Zabawa w dobie społeczeństwa konsumpcyjnego

Wyrażam uznanie Autorowi za podjęcie ważnego i doniosłego – z punktu widzenia społecznego – tematu badawczego. Opracowanie należy do nielicznych, które tak dogłębnie dokonują analizy problematyki ludyczności na gruncie polskim. Poszczególne rozdziały charakteryzują się przejrzystą konstrukcją, logicznością wywodów, trafnością określeń i głębią przemyśleń. Rozprawa z pogranicza antropologii kulturowej i socjologii kultury zadziwia bogactwem omawianych zjawisk natury społeczno-kulturowej. Lekturę tej publikacji szczególnie zalecam studentom kulturoznawstwa, pedagogiki, socjologii i antropologii kulturowej. Książka ta powinna też trafić do pracowników placówek kulturalnych, wydziałów kultury, urzędników miejskich i powiatowych. Ich wiedza na temat ludyzmu i mechanizmów jego przemian we współczesnym świecie powinna być stale uzupełniana. Z recenzji dra hab. Ludwika Kozołuba, prof. UO

Spis treści

Wstęp 11 I. Kultura konsumpcji zabawy 15 Dyktat poglądów Johana Huizingi 16 Dwie rzeczywistości: „rzeczywista” i „na niby”. Poglądy Wincentego Okonia 18 Społeczeństwo konsumpcji i jak ono kształtuje konsumenta zabawy 20 Niedojrzałość i hedonizm w społeczeństwie konsumpcji zabawy 25 Karnawalizacja, ludyzacja, uludycznienie kultury konsumpcyjnej 28 Zakończenie 30 II. Ludyczność współczesnego miasta. Od tradycyjnych zabaw do nowych rozrywek 33 Spektakle związane z miejskimi tradycjami Krakowa 35 Spektakle związane z tradycjami ludowymi 41 Spektakle luźno związane z miastem, choć nie bez znaczenia dla jego promocji 48 Ludyczne spektakle patriotyczne 52 Spektakle kurioza 54 Podsumowanie 69 III. Rekreacja – majówka – współczesny piknik. Czterysta lat ludycznego zwyczaju 71 IV. Nowe przestrzenie zabawy. Supermarkety jako domy popkultury. Bonarka w oczach studentów 99 Nowe przestrzenie zabawy 99 Supermarkety jako domy popkultury 105 Bonarka w opinii studentów 110 V. Zabawa historią – zabawa w historię 129 Spektakl I. Szarża na Błoniach 132 Spektakl II. Deszczowa kopia Matejki 133 Spektakl III. Wjazd palatyna Ottheinricha 134 Spektakl IV. Autobusowa lekcja historii 134 Spektakl V i VI. Gry miejskie: „Domino dynastyczne” oraz „Rozpędzili demonstrantów” – happening historyczny 135 Spektakl VII. Traktorzystki w pochodzie 137 Spektakl VIII. „Przybył, zobaczył, Bóg zwyciężył” 138 Przykład I. Spektakl IX. Eksperyment według Cezara 140 Przykład II. Spektakl X. Kultura bez gwoździ 142 Przykład III. Spektakl XI. Powrót wikingów 144 Przykład IV. Spektakl XII. Historia na żywo 145 VI. Nauka i wiedza w ludycznych spektaklach w przestrzeniach współczesnego miasta 149 VII. Poznaj Innego poprzez zabawę, czyli nie trzeba jechać do Afryki, aby skosztować nasion baobabu 167 Wstęp 167 Tabor na Błoniach i bielenie patelni 169 Kule, walczyki, bukiniści oraz młode wino – Francja w Krakowie 171 Polskie muzułmanki – życie w chuście 174 Chiński Nowy Rok, Japoński Dzień Dziecka i Indyjskie Święto Wiosny 175 Wszyscy jesteśmy Irlandczykami. Szkockie skakanie 182 Boskie Buenos w Krakowie, uderzenie tańcem 184 Smok mówi suahili, nie trzeba jechać do Afryki, aby skosztować nasion baobabu 190 Tygrysy na Święcie Dziękczynienia, gra samurajów i curling po krakowsku 193 Poczęstunek albo psikus oraz randki w tramwaju 196 Zakończenie 199 VIII. Spektakle ludyczne w służbie regionalizmu 201 Wstęp 201 Spektakl I. Buty, krasnoludki i Tatarzy 204 Spektakl II. Bociany, „skalaki z nietoperzem”, żubry, koziołek, dinozaury, renifery i wieprze 208 Spektakl III. Sami swoi. Rancho, seksmisja, kapitan Kloss i inni popkulturowi bohaterowie 214 Spektakl IV. Posadzić drzewo... i zbudować (odbudować) zamek 217 Spektakl V. Co nam da wampir-ludożerca? 220 Zakończenie 221 IX. Religia w zdradzieckim uścisku kultury konsumpcyjnej 225 Spektakl I. Happening duszpasterza 226 Spektakl II. Biskup tańczy, śpiewa i opowiada 227 Spektakl III. Cappuccino dla Afryki 230 Spektakl IV. Pokropione zwierzęta 234 Spektakl V. Cymbergaj i modlitwa przez taniec 236 Spektakl VI. Zrób się na bóstwo w czasie postu 239 Spektakl VII. Sposób na wspólne świętowanie 243 Spektakl VIII. Bieg z różańcem i pływanie 244 Zakończenie 249 Bibliografia 255