Zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania charakteryzują się zakłóceniem wzorców odżywiania i zachowań związanych z jedzeniem. Oprócz tego, że negatywnie wpływają na dobrostan psychiczny i codzienne funkcjonowanie, generują także poważne zagrożenia dla zdrowia fizycznego. Są powszechnie uznawane za jedne z najbardziej niebezpiecznych zaburzeń psychicznych. Ze względu na ryzyko dla zdrowia i uczucie rozpaczy towarzyszące zaburzeniom odżywiania jest zatem bardzo istotne, by prawidłowo identyfikować te problemy oraz wdrożyć terapię. Aktualne badania pokazują, że tylko około 50% osób spełniających kryteria zaburzeń odżywiania zgłasza się na leczenie. A przecież skuteczne terapie są dostępne, a pełne wyzdrowienie – możliwe. Ten kompleksowy, przystępnie napisany poradnik to świetne źródło informacji dla osób zmagających się z zaburzeniami odżywiania oraz ich bliskich. Napisana przez wiodące autorytety w dziedzinie badań i leczenia zaburzeń odżywiania, książka Zaburzenia odżywiania. Wszystko, co warto wiedzieć odpowiada na podstawowe pytania dotyczące zaburzeń odżywiania, w tym jadłowstrętu psychicznego, żarłoczności psychicznej, zaburzeniu z napadami objadania się, a także nowo opisanego schorzenia, zaburzenia odżywiania polegającego na unikaniu lub ograniczaniu przyjmowania pokarmów (AFRID). Autorzy definiują te zaburzenia, wyjaśniają, co o nich wiemy na podstawie najnowszych badań naukowych i opisują, jak działa terapia. Wyjaśniają powszechne mity na temat zaburzeń odżywiania. To napisany przez najlepszych klinicystów i badaczy wyjątkowo praktyczny poradnik, który wyjaśnia, na czym polegają zaburzenia odżywiania i co wiemy na ich temat. Czytelnik dostaje jasne i zwięzłe informacje o najskuteczniejszych, opartych na dowodach naukowych terapiach i o tym, gdzie szukać pomocy dla siebie lub bliskiej osoby. Angela S. Guarda profesor psychiatrii specjalizująca się w zaburzeniach odżywiania, Department of Psychiatry, Johns Hopkins University School of Medicine

Spis treści

CZĘŚĆ I. FAKTY I MITY 1 Rozdział 1. Czym są zaburzenia odżywiania? 3 Diagnozowanie zaburzeń odżywiania 3 Co znajduje się na liście zaburzeń odżywiania? 5 Dlaczego na liście DSM-5 znajduje się tak dużo zaburzeń odżywiania? 9 Jakich problemów z odżywianiem nie ma na liście? 11 Po co nam tyle różnych jednostek chorobowych? 13 Skąd pewność, że klasyfikacja jest poprawna? 14 Najważniejsze elementy wspólne dla zaburzeń odżywiania 16 Na czym polega prawidłowe odżywianie? 17 Na czym polega różnica między zaburzeniem odżywiania a zaburzonym odżywianiem? 18 Dlaczego ważne jest określenie, czy mamy do czynienia z zaburzeniem odżywiania? 20 Czy zaburzenia odżywiania są wszędzie opisywane i doświadczane w ten sam sposób? 22 Główny punkt: fakty 24 Rozdział 2. Kto choruje na zaburzenia odżywiania? 27 Jak bardzo zaburzenia odżywiania są rozpowszechnione? 28 Czy rzeczywiście jest tylko kilka zaburzeń odżywiania? 29 Czy jakieś grupy mniejszościowe są wolne od zaburzeń odżywiania? 30 Czy zaburzenia odżywiani a to problem tylko nastolatków? 31 Czy zaburzenia odżywiania dotyczą tylko bogatych? 32 Jaki wpływ na rozwój zaburzeń odżywiania ma kultura? 33 Czy są osoby szczególnie narażone na rozwój zaburzeń odżywiania? 34 Czy chłopcom i mężczyznom nie grożą zaburzenia odżywiania? 36 Czy przypadków zaburzeń odżywiania jest coraz więcej? 