Wykonywanie zawodu lekarza i lekarza dentysty. Aspekty administracyjnoprawne

Książka porusza problemy związane z wykonywaniem zawodu lekarza, w szczególności wskazuje na wadliwe konstrukcje prawne oraz niekonstytucyjne regulacje w obszarze prawa medycznego. Omówiono w niej takie zagadnienia jak: pozycja prawna lekarzy w systemie ochrony zdrowia; reglamentacja dostępu do zawodu lekarza; wykonywanie funkcji administracyjnych przez lekarzy (wystawianie orzeczeń lekarskich, skierowań, recept lub zleceń na leki oraz zaświadczeń lekarskich); nadzór nad wykonywaniem zawodu lekarza; charakter prawny wykonywania zawodu lekarza.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 17 Rozdział I Siatka terminologiczna pracy | str. 27 1. Podstawowe pojęcia z zakresu prawa administracyjnego | str. 27 1.1. Pojęcie „administracji publicznej” | str. 27 1.2. Pojęcie podmiotów administracji publicznej | str. 30 1.3. Pojęcie decentralizacji | str. 32 1.4. Pojęcie samorządu | str. 35 1.5. Pojęcie nadzoru | str. 36 2. Określenia lekarzy funkcjonujące w przepisach prawa administracyjnego | str. 42 2.1. Pojęcie lekarza | str. 42 2.2. Pojęcie lekarza dentysty | str. 43 2.3. Pojęcie lekarza weterynarii | str. 44 2.4. Inne określenia lekarzy występujące w przepisach prawa administracyjnego | str. 45 2.5. Lekarz a lekarz dentysta | str. 46 3. Pojęcie wykonywania zawodu lekarza | str. 49 3.1. Definicja wykonywania zawodu lekarza i jej wykładnia | str. 49 3.2. Definicja wykonywania zawodu lekarza dentysty i jej wykładnia | str. 54 3.3. Wykonywanie zawodu lekarza przez lekarza dentystę i wykonywanie zawodu lekarza dentysty przez lekarza | str. 57 3.4. Dodatkowe czynności uznane za wykonywanie zawodu lekarza | str. 59 3.5. Problemy wynikające z definicji wykonywania zawodu lekarza | str. 64 3. Wnioski | str. 69 Rozdział II Lekarz względem innych zawodów medycznych oraz w stosunkach prawnych pomiędzy samorządem zawodowym i pomiędzy pacjentem | str. 71 1. Pozycja prawna lekarza względem innych zawodów medycznych | str. 71 2. Lekarz jako członek korporacji prawa publicznego | str. 78 3. Stosunek prawny pomiędzy pacjentem a lekarzem | str. 85 4. Wnioski | str. 90 Rozdział III Reglamentacja dostępu do zawodu lekarza | str. 93 1. Konstytucyjne podstawy reglamentacji dostępu do zawodu | str. 93 1.1. Zasada wolności wyboru i wykonywania zawodu | str. 93 1.2. Reglamentacja wolności wykonywania niektórych zawodów | str. 99 1.3. Przesłanki reglamentacji dostępu do zawodu lekarza | str. 103 2. Dopuszczenie do wykonywania zawodu lekarza | str. 106 2.1. Uwagi wprowadzające – tryby wykonywania zawodu lekarza | str. 106 2.2. Tryb zwykły wykonywania zawodu lekarza | str. 108 2.3. Tryb szkoleniowy wykonywania zawodu lekarza | str. 116 2.3.1. Rodzaje szkoleniowych uprawnień do wykonywania zawodu lekarza | str. 116 2.3.2. Prawo wykonywania zawodu lekarza na czas odbycia stażu podyplomowego | str. 116 2.3.3. Prawo wykonywania zawodu na czas odbycia stażu adaptacyjnego albo zdania testu umiejętności | str. 119 2.3.4. Prawo wykonywania zawodu na czas odbycia kształcenia podyplomowego | str. 122 2.4. Tryb wyjątkowy wykonywania zawodu lekarza | str. 124 2.5. Procedura uzyskiwania prawa wykonywania zawodu | str. 127 2.6. Charakter prawny uchwały w sprawie przyznania albo odmowy przyznania prawa wykonywania zawodu | str. 130 3. Wnioski | str. 136 Rozdział IV Nadzór nad wykonywaniem zawodu lekarza | str. 139 1. Wprowadzenie | str. 139 2. Nadzór samorządu zawodowego nad wykonywaniem zawodu lekarza | str. 142 2.1. Zobowiązanie do odbycia przeszkolenia zawodowego związanego z 5-letnią przerwą w wykonywaniu zawodu lekarza | str. 142 2.2. Zobowiązanie lekarza do odbycia uzupełniającego przeszkolenia zawodowego w związku z podejrzeniem niedostatecznego przygotowania zawodowego | str. 144 2.3. Zawieszenie prawa wykonywania zawodu lekarza na okres trwania niezdolności do wykonywania zawodu lub ograniczenie w wykonywaniu ściśle określonych czynności medycznych | str. 147 2.4. Prowadzenie za pomocą właściwych organów postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej | str. 151 2.5. Kontrola uchwał organów samorządu | str. 162 3. Nadzór Komisji Lekarskiej nad wykonywaniem zawodu lekarza | str. 164 4. Inne wybrane formy nadzoru powszechnego nad wykonywaniem zawodu lekarza | str. 167 5. Wybrane formy nadzoru niepowszechnego nad wykonywaniem zawodu lekarza | str. 169 5.1. Wprowadzenie | str. 169 5.2. Nadzór nad orzekaniem o czasowej niezdolności do pracy | str. 169 5.3. Nadzór nad praktykami lekarskimi | str. 173 5.4. Nadzór NFZ nad przepisywaniem recept refundowanych | str. 179 6. Wnioski | str. 187 Rozdział V Obowiązki administracyjnoprawne związane z wykonywaniem zawodu