Tarcie i smarowanie w procesach kształtowania blach

W książce przedstawiono specyfikę zjawiska tarcia występującego w różnych procesach kształtowania blach wykonanych z podstawowych materiałów stosowanych w tłocznictwie, przede wszystkim dla potrzeb przemysłu motoryzacyjnego i lotniczego. Wobec licznych problemów towarzyszących deformacji plastycznej materiałów książka stanowi kompendium wiedzy na temat tribologicznych aspektów procesów kształtowania blach. Na wybranych przykładach dokonano analizy zjawisk towarzyszących konwencjonalnym i niekonwencjonalnym metodom obróbki najczęściej wykorzystywanych gatunków materiałów metalowych.

Spis treści

WYKAZ WAŻNIEJSZYCH OZNACZEŃ 9 WYKAZ WAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW 13 1. WPROWADZENIE 15 2. TARCIE W PROCESACH KSZTAŁTOWANIA BLACH 18 2.1. Charakterystyka zjawiska tarcia 18 2.2. Rodzaje tarcia 23 2.3. Modele tarcia 29 2.4. Struktura geometryczna powierzchni 33 2.5. Środki smarne i smarowanie 40 2.5.1. Znaczenie smarowania 40 2.5.2. Rodzaje smarowania 41 2.5.3. Klasyfikacja i charakterystyka substancji smarujących 44 2.5.4. Dodatki uszlachetniające do smarów 51 2.5.5. Smary pochodzenia naturalnego 52 2.6. Zużycie narzędzi do przeróbki plastycznej 58 2.6.1. Mechanizmy zużycia 58 2.6.2. Powłoki ochronne na narzędzia 62 2.6.2.1. Metody konstytuowania warstw powierzchniowych 62 2.6.2.2. Powłoki wytwarzane technikami laserowymi 65 2.6.2.3. Powłoki wytwarzane w procesach PVD i CVD 67 2.6.2.4. Powłoki funkcjonalne 69 2.6.2.5. Materiały i powłoki samosmarujące 72 2.6.3. Teksturowanie powierzchni narzędzi 76 3. METODY KSZTAŁTOWANIA PLASTYCZNEGO BLACH 84 3.1. Cięcie 84 3.1.1. Cięcie i wykrawanie metodą obróbki plastycznej 84 3.1.2. Metody cięcia termicznego i strugą wodno-ścierną 91 3.2. Gięcie 97 3.2.1. Metody gięcia 97 3.2.2. Zjawisko sprężynowania 99 3.3. Kształtowanie wyrobów o powierzchni nierozwijalnej 105 3.3.1. Wytłaczanie 105 3.3.2. Wyoblanie 120 3.3.3. Zgniatanie obrotowe 124 3.3.4. Kształtowanie ciśnieniem cieczy 125 3.3.5. Kształtowanie z dużymi prędkościami 129 3.3.6. Kształtowanie przyrostowe 135 3.3.6.1. Podział metod kształtowania przyrostowego 135 3.3.6.2. Kształtowanie przyrostowe w podwyższonej temperaturze 144 3.3.6.3. Kształtowanie przyrostowe strumieniem cieczy 147 3.3.6.4. Kształtowanie przyrostowe elektromagnetyczne 149 4. METODY OCENY TARCIA W PROCESACH KSZTAŁTOWANIA BLACH 154 4.1. Klasyfikacja metod wyznaczania wartości współczynnika tarcia 154 4.2. Testy tribologiczne stosowane w procesach kształtowania blach 159 4.2.1. Test przeciągania pasa blachy 159 4.2.2. Test przeciągania blachy z gięciem 169 4.2.3. Testy gięcia blachy z rozciąganiem 176 4.2.4. Testy z redukcją grubości blachy 199 4.2.5. Testery tribologiczne 204 4.3. Wyznaczanie wartości współczynnika tarcia w procesach kształtowania przyrostowego 214 5. OCENA TRIBOLOGICZNA WYBRANYCH GATUNKÓW BLACH 224 5.1. Blachy aluminiowe i ze stopów aluminium 224 5.1.1. Charakterystyka materiałowa aluminium i jego stopów 224 5.1.2. Tarcie i smarowanie 230 5.2. Blachy stalowe 248 5.2.1. Klasyfikacja stali 248 5.2.2. Blachy głębokotłoczne 253 5.2.2.1. Charaterystyka i oznaczanie 253 5.2.2.2. Warunki tarcia blach stalowych głębokotłocznych 255 5.2.3. Blachy wysokowytrzymałe dla przemysłu motoryzacyjnego 277 5.2.3.1. Charakterystyka materiałowa 277 5.2.3.2. Tarcie i smarowanie. 287 5.2.4. Blachy nierdzewne 289 5.2.4.1. Charakterystyka materiałowa 289 5.2.4.2. Tarcie i smarowanie 293 5.3. Blachy tytanowe i ze stopów tytanu 297 5.3.1. Charakterystyka materiałowa tytanu i jego stopów 297 5.3.2. Tarcie i smarowanie 303 5.4. Blachy ze stopów magnezu 313 5.4.1. Charakterystyka materiałowa 313 5.4.2. Tarcie i smarowanie 320 6. ZAKOŃCZENIE 330 BIBLIOGRAFIA 335 Netografia 386 Normy 387 STRESZCZENIE 389 SUMMARY 391