Sportowe zakłady bukmacherskie

Sportowe zakłady bukmacherskie łączą w sobie tradycyjne atrybuty gry hazardowej z dziejącym się niezależnie od niej wydarzeniem sportowym. Osoby grające stawiają pieniądze na określone rozstrzygnięcie meczu piłkarskiego, walki bokserskiej czy choćby wyścigów konnych. W przeciwieństwie do ruletki, kości czy loterii mierzą się jednak z sytuacją, gdzie o ostatecznym wyniku rozgrywki decyduje bardzo duża liczba czynników. Uprawianie sportowych zakładów bukmacherskich stanowi zatem laboratorium procesów związanych z ryzykiem i podejmowaniem decyzji, ale także z analizowaniem świata społecznego, przypisywaniem znaczeń danym aktywnościom czy wyznawaniem określonego światopoglądu. Celem tej książki jest odpowiedź na pytanie, jak gracze praktykują sportowe zakłady bukmacherskie – dlaczego postrzegają je za atrakcyjne dla siebie, czym one dla nich są, skąd wiedzą, w jaki sposób grać, czy też – w jaki sposób grają. Stara się ona nie tylko opisać społeczny fenomen zakładów, ale także ulokować je w szerszym kontekście kulturowym. Wykorzystuje do tego teorię praktyk, która pozwala dostrzegać w działaniach jednostek zarówno wpływ, któremu ulegają, jak i ten przez nie wywierany na kulturę, styl życia czy technologię. Zastosowanie takiej ramy pozwoliło wydobyć złożoność uprawiania tej formy hazardu oraz pozwoliło dostrzec w nim liczne powiązania z innym obszarami życia społecznego.

