | str. 120 2.1. Uwagi ogólne | str. 120 2.2. Orzeczenia sądu | str. 124 2.3. Ugody sądowe | str. 128 2.4. Orzeczenia referendarza sądowego | str. 130 2.5. Inne orzeczenia, ugody i akty, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej | str. 131 2.6. Akty notarialne szczególnej treści | str. 136 Rozdział IV Klauzula wykonalności | str. 147 Pojęcie klauzuli wykonalności | str. 147 Wydanie klauzuli | str. 148 Rozpoznanie wniosku | str. 153 Skład sądu | str. 165 Właściwość sądu w sprawie o nadanie klauzuli wykonalności | str. 170 Klauzula wykonalności na rzecz lub przeciwko osobie niewymienionej w tytule egzekucyjnym | str. 177 Zażalenie | str. 194 Rozdział V Wszczęcie postępowania egzekucyjnego i inne czynności egzekucyjne | str. 201 Wszczęcie postępowania egzekucyjnego | str. 201 Wniosek o wszczęcie egzekucji | str. 203 Skutki wszczęcia postępowania egzekucyjnego | str. 207 Ustalenie majątku dłużnika | str. 209 Złożenie wykazu majątku | str. 211 Poszukiwanie majątku dłużnika | str. 214 Zawiadomienie o wszczęciu egzekucji | str. 215 Czynności egzekucyjne | str. 218 Protokół egzekucyjny | str. 224 Czynności egzekucyjne utrwalane za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk | str. 225 Opinia biegłego w toku czynności egzekucyjnych | str. 226 Odmowa wszczęcia egzekucji | str. 229 Zakończenie postępowania egzekucyjnego | str. 230 Rozdział VI Zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego | str. 233 Wstęp – cel i skutki zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego | str. 233 Zawieszenie postępowania egzekucyjnego z urzędu – brak zdolności procesowej lub przedstawiciela ustawowego oraz śmierć dłużnika lub wierzyciela | str. 242 Zawieszenie postępowania egzekucyjnego na wniosek (art. 820 k.p.c.) | str. 248 Zawieszenie postępowania egzekucyjnego a skarga na czynności komornika lub zażalenie na postanowienie sądu | str. 253 Wstrzymanie czynności | str. 255 Umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa i z urzędu (art. 824 k.p.c.) | str. 259 Umorzenie sądowego postępowania egzekucyjnego na wniosek (art. 825 k.p.c.) | str. 265 Rozdział VII Ograniczenia egzekucji | str. 267 Uwagi ogólne | str. 267 Ograniczenia przedmiotowe | str. 267 Ograniczenia podmiotowe egzekucji | str. 283 Ograniczenia co do sposobu prowadzenia egzekucji | str. 287 Rozdział VIII Powództwa przeciwegzekucyjne | str. 293 Uwagi ogólne | str. 293 Postępowanie odrębne dla rozpoznania powództw przeciwegzekucyjnych | str. 294 Zagadnienia wspólne dla powództw opozycyjnych i ekscydencyjnych | str. 295 3.1. Uwagi ogólne | str. 295 3.2. Właściwość sądu | str. 295 3.3. Wartość przedmiotu sporu w sprawach z powództw przeciwegzekucyjnych | str. 297 3.4. Prekluzja zarzutów | str. 298 3.5. Pełnomocnictwo | str. 299 3.6. Zabezpieczenie powództwa | str. 299 Powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności | str. 300 4.1. Charakter prawny | str. 300 4.2. Legitymacja czynna | str. 300 4.3. Dopuszczalność powództwa | str. 301 4.4. Pozbawienie wykonalności europejskich tytułów wykonawczych. Odmowa wykonania europejskich tytułów wykonawczych | str. 302 4.5. Termin do wytoczenia powództwa opozycyjnego | str. 304 4.6. Pozew o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności | str. 305 4.7. Podstawy powództwa opozycyjnego | str. 305 4.7.1. Uwagi ogólne | str. 305 4.7.2. Podstawa z art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. | str. 306 4.7.3. Podstawa z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. | str. 307 4.7.4. Podstawa z art. 840 § 1 pkt 3 k.p.c. | str. 311 4.8. Powództwo o pozbawienie wykonalności administracyjnego tytułu wykonawczego | str. 313 Powództwo ekscydencyjne (interwencyjne) | str. 314 5.1. Uwagi ogólne | str. 314 5.2. Charakter prawny wyroku z powództwa ekscydencyjnego | str. 314 5.3. Termin do wytoczenia powództwa | str. 315 