Transformacja i rozwój

Pierwsza na rynku książka, w której po 25 latach transformacji zostały zidentyfikowane główne problemy gospodarcze Polski. W części teoretycznej, bazując w znacznym stopniu na swoich pracach, autor opisuje różne mechanizmy wpływające na wzrost gospodarczy w skali globalnej i długofalowej. Z kolei bazując na doświadczeniu, jakie zdobył, będąc doradcą polskich rządów, proponuje konkretną politykę gospodarczą na najbliższe lata oraz przedstawia potrzebne reformy gospodarcze. Omawia również perspektywy dla strefy euro w długim i krótkim okresie. Wyjątkową część książki stanowią rozmowy Tadeusza Kowalika i Jana Krzysztofa Bieleckiego z prof. Stanisławem Gomułką dotyczące pierwszych, kluczowych lat polskiej transformacji.

Spis treści

Wstęp 9 CZĘŚĆ I. Mechanizm i źródła wzrostu gospodarczego 13 ROZDZIAŁ 1 Mechanizm i źródła wzrostu gospodarczego na świecie 15 1.1. Dualizm gospodarki światowej 16 1.2. Podstawowe fakty dotyczące wzrostu gospodarczego 19 1.3. Model Phelpsa z korektami 24 1.4. Krzywa kapeluszowa dla TFA 26 1.5. Krzywa kapeluszowa dla krajów spoza TFA 27 1.6. Problemy z teorią wzrostu dla krajów spoza obszaru TFA 28 1.7. „Całościowa” teoria Parente’a i Prescotta 31 1.8. Testy empiryczne 33 1.9. Implikacje teorii na dłuższą metę 34 ROZDZIAŁ 2 Stopa innowacji a system ekonomiczny 36 2.1. Główne trendy w historii wzrostu gospodarki światowej: podsumowanie 36 2.2. Zjawisko globalnej industrializacji i przejście od społeczeństwa predo postindustrialnego 42 2.3. Epoka gwałtownego wzrostu innowacji oraz przemiana feudalizmu i socjalizmu w kapitalizm 43 2.4. Innowacyjne granice wzrostu gospodarczego i możliwość przemiany liberalnego kapitalizmu w wolnorynkową socjaldemokrację 46 ROZDZIAŁ 3 Stabilność makroekonomiczna jako czynnik długofalowego wzrostu 49 ROZDZIAŁ 4 Gospodarka światowa w XXI wieku: czy trendy wieku XX będą kontynuowane 52 4.1. Systematyczny wzrost wskaźnika praw politycznych oraz wskaźnika poziomu demokracji 52 4.2. Silnie rosnący trend dostępności do produktów technologicznie zaawansowanych 53 4.3. Tempo wzrostu PKB per capita w krajach najbardziej zaawansowanych technologicznie – porównanie XIX i XX w. i prognoza dla XXI w. 54 4.4. Nierównomierny wzrost PKB per capita między krajami 55 CZĘŚĆ II. Polska transformacja, ogólny zarys i szczegółowe początki 59 ROZDZIAŁ 5 Transformacja gospodarczo-społeczna Polski w latach 1989–2014 i współczesne wyzwania w ogólnym zarysie 61 5.1. Główne cele transformacji 61 5.2. Konsekwencje rozpadu poprzedniego systemu ekonomicznego dla przebiegu transformacji 62 5.3. Efekty transformacji gospodarczej – ogólna ocena 25-lecia 64 5.4. Kwestie budzące spory w debacie publicznej na temat transformacji gospodarczej 66 5.5. Szczególne osiągnięcia 68 5.6. Nadrabianie zaległości rozwojowych: dlaczego tylko umiarkowanie szybkie? 69 5.7. Paradoks wysokiej innowacyjności polskiej gospodarki i niskiej innowacyjności polskiego B+R oraz pułapka średniego rozwoju 70 ROZDZIAŁ 6 Odpowiedzi na pytania Tadeusza Kowalika dotyczące roku 1989 73 ROZDZIAŁ 7 Odpowiedzi na pytania Tadeusza Kowalika dotyczące roku 1990 137 ROZDZIAŁ 8 Rozmowa z Janem Krzysztofem Bieleckim o transformacji w roku 1991 225 ROZDZIAŁ 9 Odpowiedzi na pytania Tadeusza Kowalika dotyczące lat 1992–1993 oraz 2008–2010 252 CZĘŚĆ III. Główne problemy rozwojowe Polski i propozycje reform 283 ROZDZIAŁ 10 Problemy i reformy w ogólnym zarysie 285 10.1. Cele zasadnicze i pośrednie 285 10.2. Błędne oceny i błędne propozycje zmian 287 10.3. Najważniejsze polskie problemy wymagające szybkiego rozwiązania 289 ROZDZIAŁ 11 Propozycje niektórych reform 292 11.1. Zmiany warunków prawnofiskalnych dla przedsiębiorstw 292 11.2. Zmiany dotyczące rynku pracy 293 11.3. Zmiany w systemie podatkowym 294 11.4. Dług publiczny i wynik sektora finansów publicznych 296 11.5. Szkolnictwo 297 11.6. System opieki zdrowotnej i propozycje zmian 298 ROZDZIAŁ 12 Perspektywy dalszego zmniejszania luki cywilizacyjnej Polski – z wywiadu dla miesięcznika „Forbes” 303 CZĘŚĆ IV. Perspektywy dla strefy euro 313 ROZDZIAŁ 13 Długo- i krótkoterminowe perspektywy dla strefy euro 315 13.1. Uwagi ogólne 315 13.2. Zamierzone polityczne i ekonomiczne funkcje integracyjne euro dla Unii Europejskiej 317 13.3. Przyczyny bieżącego kryzysu 319 13.4. Jak zmniejszyć ryzyko wystąpienia efektu domina i potencjalnej dezintegracji unii walutowej? 325 13.5. Problemy dystrybucji między krajami i rozłożenia w czasie kosztów reform 332 13.6. Doświadczenia Stanów Zjednoczonych z unią monetarną i ich implikacje dla strefy euro 334 13.7. Pakt fiskalny w sprawie stabilności i zarządzania 336 13.8. Kontekst globalny – wzrost presji konkurencyjnej ze strony Chin i Indii 339 13.9. Strategia euro dla Polski 341 13.10. Wnioski 343 ROZDZIAŁ 14 Nowy raport NBP o strefie euro i polskiej drodze do euro 344 14.1. Problemy 345 14.2. Dobre akcenty raportu 347 14.3. Akcenty problematyczne 348 ROZDZIAŁ 15 Ekonomiczne i polityczne konsekwencje pozostawania poza strefą euro dla krajów UE 350 15.1. Reformy w strefie euro a uodpornienie na kryzysy 351 15.2. Koszty ekonomiczne pozostawania przez Polskę poza strefą euro 352 15.3. Argumenty w debacie o terminie wejścia Polski do strefy euro 353 Bibliografia 357 Indeks nazwisk 361