W gabinecie lekarza specjalisty. Onkologia. Leczenie bólu u chorych na nowotwory

Kolejny numer z serii „W gabinecie lekarza specjalisty. Onkologia”, pod redakcją naukową prof. dr. hab. n. med. Jerzego Wordliczka, dr n. med. Renaty Zajączkowskiej i dr. hab. Jarosława Woronia, został poświęcony leczeniu bólu u chorych na nowotwory. Autorami są wybitni specjaliści z zakresu medycyny bólu, anestezjologii, medycyny paliatywnej, onkologii oraz farmakologii klinicznej. Dlatego też poszczególne rozdziały mają charakter opracowań monograficznych, zagadnień związanych zarówno z patomechanizmami poszczególnych rodzajów bólu, kliniczną oceną bólu u chorego na nowotwór, jak i leczeniem zespołów bólowych. Publikacja skierowana jest do lekarzy onkologów, którzy na co dzień zajmują się leczeniem chorych cierpiących z powodu bólu towarzyszącego chorobie nowotworowej, jak też do lekarzy innych specjalności, którzy w codziennej praktyce spotykają się z pacjentami onkologicznymi. W bieżącym numerze, m.in.: • Kliniczna ocena bólu u chorego • Farmakoterapia bólu • Najczęstsze błędy w farmakologicznym leczeniu bólu • Integracyjne metody w leczeniu bólu • Onkologiczne metody leczenia bólu u chorych na nowotwory Przyczyny bólu u chorych na nowotwór • Zabiegi interwencyjne stosowane w leczeniu bólu • Planowanie leczenia bólu u chorych na nowotwory

Spis treści

Słowo wstępne 13 Rozdział 1. Epidemiologia bólu u chorych na nowotwory Andrzej Kübler 14 Rozdział 2. Przyczyny bólu u chorych na nowotwory Jerzy Wordliczek, Renata Zajączkowska 18 Rozdział 3. Kliniczna ocena bólu u chorych na nowotwory Jan Dobrogowski, Anna Przeklasa-Muszyńska 24 Rozdział 4. Farmakoterapia bólu u chorych na nowotwory 28 4.1. Nieopioidowe leki przeciwbólowe (paracetamol, metamizol, NLPZ) Jarosław Woroń, Renata Zajączkowska, Jerzy Wordliczek 28 4.2. Opioidy II stopnia drabiny analgetycznej Wojciech Leppert, Jarosław Woroń 31 4.3. Opioidy III stopnia drabiny analgetycznej Jarosław Woroń, Wojciech Leppert, Renata Zajączkowska 34 4.4. Problemy związane ze stosowaniem opioidów 48 4.4.1. Rotacja (zamiana) opioidów Piotr Sobański, Małgorzata Krajnik, Jerzy Wordliczek 48 4.4.2. Postępowanie u chorych z opioidofobią Michał Graczyk, Małgorzata Krajnik 52 4.4.3. Hiperalgezja indukowana przez opioidy (OIH) Jan Dobrogowski 55 4.4.4. Postępowanie w przypadku przedawkowania opioidów i wystąpienia objawów depresji oddechowej Renata Zajączkowska, Jerzy Wordliczek 57 4.5. Leki przeciwbólowe – preparaty złożone Jarosław Woroń, Joanna Jakowicka-Wordliczek 58 4.6. Kannabinoidy Jan Dobrogowski 59 4.7. Koanalgetyki Anna Przeklasa-Muszyńska, Marcin Janecki, Iwona Filipczak-Bryniarska, Magdalena Kocot-Kępska, Renata Zajączkowska, Anna Wrzosek, Jarosław Woroń, Jerzy Wordliczek 62 4.8. Leki przeciwbólowe i koanalgetyki stosowane powierzchniowo/topikalnie Małgorzata Malec-Milewska, Renata Zajączkowska, Joanna Jakowicka-Wordliczek, Jerzy Wordliczek 74 4.9. Leki stosowane w leczeniu objawów niepożądanych indukowanych przez farmakoterapię Jarosław Woroń, Iwona Filipczak-Bryniarska 87 4.10. Interakcje leków stosowanych w leczeniu bólu u chorych na nowotwory Aleksandra Kotlińska-Lemieszek, Jarosław Woroń 96 4.11. Ból indukowany przez farmakoterapię (inny niż hiperalgezja poopioidowa) Jarosław Woroń 109 4.12. Stosowanie leków psychotropowych u pacjentów z bólem Jarosław Woroń, Marcin Siwek 110 4.13. Jak zmieniają się efekty działania leków oraz ryzyko działań niepożądanych u pacjentów w stanie terminalnym Jarosław Woroń 113 Rozdział 5. Najczęstsze błędy w farmakologicznym leczeniu bólu Jarosław Woroń, Jerzy Wordliczek 118 Rozdział 6. Onkologiczne metody leczenia bólu u chorych na nowotwory Anna Kowalczyk, Jacek Jassem 120 Rozdział 7. Zabiegi interwencyjne stosowane w leczeniu bólu u chorych na nowotwory Małgorzata Malec-Milewska, Andrzej Kübler 131 Rozdział 8. Integracyjne metody w leczeniu bólu Magdalena Kocot-Kępska 139 Rozdział 9. Leczenie wybranych rodzajów bólu u chorych na nowotwory 143 9.1. Leczenie bólu neuropatycznego u chorych na nowotwory Renata Zajączkowska, Jerzy Wordliczek 143 9.2. Leczenie bólu kostnego u chorych na nowotwory Magdalena Kocot-Kępska 147 9.3. Leczenie bólu trzewnego u chorych na nowotwory Magdalena Kocot-Kępska 151 9.4. Postępowanie w bólu w przebiegu zapalenia jamy ustnej u pacjenta z chorobą nowotworową Małgorzata Krajnik, Piotr Sobański 154 Rozdział 10. Leczenie bólu w sytuacjach szczególnych 157 10.1. Pacjenci z niewydolnością nerek Renata Zajączkowska, Jerzy Wordliczek, Jarosław Woroń 157 10.2. Pacjenci z niewydolnością wątroby Renata Zajączkowska, Jerzy Wordliczek, Jarosław Woroń 161 10.3. Sytuacje kryzysowe (nasilenie bólu według NRS 10/10) Marcin Janecki 164 10.4. Ból przebijający u chorych na nowotwory Wojciech Leppert, Renata Zajączkowska 166 10.5. Ból w okresie umierania Małgorzata Krajnik, Piotr Sobański 169 Rozdział 11. Planowanie leczenia bólu u chorych na nowotwory Jadwiga Pyszkowska, Krystyna Boczar 173 Słownik skrótów 176