Problem możliwości dochodzenia odszkodowania w przypadku nieskorzystania przez osobę trzecią z powództwa ekscydencyjnego | str. 316 Powództwo ekscydencyjne – skarga na czynność komornika | str. 317 Legitymacja w sprawie z powództwa ekscydencyjnego | str. 317 8.1. Legitymacja czynna | str. 317 8.2. Legitymacja czynna małżonka dłużnika | str. 318 8.3. Legitymacja bierna | str. 319 Podstawy powództwa ekscydencyjnego | str. 319 Zarzuty ze skargi pauliańskiej w sprawie z powództwa ekscydencyjnego | str. 320 Zwolnienie od egzekucji administracyjnej | str. 321 Rozdział IX Egzekucja z ruchomości | str. 325 Uwagi ogólne | str. 325 Właściwość organu egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych z ruchomości | str. 325 Zajęcie rzeczy ruchomej | str. 327 3.1. Uwagi ogólne | str. 327 3.2. Wyłączenie od zajęcia rzeczy niestanowiących własności dłużnika (art. 845 § 2 zdanie drugie k.p.c.) | str. 331 3.3. Zajęcie rzeczy znajdujących się w mieszkaniu dłużnika | str. 333 3.4. Ustalenie przez komornika własności zajętej rzeczy (art. 845 § 22 k.p.c.) | str. 336 3.5. Zajęcie rzeczy wchodzącej w skład majątku wspólnego małżonków (art. 845 § 24 k.p.c.) | str. 338 3.6. Skarga na zajęcie ruchomości | str. 341 3.7. Termin do wniesienia powództwa o zwolnienie od egzekucji | str. 342 Sposób zajęcia | str. 343 4.1. Uwagi ogólne | str. 343 4.2. Zawiadomienie o zajęciu | str. 344 4.3. Skutki prawne zajęcia | str. 346 4.4. Chwila zajęcia | str. 346 Dozór | str. 346 Sprzedaż | str. 348 6.1. Uwagi ogólne | str. 348 6.2. Sprzedaż z wolnej ręki | str. 349 6.3. Sprzedaż na rzecz lub za pośrednictwem przedsiębiorcy | str. 349 6.4. Sprzedaż rzeczy, których zbycie wymaga zezwolenia | str. 350 6.5. Sprzedaż licytacyjna | str. 351 6.5.1. Uwagi ogólne | str. 351 6.5.2. Obwieszczenie | str. 351 6.5.3. Przebieg licytacji | str. 352 6.5.4. Sprzedaż w drodze licytacji elektronicznej | str. 353 Sprzedaż przez przejęcie na własność | str. 361 Zaliczenie egzekwowanej wierzytelności na cenę nabycia | str. 362 Skutki sprzedaży | str. 364 Wierzyciele uczestniczący w egzekucji świadczeń pieniężnych z ruchomości | str. 366 Rozdział X Egzekucja z rachunków bankowych | str. 367 Charakter i przedmiot egzekucji | str. 367 Ochrona wkładów | str. 373 Zakres tajemnicy bankowej | str. 378 Wszczęcie egzekucji z rachunku bankowego | str. 382 Zajęcie rachunku bankowego | str. 385 Skutki zajęcia. Zakaz wypłat z zajętego rachunku bankowego | str. 391 Zbieg postępowania zabezpieczającego i egzekucji | str. 396 Zbieg egzekucji | str. 397 Egzekucja z rachunku wspólnego | str. 398 Odpowiedzialność za szkodę | str. 401 Egzekucja z rachunku bankowego, do którego wystawiono dowód imienny lub na okaziciela | str. 404 Rozdział XI Egzekucja z wynagrodzenia za pracę | str. 407 Charakter i przedmiot egzekucji | str. 407 Ochrona wynagrodzenia | str. 412 Wszczęcie egzekucji z wynagrodzenia za pracę | str. 418 Zajęcie wynagrodzenia za pracę | str. 420 Skutki zajęcia wynagrodzenia za pracę i obowiązki pracodawcy | str. 424 Prawa wierzyciela | str. 426 Ciągłość zajęcia wynagrodzenia za pracę | str. 429 Umorzenie postępowania egzekucyjnego z wynagrodzenia za pracę | str. 431 Środki przymusu | str. 433 Rozdział XII Egzekucja z wierzytelności i innych praw majątkowych | str. 437 Przedmiot egzekucji | str. 437 Wszczęcie egzekucji – zajęcie innego prawa majątkowego | str. 439 Zajęcie praw własności przemysłowej | str. 441 Zajęcie prawa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków | str. 442 Zajęcie praw dłużnika na wypadek wystąpienia ze spółki cywilnej lub jej rozwiązania | str. 443 Zajęcie prawa dłużnika do żądania działu majątku | str. 444 Zajęcie praw wspólnika z tytułu udziału w spółce prawa handlowego | str. 445 Zajęcie instrumentów finansowych zapisanych na rachunku | str. 450 Skutki zajęcia | str. 453 Opis i oszacowanie | str. 454 