Spis treści

Wstęp 9 CZĘŚĆ I. HAZARD I SPORTOWE ZAKŁADY BUKMACHERSKIE 15 Rozdział 1. Społeczne konteksty praktykowania hazardu 17 1.1. Hazard jako działanie magiczne 18 1.2. Hazard jako podejmowanie ryzyka 21 1.3. Hazard jako pole badania prawdopodobieństwa i racjonalności ludzkiego zachowania 23 1.3.1. Błędy poznawcze 24 1.3.2. Decyzje 27 1.3.3. Poszukiwanie metody działania i ekonomia wysiłku poznawczego… 28 1.4. Hazard jako gra 29 1.5. Hazard jako sposób pozyskiwania pieniędzy 32 1.6. Hazard jako przedmiot regulacji (prawnych) 36 1.7. Kulturowe reprezentacje hazardu jako forma regulacji jego sensów 40 1.8. Hazard jako przedmiot badań socjologicznych 43 1.8.1. Charakterystyka uprawiania hazardu na przykładzie Polski 43 1.8.2. Charakterystyka osób grających 49 1.8.3. Hazard jako problem społeczny 51 Rozdział 2. Sportowe zakłady bukmacherskie – charakterystyka i socjogeneza 55 2.1. Hazard i sport 56 2.2. Kluczowe atrybuty sportowych zakładów bukmacherskich 57 2.2.1. Relacyjność 58 2.2.2. Legalność 60 2.2.3. Wyspecjalizowanie 63 Rozdział 3. Sportowe zakłady bukmacherskie jako specyficzna odmiana hazardu 72 3.1. Umiejętności i szczęście 72 3.1.1. Umiejętności 73 3.1.2. Szczęście 75 3.2. Kwantyfikacja 77 3.3. Formuła 360°/24 h 80 3.4. „Lekki” hazard 83 3.5. Match-fixing i wiedza zakulisowa 86 CZĘŚĆ II. TŁO TEORETYCZNE I METODOLOGICZNE 91 Rozdział 4. Hazard jako praktyka społeczna. Tło teoretyczne 93 4.1. Teoria praktyk społecznych 93 4.1.1. W działaniu 94 4.1.2. Praktyki 95 4.1.3. Wiedza w praktykach 97 4.2. Hazard jako praktyka społeczna 100 Rozdział 5. Badanie uprawiania zakładów bukmacherskich w świetle teorii praktyk. Tło metodologiczne 105 5.1. Cele pracy i luka badawcza 105 5.2. Pytania badawcze 106 5.3. Przebieg procesu badawczego i zastosowane metody badawcze 109 5.3.1. Etap 1. Rozpoznanie obszaru problemowego 110 5.3.2. Etap 2. Badanie wprowadzające 112 5.3.3. Etap 3. Badanie pogłębiające 114 CZĘŚĆ III. WYNIKI BADAŃ 119 Rozdział 6. Elementy światopoglądu jako kontekst praktyki grania 121 6.1. Złożoność świata 124 6.2. Rozdwojone poczucie sprawczości i niepewność jako konsekwencje złożoności 129 6.3. Ryzyko i nagroda 136 6.4. Enklawizacja prób 141 6.5. Analizowanie świata 144 6.6. Hazardowość kultury. Podsumowanie 149 Rozdział 7. Wiele znaczeń zakładów bukmacherskich 154 7.1. Grupy znaczeń 157 7.1.1. Znaczenia katalogowe 157 7.1.2. Znaczenia drugiego rzędu 169 7.2. Architektura znaczeń 175 7.2.1. Konstelacyjność znaczeń 175 7.2.2. Dynamika znaczeń 177 7.2.3. Sprzężenie z innymi wymiarami 178 7.3. Znaczenia szczegółowe. Podsumowanie 180 Rozdział 8. Kompetencje bukmacherskie, czyli co trzeba umieć, żeby grać i jak się tego nauczyć 182 8.1. Czego uczą się osoby grające? 184 8.1.1. Opanowanie techniki 186 8.1.2. Dostrzeganie efektów i czerpanie z nich przyjemności 196 8.2. Od kogo uczą się osoby grające? 204 8.2.1. Ekspozytorzy 205 8.2.2. Instruktorzy 208 8.2.3. Konsultanci 213 8.2.4. Samouki 214 8.3. Immersyjność. Podsumowanie 217 Rozdział 9. Granie, czyli zakłady w działaniu 221 9.1. Planowanie 223 9.1.1. Odwoływanie się do metazałożeń 223 9.1.2. Nadawanie znaczenia 227 9.1.3. Wstępne rozpoznanie i selekcja 228 9.2. Sporządzanie 234 9.2.1. Analizowanie i typowanie 234 9.2.2. Stawianie pieniędzy 256 9.2.3. „Puszczenie kuponu” 263 9.3. Sprawdzanie 265 9.3.1. Czekanie 265 9.3.2. Śledzenie 269 9.3.3. Emocje 272 9.3.4. Osad rozgrywki 276 9.4. Podwójne wykonanie. Podsumowanie 276 Zakończenie 280 1. Jak osoby grające praktykują zakłady bukmacherskie? 281 2. Co perspektywa teorii praktyk mówi nowego o zakładach bukmacherskich i hazardzie? 284 3. Co zakłady bukmacherskie i hazard mówią nowego o stosowaniu teorii praktyk? 287 4. Kupony wypełnione inaczej niż zwykle i nieobstawione wydarzenia 290 Aneksy 293 Aneks 1. Scenariusz wywiadu kwestionariuszowego (PAPI) 293 Aneks 1a. Scenariusz wywiadu kwestionariuszowego (PAPI) dla osób grających 293 Aneks 1b. Scenariusz wywiadu kwestionariuszowego (PAPI) dla osób niegrających 299 Aneks 2. Dobór próby – wywiady kwestionariuszowe (PAPI) 302 Aneks 3. Dobór próby – wywiady eksperckie (IDI eksperckie) 303 Aneks 4. Scenariusz wywiadu pogłębionego (IDI) 304 Aneks 5. Dobór próby – wywiady pogłębione (IDI) 308 Aneks 5a. Dobór próby – ramowy opis 308 Aneks 5b. Dobór próby – opis osób badanych pod względem cech kluczowych 308 Aneks 5c. Dobór próby – krótka jakościowa charakterystyka osób badanych 309 Bibliografia 311 Spis tabel i wykresów 333 Summary. Sports betting. The social practice of gambling 334