lekarza | str. 191 1. Wprowadzenie | str. 191 2. Obowiązki administracyjnoprawne wszystkich osób wykonujących zawody medyczne | str. 192 2.1. Podstawy prawne | str. 192 2.2. Katalog praw pacjenta | str. 195 3. Obowiązki administracyjnoprawne skierowane bezpośrednio do lekarzy | str. 199 3.1. Podstawy prawne i cele regulowania obowiązków lekarskich | str. 199 3.2. Obowiązki lekarza związane z przynależnością do samorządu zawodowego | str. 200 3.2.1. Przestrzeganie zasad etyki lekarskiej | str. 200 3.2.2. Przestrzeganie przepisów związanych z wykonywaniem zawodu lekarza | str. 208 3.2.3. Stosowanie się do uchwał organów izb lekarskich | str. 210 3.3. Obowiązki lekarza związane z wykonywanym zawodem | str. 212 4. Obowiązki administracyjnoprawne związane z określonym rodzajem świadczeń zdrowotnych | str. 214 4.1. Obowiązki lekarzy związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w ramach publicznej i prywatnej służby zdrowia | str. 214 4.2. Obowiązki lekarzy związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w poszczególnych dziedzinach medycznych | str. 217 5. Wnioski | str. 220 Rozdział VI Sprawowanie funkcji z zakresu administracji publicznej przez lekarzy | str. 223 1. Funkcje administracji publicznej | str. 223 2. Orzekanie o stanie zdrowia w kontekście administracyjnym | str. 227 2.1. Wystawianie orzeczeń lekarskich | str. 227 2.2. Wystawianie skierowań | str. 231 2.3. Wystawianie recept lub zleceń na leki i wyroby medyczne | str. 235 2.4. Wydawanie zaświadczeń lekarskich | str. 239 2.5. Stwierdzenia lekarskie | str. 241 3. Charakter prawny orzeczeń lekarskich | str. 243 4. Wnioski | str. 250 Rozdział VII Podział materii prawnej związanej z wykonywaniem zawodu lekarza | str. 253 1. Konstytucyjne zasady podziału materii prawnej | str. 253 1.1. Konstytucyjny system źródeł prawa | str. 253 1.2. Materia ustawowa a materia rozporządzeń – uwagi ogólne | str. 256 1.3. Materia ustawowa a materia rozporządzeń w odniesieniu do wykonywania zawodu lekarza | str. 260 2. Charakter rozporządzeń na tle ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o działalności leczniczej | str. 265 2.1. Upoważnienia do wydania rozporządzenia w ustawach o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz o działalności leczniczej | str. 265 2.2. Niezgodność treści upoważnień do wydania rozporządzenia z wymogami konstytucyjnymi | str. 266 2.3. Brak wykonawczego charakteru rozporządzeń na przykładzie rozporządzeń określających standardy organizacyjne opieki zdrowotnej | str. 269 3. Wnioski | str. 274 Rozdział VIII Cechy regulacji prawnomedycznej związanej z wykonywaniem zawodu lekarza | str. 277 1. Wprowadzenie | str. 277 2. Rozwój regulacji związanych z wykonywaniem zawodu lekarza | str. 279 2.1. Wprowadzenie | str. 279 2.2. Wzrost głębokości regulacji na przykładzie regulacji dotyczących recept | str. 280 2.3. Obejmowanie nowych obszarów regulacją na przykładzie ginekologii i położnictwa | str. 283 3. Rozproszenie regulacji administracyjnoprawnej związanej z wykonywaniem zawodu lekarza na przykładzie regulacji dotyczących dokumentacji medycznej | str. 290 4. Niestabilność regulacji administracyjnoprawnej związanej z wykonywaniem zawodu lekarza | str. 296 5. Wadliwość legislacyjna regulacji administracyjnoprawnej związanej z wykonywaniem zawodu lekarza | str. 298 5.1. Wprowadzenie | str. 298 5.2. Zrozumiałość regulacji prawnej związanej z wykonywaniem zawodu lekarza | str. 299 5.3. Niezgodność z Konstytucją regulacji dotyczącej rejestrów lekarskich | str. 305 5.3.1. Pojęcie i funkcje rejestrów publicznych | str. 305 5.3.2. Zakres danych gromadzonych w rejestrach lekarskich | str. 308 5.3.3. Ocena konstytucyjnoprawna zakresu danych gromadzonych w rejestrach lekarskich | str. 318 5.4. Pozostałe wady regulacji prawnych w obszarze prawa medycznego | str. 325 6. Standaryzowanie postępowania lekarza za pomocą rozporządzeń | str. 332 7. Wnioski | str. 344 Rozdział IX Podsumowanie i uwagi de lege ferenda | str. 347 1. Weryfikacja hipotez badawczych | str. 347 1.1. Wprowadzenie | str. 347 1.2. Równoważenie wartości konstytucyjnych wolności wykonywania zawodu i ochrony zdrowia i życia pacjentów | str. 348 1.3. Skuteczność nadzoru nad wykonywaniem zawodu lekarza | str. 355 1.4. Lekarz jako podmiot administracji publicznej, uczestniczący w administracji reglamentującej | str. 367 1.5. Problemy z identyfikacją obowiązków lekarza jako pochodna cech prawa medycznego | str. 371 1.6. Podział materii prawnej pomiędzy ustawy a rozporządzenia w prawie medycznym a funkcja gwarancyjna prawa | str. 375 1.7. Konkluzje | str. 387 2. Postulaty de lege ferenda | str. 389 Bibliografia | str. 395 Akty prawne | str. 417 Orzeczenia sądów | str. 427