Zaspokojenie wierzyciela | str. 455 Rozdział XIII Wyjawienie majątku | str. 459 Pojęcie | str. 459 Osoby uprawnione do złożenia wniosku | str. 466 Legitymowany biernie w postępowaniu o wyjawienie majątku | str. 467 Sposób wyjawienia majątku | str. 470 Wniosek o wyjawienie majątku | str. 471 Zażalenie. Środki przymusu | str. 475 Nowy wykaz, złożenie wykazu przez przedstawiciela | str. 481 Rozdział XIV Egzekucja z nieruchomości | str. 485 Wszczęcie egzekucji – właściwość komornika i uczestnicy | str. 485 Zajęcie | str. 488 Zarząd zajętą nieruchomością | str. 494 Opis i oszacowanie | str. 499 Obwieszczenie o licytacji | str. 503 Warunki licytacyjne | str. 506 6.1. Uwagi ogólne | str. 506 6.2. Rękojmia | str. 507 6.3. Zaoferowanie sumy wywołania | str. 508 6.4. Złożenie ceny nabycia | str. 509 6.5. Możliwość udziału w przetargu (art. 976 i 977 k.p.c.) | str. 510 Licytacja | str. 512 Licytacja elektroniczna | str. 515 Przybicie | str. 519 Przysądzenie własności | str. 522 Egzekucja z ułamkowej części nieruchomości oraz użytkowania wieczystego | str. 524 Uproszczona egzekucja z nieruchomości | str. 526 Rozdział XV Podział sumy uzyskanej z egzekucji | str. 531 Uwagi ogólne | str. 531 Przywilej egzekucyjny i pierwszeństwo | str. 531 2.1. Uwagi ogólne | str. 531 2.2. Kategoryzacja przywilejów egzekucyjnych | str. 533 2.3. Charakter prawny przywileju egzekucyjnego | str. 533 2.4. Kryteria hierarchizacji | str. 534 2.5. Przejście przywileju na inne podmioty | str. 535 2.6. Przywileje szczególne i ogólne | str. 537 2.7. Kolizja przywilejów egzekucyjnych | str. 538 2.8. Chwila ustalenia zakresu przywileju egzekucyjnego | str. 539 Plan podziału | str. 540 3.1. Uwagi ogólne | str. 540 3.2. Plan podziału przy egzekucji kilku wierzycieli | str. 540 3.3. Szczególne przypadki obligatoryjnego sporządzenia planu podziału | str. 541 3.4. Liczba planów podziałów | str. 542 3.5. Chwila sporządzenia planu podziału | str. 542 3.6. Odrębny plan przywileju szczególnego | str. 543 3.7. Odrębny plan hipoteki i zastawu | str. 543 3.8. Treść planu podziału | str. 544 3.8.1. Uwagi ogólne | str. 544 3.8.2. Podatek VAT od sprzedaży | str. 544 3.8.3. Sumy podlegające podziałowi | str. 545 3.8.4. Wskazanie wierzytelności | str. 545 3.8.5. Wydzielenie kwot | str. 546 3.8.6. Oznaczenie praw ujawnionych w księdze wieczystej | str. 547 3.8.7. Świadczenie wyrażone w walucie obcej | str. 548 Kategorie należności | str. 549 4.1. Uwagi ogólne | str. 549 4.2. Koszty egzekucyjne | str. 550 4.3. Wymagalne należności alimentacyjne | str. 553 4.4. Należności alimentacyjne wymagalne w przyszłości | str. 555 4.5. Należności za pracę | str. 557 4.6. Należności wynikające z wierzytelności zabezpieczonej hipoteką morską | str. 561 4.7. Kolejność zaspokajania należności w kategorii piątej | str. 562 4.8. Należności za pracę zaspokajane w kategorii szóstej, niezaspokojone w kategorii trzeciej | str. 568 4.9. Należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej | str. 568 4.10. Należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję | str. 569 4.11. Inne należności | str. 569 4.12. Kolejność zaspokojenia należności z własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu | str. 569 4.13. Roszczenia nabywcy wynikające z odstąpienia od umowy deweloperskiej | str. 570 Kolejność zaspokojenia należności w poszczególnych kategoriach | str. 571 Doręczenie planu i jego zaskarżenie | str. 573 Uzupełniający plan podziału | str. 575 Podział sumy uzyskanej z wynagrodzenia za pracę, ruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych | str. 577 Podział sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości | str. 580 9.1. Uwagi ogólne | str. 580 9.2. Uczestnicy plany podziału | str. 580 9.3. Wierzyciel hipoteczny | str. 583 9.4. Hipoteka ustawowa | str. 584 9.5. Hipoteka niewyczerpana. Hipoteka zabezpieczająca kilka