37 Główny punkt: częstotliwość występowania zaburzeń odżywiania 38 Rozdział 3. Jak rozpoznać zaburzenie odżywiania u siebie lub bliskiej osoby? 41 Kiedy należy zgłosić się na badanie? 42 Kto stawia diagnozę zaburzenia odżywiania? 46 Jak wygląda proces ewaluacji? Czy istnieją testy mogące potwierdzić zaburzenie odżywiania? 47 Jakie choroby mogą być podobne do zaburzeń odżywiania? 48 Jakie inne choroby mogą współwystępować z zaburzeniami odżywiania? 50 Główny punkt: identyfikacja problemu 51 Rozdział 4. Jakie są przyczyny powstawania zaburzeń odżywiania? 53 Co mają z tym wspólnego geny? 53 Czyja to wina? 55 Czy można zapobiegać zaburzeniom odżywiania? 55 Jakie są czynnik i ryzyka powstania zaburzeń odżywiania? 57 Czy przyczyną jest odchudzanie? 57 Czy przyczyną są uwarunkowania rodzinne? 58 Czy przyczyną są media? 59 Czy przyczyną są rówieśnicy? 60 Główny punkt: przyczyny 61 Rozdział 5. Co może pogorszyć, a co polepszyć stan w zaburzeniu odżywiania? 63 Czy ćwiczenia fizyczne są dobre? 64 Czy stan może się poprawić mimo nieskorzystania z profesjonalnej pomocy? 66 Może warto skorzystać z liposukcji lub innego zabiegu chirurgii plastycznej, by zmienić wygląd? 69 Jak korzystanie z mediów społecznościowych wpływa na objawy zaburzeń odżywiania? 70 Główny punkt: co poprawia, a co pogarsza stan? 72 Rozdział 6. Czy zaburzenia odżywiania pokrywają się z innymi zaburzeniami psychicznymi? 75 Jakie inne problemy psychiczne pojawiają się u osób z zaburzeniami odżywiania? 76 Jak współistniejący problem psychiczny wpływa na leczenie zaburzenia odżywiania? 82 Główny punkt: współistniejące zaburzenia psychiczne 84 Rozdział 7. Czy dzieci chorują na zaburzenia odżywiania? 87 Co to jest zaburzenie karmienia u dzieci? 88 Co to jest ARFID? 89 Jakie rodzaje zachowań związanych z jedzeniem mogą kreować problemy u dzieci? 93 Czy anoreksja, która pojawia się na wczesnym etapie życia, różni się czymkolwiek od klasycznej anoreksji? 94 Główny punkt: dzieci 95 Rozdział 8. Czy otyłość to zaburzenie odżywiania? 97 Jak zmierzyć otyłość? 98 Czy istnieje jakiś związek między otyłością a zaburzeniami odżywiania? 99 Czy napadowe objadanie się jest przyczyną otyłości? 100 Główny punkt: otyłość 100 CZĘŚĆ II. PODJĘCIE DZIAŁAŃ. TERAPIA I WYZDROWIENIE 101 Rozdział 9. Gdzie się leczy zaburzenia odżywiania? 103 Czym różni się leczenie w szpitalu od leczenia w ośrodku? 108 Co robi pacjent podczas leczenia zaburzenia odżywiania w szpitalu lub ośrodku terapeutycznym? 110 Na czym polega leczenie przymusowe? 111 Na czym polega intensywne leczenie w warunkach ambulatoryjnych? 113 Jaka jest różnica między IOA a programem leczenia częściowo w warunkach szpitalnych? 114 Jakie są opcje leczenia ambulatoryjnego? 115 Co rozumie się pod pojęciem „terapia oparta na dowodach naukowych”? 116 Czym różnią się od siebie poszczególne opcje leczenia? 117 Na ile skuteczne są poszczególne opcje leczenia? 120 Co robić, gdy terapia nie działa? 120 Czy wszyscy pacjenci potrzebują każdego z poziomów opieki? 121 Ile kosztuje leczenie? 122 A jeśli ktoś nie ma ubezpieczenia, żeby opłacić leczenie? 123 Główny punkt: formy terapii 124 Rozdział 10. Kto prowadzi leczenie zaburzeń odżywiania? 125 Kto jest kim w zespole leczącym zaburzenia odżywiania? 125 Czym różni się psychiatra od psychoterapeuty? 132 Kto świadczy usługi psychoterapii w przypadku zaburzeń odżywiania? 