Standardy kapitałowe banków. Bazylejska Nowa Umowa Kapitałowa w polskich regulacjach nadzorczych

Spis treści

Wstęp    11
1. Ryzyko bankowe – praprzyczyna regulacji nadzorczych    15
1.1. Zakres działalności banków    15
1.2. Ryzyko    22
1.3. Źródła i rodzaje ryzyka bankowego    28
1.4. Zarządzanie ryzykiem bankowym    31
1.5. Metody kwantyfikacji ryzyka    36
1.5.1. Miary wrażliwości    36
1.5.2. Miary zmienności    37
1.5.3. Wartość zagrożona (VaR)    38
1.5.4. Metody pomiaru poszczególnych rodzajów ryzyka bankowego 46
1.6. Główne przyczyny upadłości banków    56
2. Regulacje bankowe    71
2.1. Powody ustanowienia regulacji bankowych    71
2.2. Zakres regulacji bankowych    80
2.3. Bazylejski Komitet ds. Nadzoru Bankowego (BCBS) i międzynarodowa konwergencja standardów kapitałowych    85
2.4. Regulacje bankowe Unii Europejskiej    90
2.5. Regulacje bankowe w Polsce    93
3. Struktura Nowej Umowy Kapitałowej    101
3.1. Trzy filary NUK    101
3.2. Adekwatność kapitałowa banku – współczynnik wypłacalności i minimalne wymogi kapitałowe    105
3.3. Kapitał regulacyjny – składniki funduszy własnych    116
3.3.1. Fundusze własne i kapitał krótkoterminowy    116
3.3.2. Fundusze własne a kapitały własne    125
3.4. Podejścia do pomiaru ryzyka    128
3.4.1. Poziom zaawansowania pomiaru ryzyka (podejście uproszczone, standardowe, zaawansowane)    128
3.4.2. Wymogi odnośnie do metodologii VAR    129
4. Minimalne wymogi kapitałowe – ryzyko kredytowe    141
4.1. Podejście standardowe    142
4.1.1. Klasy ekspozycji    142
4.1.2. Zewnętrzne oceny wiarygodności kredytowej    146
4.1.3. Wagi ryzyka    153
4.1.4. Redukcja ryzyka kredytowego    171
4.2. Podejście wewnętrznych ratingów    189
4.2.1. System wewnętrznych ratingów    189
4.2.2. Ustalanie wymogów kapitałowych    193
4.2.3. Traktowanie oczekiwanych strat    226
4.2.4. Redukcja ryzyka kredytowego    229
4.2.5. Porównanie metod ustalania wymogów kapitałowych    235
4.3. Sekurytyzacja    236
4.3.1. Istota sekurytyzacji    236
4.3.2. Wymogi kapitałowe z tytułu sekurytyzacji    238
5. Minimalne wymogi kapitałowe - ryzyko operacyjne    255
5.1. Istota ryzyka operacyjnego    255
5.2. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka operacyjnego    263
5.2.1. Metoda podstawowego wskaźnika (BIA)    265
5.2.2. Metoda standardowa (TSA)    267
5.2.3. Metoda zaawansowanego pomiaru (AMA)    273
5.2.4. Podsumowanie    286
5.3. Rekomendacje nadzorcze dotyczące zarządzania ryzykiem operacyjnym    292
6. Minimalne wymogi kapitałowe – ryzyko rynkowe i pozostałe wymogi    295
6.1. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka rynkowego    295
6.1.1. Zasady obliczania pozycji w instrumentach bazowych    296
6.1.2. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego    298
6.1.3. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka cen towarów    305
6.1.4. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka cen kapitałowych papierów wartościowych    310
6.1.5. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych    316
6.1.6. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka ogólnego stóp procentowych    322
6.2. Pozostałe wymogi kapitałowe    338
6.2.1. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka rozliczenia, dostawy oraz ryzyka kredytowego kontrahenta    338
6.2.2. Wymóg kapitałowy z tytułu przekroczenia limitu koncentracji zaangażowań i limitu dużych zaangażowań    342
6.2.3. Wymóg kapitałowy z tytułu przekroczenia progu koncentracji kapitałowej    346
7. Proces analizy nadzorczej    349
7.1. Znaczenie i zasady analizy nadzorczej    349
7.2. System zarządzania ryzykiem i kontrola wewnętrzna    354
7.3. Wewnętrzna ocena adekwatności kapitałowej - ICAAP    362
7.3.1. Proces analizy adekwatności kapitałowej    362
7.3.2. Rodzaje ryzyka wymagające dodatkowego kapitału    366
7.3.3. Podejścia do obliczania kapitału wewnętrznego    371
7.4. Ocena nadzorcza (SREP) i działania nadzoru    384
7.4.1. Proces badania i oceny nadzorczej (SREP)    384
7.4.2. Zasady efektywnego nadzoru bankowego    390
8. Dyscyplina rynkowa    395
8.1. Znaczenie i założenia dyscypliny rynkowej    395
8.1.1. Konstrukcja dyscypliny rynkowej    395
8.1.2. Regulacje rachunkowości    403
8.2. Dyscyplina rynkowa jako III filar NUK    412
8.2.1. Wytyczne BCBS    412
8.2.2. Wymogi informacyjne w polskich regulacjach prawnych    417
9. Zarządzanie kapitałem banku    427
9.1. Kapitał własny w banku    427
9.1.1. Funkcje kapitału własnego banku    427
9.1.2. Wymiary kapitału własnego banku    428
9.2. Rzeczywiste zapotrzebowanie na kapitał    432
9.2.1. Struktura kapitału banku – rozważania ogólne    432
9.2.2. Zapotrzebowanie na fundusze własne banku    435
9.3. Alokacja kapitału ekonomicznego    448
10. Konsekwencje Nowej umowy kapitałowej    463
10.1. Wpływ NUK na wysokość współczynnika wypłacalności i wymogi kapitałowe    463
10.1.1. Badania ilościowe przed wdrożeniem NUK    463
10.1.2. Faktyczna zmiana współczynnika wypłacalności i wymogów kapitałowych po wdrożeniu NUK    474
10.2. Skutki wdrożenia NUK    488
10.2.1. Korzyści i koszty NUK    488
10.2.2. Krytyka NUK    498
10.3. Propozycje zmian regulacji kapitałowych    510
10.3.1. Alternatywy dla NUK    510
10.3.2. Kierunki zmian NUK    516
Zakończenie    523