wierzytelności | str. 586 9.6. Hipoteka łączna | str. 586 9.7. Wierzytelności warunkowe | str. 588 Rozdział XVI Egzekucja świadczeń niepieniężnych | str. 591 Uwagi ogólne | str. 591 Egzekucja wydania rzeczy ruchomej | str. 591 Egzekucja wydania nieruchomości lub statku albo opróżnienia pomieszczenia | str. 593 3.1. Uwagi ogólne | str. 593 3.2. Przebieg postępowania | str. 595 3.3. Egzekucja wobec osób trzecich | str. 595 3.4. Opróżnienie lokalu służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika | str. 598 3.5. Najem socjalny lokalu, lokal zamienny, pomieszczenie tymczasowe | str. 600 3.6. Tryb wykonania obowiązku opróżnienia lokalu | str. 600 3.7. Wykonanie obowiązku wobec dłużnika, któremu przysługuje prawo do pomieszczenia tymczasowego | str. 602 3.8. Wykonanie obowiązku wobec dłużnika, któremu nie przysługuje prawo do pomieszczenia tymczasowego | str. 603 3.9. Wykonanie postanowienia zobowiązującego osobę stosującą przemoc domową do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia | str. 604 3.10. Usunięcie ruchomości – opróżnienie nieruchomości, statku lub pomieszczenia | str. 605 Egzekucja obowiązku złożenia oświadczenia woli | str. 605 Egzekucja obowiązku czynienia | str. 607 5.1. Uwagi ogólne | str. 607 5.2. Egzekucja czynności zastępowalnych | str. 608 5.2.1. Uwagi ogólne | str. 608 5.2.2. Tryb wykonania zastępowalnego obowiązku czynienia | str. 609 5.2.3. Wszczęcie egzekucji | str. 609 5.2.4. Umocowanie do wykonania czynności | str. 610 5.2.5. Oznaczenie maksymalnej wysokości kosztów wykonania zastępczego | str. 611 5.2.6. Zwrot poniesionych kosztów | str. 611 5.2.7. Umorzenie postępowania | str. 611 5.2.8. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania egzekucyjnego | str. 612 5.2.9. Podsumowanie | str. 612 5.3. Egzekucja obowiązku złożenia oświadczenia w odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie w związku z naruszeniem dóbr osobistych | str. 613 Egzekucja wykonania czynności niezastępowalnej | str. 614 6.1. Uwagi ogólne | str. 614 6.2. Wymierzenie grzywny. Zamiana grzywny na areszt | str. 617 6.3. Nałożenie obowiązku zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej | str. 619 Egzekucja obowiązku zaniechania i znoszenia | str. 622 7.1. Uwagi ogólne | str. 622 7.2. Tryb postępowania | str. 623 7.3. Nałożenie obowiązku zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej na rzecz wierzyciela | str. 625 Rozdział XVII Egzekucja z udziałem Skarbu Państwa oraz przedsiębiorców | str. 627 Egzekucja z udziałem Skarbu Państwa | str. 627 1.1. Uwagi ogólne | str. 627 1.2. Postępowanie klauzulowe i ograniczenie egzekucji | str. 628 1.3. Egzekucja świadczeń niepieniężnych | str. 629 Egzekucja z udziałem przedsiębiorców | str. 630 2.1. Uwagi ogólne | str. 630 2.2. Zwolnienie od zajęcia przedmiotów służących prowadzeniu działalności gospodarczej | str. 630 2.3. Egzekucja przez zarząd przymusowy | str. 632 2.4. Egzekucja przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego | str. 637 Rozdział XVIII Egzekucja świadczeń alimentacyjnych | str. 641 Uwagi ogólne | str. 641 Przymusowe zaspokojenie należności alimentacyjnych w trybie pozaegzekucyjnym | str. 643 Cel odrębnej regulacji egzekucji świadczeń alimentacyjnych | str. 645 Klauzula wykonalności. Wszczęcie egzekucji z urzędu | str. 645 Właściwość komornika | str. 646 Ograniczenie wyłączeń spod egzekucji | str. 647 Szczególne obowiązki organu egzekucyjnego | str. 648 Bezskuteczność egzekucji. Bezczynność wierzyciela | str. 648 Szczególne uprawnienia dłużnika | str. 650 Szczególne unormowania egzekucji świadczeń alimentacyjnych stwierdzonych w tytułach wykonawczych państw członkowskich Unii Europejskiej | str. 651 Dopuszczalność wstrzymania przez komornika egzekucji do czasu wyczerpania nadpłaty świadczeń alimentacyjnych | str. 652 Bibliografia | str. 655 Autorzy | str. 673