Terminologia podatkowa a prawidłowość implementacji dyrektyw unijnych w Polsce

Książka powstała z myślą o 10-letnim okresie obecności Polski w UE i jest pierwszą publikacją na rynku prezentującą kompleksowo problemy terminologiczne związane z implementacją prawa unijnego do polskiego systemu prawnego. Analizie poddano prawo podatkowe będące przedmiotem harmonizacji z prawem unijnym. W przypadku kolizji równolegle funkcjonujących porządków prawnych polskiego oraz unijnego - pierwszeństwo ma prawo unijne, które, zgodnie z orzecznictwem TSUE, może być w takim przypadku bezpośrednio stosowane pod pewnymi warunkami. To powoduje, że prawidłowa implementacja prawa unijnego ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa obrotu prawnego.

Spis treści

Wykaz skrótów 9 Wstęp 13 Rozdział 1 Stanowienie prawa unijnego ze szczególnym uwzględnieniem problemów terminologicznych 23 1.1. Wprowadzenie 23 1.2. Dyrektywa jako akt prawa unijnego oraz wymogi i sposoby jej implementacji do porządku krajowego 24 1.3. Wybrane zasady stanowienia prawa unijnego 31 1.3.1. Uwagi ogólne 31 1.3.2. Zasada wielojęzykowości 34 1.3.3. Zasady pomocniczości i proporcjonalności 44 1.3.4. Zasada harmonizacji 46 1.4. Unijne zasady techniki prawodawczej 49 1.5. Unijne działania w sprawie upraszczania prawa 62 1.6. Podsumowanie 66 Rozdział 2 Terminologia podatkowa dyrektyw unijnych w świetle analizy tekstu prawnego 69 2.1. Wprowadzenie 69 2.2. Pojęcia zdefiniowane przez prawodawcę unijnego 70 2.2.1. Uwagi ogólne 70 2.2.2. Pojęcia zdefiniowane mające swoje źródło w treści preambuł 71 2.2.2.1.Kategorie pojęć 71 2.2.2.2. Rodzaje definicji 78 2.2.3. Pojęcia zdefiniowane niemające swojego źródła w treści preambuł 87 2.3. Pojęcia niezdefiniowane przez prawodawcę unijnego 94 2.3.1. Pojęcia delegowane i częściowo delegowane 94 2.3.2. Pojęcia transparentne i inne pojęcia niezdefiniowane 97 2.4. Kategorie pojęć używanych przez prawodawcę unijnego a problemy ich stosowania w prawie krajowym 103 2.5. Dyrektywa jednoznaczności terminologicznej i dyrektywa konsekwencji terminologicznej wobec pojęć tożsamych użytych w różnych unijnych dyrektywach 107 2.6. Niespójność terminologiczna i błędy w różnych wersjach językowych dyrektyw unijnych 110 2.6.1. Niespójność terminologiczna formalna i materialna 110 2.6.2. Błędy w różnych wersjach językowych dyrektyw unijnych 115 2.7. Podsumowanie 120 Rozdział 3 Terminologia podatkowa dyrektyw unijnych w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej 124 3.1. Wprowadzenie 124 3.2. Zasady ogólne wypracowane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kontekście zagadnień terminologicznych 126 3.2.1. Zasada skuteczności 126 3.2.2. Zasada jednolitej wykładni 130 3.2.3. Zasada wykładni uwzględniającej autonomiczność pojęć zdefiniowanych 137 3.2.4. Zasada wykładni uwzględniającej autonomiczność pojęć niezdefiniowanych 140 3.3. Wytyczne dla prawodawcy krajowego w zakresie implementacji terminologii dyrektyw wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej 152 3.4. Podsumowanie 157 Rozdział 4 Terminologia polskich ustaw podatkowych a terminologia podatkowa dyrektyw unijnych w kontekście implementacji prawa unijnego 161 4.1. Wprowadzenie 161 4.2. Polskie a unijne zasady techniki prawodawczej w kontekście zagadnień terminologicznych 162 4.3. Terminologia polskich ustaw podatkowych a terminologia dyrektyw unijnych w zakresie podatków pośrednich 170 4.3.1. Ustawa o podatku od towarów i usług 170 4.3.2. Ustawa o podatku akcyzowym 186 4.3.3. Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych 191 4.4. Terminologia polskich ustaw podatkowych a terminologia dyrektyw unijnych w zakresie podatków bezpośrednich 195 4.4.1. Technika implementacji dyrektyw unijnych w zakresie podatków bezpośrednich 195 4.4.2. Problem implementacji koncepcji międzynarodowego prawa podatkowego 206 4.4.3. Wnioski w zakresie podatków bezpośrednich 213 4.5. Problem implementacji pojęcia unijnego do różnych ustaw podatkowych na przykładzie pojęcia "zorganizowana część przedsiębiorstwa" 214 4.6. Podsumowanie 222 Rozdział 5 Ocena prawidłowości implementacji podatkowych dyrektyw unijnych do prawa krajowego pod kątem terminologii 225 5.1. Wprowadzenie 225 5.2. Specyfika polskiej kultury prawnej i polskiego prawa podatkowego 227 5.2.1. Specyfika polskiej kultury prawnej 227 5.2.2. Specyfika polskiego prawa podatkowego 233 5.2.3. Wnioski dla procesów implementacji terminologicznej prawa unijnego w świetle specyfiki kultury prawnej oraz prawa podatkowego w Polsce 240 5.4. Proces legislacyjny w Polsce a implementacja prawa unijnego ze szczególnym uwzględnieniem problemów terminologicznych 242 5.3.1. Uwagi ogólne 242 5.3.2. "Zasady techniki prawodawczej" jako podstawowy zbiór dyrektyw w zakresie stanowienia prawa w Polsce a implementacja prawa unijnego 242 5.3.3. Inne polskie akty normatywne a implementacja prawa unijnego 246 5.3.4. Nienormatywne wytyczne i procedury a implementacja prawa unijnego 259 5.4. Podsumowanie 265 Zakończenie 269 Bibliografia 285 KPMG 307