133 Główny punkt: osoby prowadzące terapię 13 4 Rozdział 11. Jakie leki pomagają? 135 Jakie leki są stosowane w leczeniu zaburzeń odżywiania? 135 Jak działają leki stosowane w leczeniu zaburzeń odżywiania? 142 Czy te leki powodują wzrost wagi? 142 Czy te leki niszczą mózg? 143 Ile trzeba czekać, żeby leki zadziałały na zaburzenie odżywiania, i jak długo trzeba je zażywać? 143 Jakie leki stosuje się w leczeniu anoreksji? 145 Jakie leki stosuje się w leczeniu bulimii? 146 Co to znaczy, że lek jest zatwierdzony przez FDA? 147 Jakie leki stosuje się w leczeniu zaburzenia z napadami objadania się? 148 Główny punkt: leki 149 Rozdział 12. Jakie rodzaje psychoterapii są najskuteczniejsze w leczeniu zaburzeń odżywiania? 151 Na czym polega terapia poznawczo-behawioralna? 152 Na czym polega terapia ekspozycji i czy można nią leczyć zaburzenia odżywiania? 155 Na czym polega terapia prorodzinna? 159 Na czym polega terapia interpersonalna? 161 Na czym polega dialektyczna terapia behawioralna? 164 Jak długo trwa psychoterapia? 168 Jak długo utrzymują się pozytywne efekty psychoterapii? 169 Co jest lepsze: leki, psychoterapia, czy oba sposoby stosowane łącznie? 170 Główny punkt: psychoterapia 172 Rozdział 13. Czy inne strategie też się przydają? 173 Czym jest doradztwo żywieniowe? 173 Jakie poradniki samopomocowe mogą się przydać? 176 Czy elektroniczne źródła pomocy psychicznej, takie jak aplikacje na telefon, są przydatne? 179 Czy warto korzystać z innych osobistych urządzeń elektronicznych? 185 Główny punkt: inne strategie terapeutyczne 186 Rozdział 14. Na czym polega wyzdrowienie? 189 Na ile istotna jest masa ciała? 189 Czym się różni wyzdrowienie całkowitego od częściowego? 190 Jak wygląda schemat żywienia po wyzdrowieniu? 192 Dlaczego różnorodność nadaje życiu smak? 194 Czego trzeba, żeby przyzwyczaić się do „nowych norm” dotyczących wyglądu ciała? 195 Jak radzić sobie z postawami i komentarzami innych osób? 196 Jak wspierająca drużyna może pomóc w wychodzeniu z zaburzenia odżywiania? 198 Główny punkt: wyzdrowienie 202 Rozdział 15. Czy zaburzeniom odżywiania można zapobiegać? 203 Jakie są rodzaje prewencji? 203 Czy powszechna profilaktyka zaburzeń odżywiania jest możliwa? 205 Czy profilaktyka drugiego stopnia jest przydatna w przypadku zaburzeń odżywiania? 206 Co z profilaktyką trzeciego stopnia? 207 Główny punkt: profilaktyka 207 CZĘŚĆ III. BADANIA NA TEMAT ZABURZEŃ ODŻYWIANIA. GORĄCE TEMATY 209 Rozdział 16. Olanzapina. Nowy lek na anoreksję 211 Czym jest nowy lek – olanzapina? 212 Na czym polegało nasze badanie i jakie przyniosło rezultaty? 212 Dlaczego lek miałby pomagać w walce z anoreksją? 214 Dlaczego wybrano olanzapinę jako lek wart przetestowania u osób z anoreksją? 214 Na czym polega randomizowane badanie kliniczne i czy właśnie takie zostało przeprowadzone w przypadku olanzapiny? 215 Czy badanie wykazało, że olanzapina pomaga? 216 Dlaczego objawy psychiczne nie zmieniły się pod wpływem olanzapiny? 217 Jaka jest właściwa dawka olanzapiny przepisywanej w przypadku anoreksji? 218 Czy olanzapina wywoływała skutki uboczne? 218 Kto powinien przyjmować olanzapinę? 219 Czy olanzapina to terapia pierwszego wyboru w przypadku anoreksji? 220 Czy inne podobne do olanzapiny leki także sprawdzają się w przypadku anoreksji? 220 Czy olanzapinę można stosować u dzieci i młodzieży z anoreksją? 221 Czy nie ma ograniczeń czasowych stosowania olanzapiny przez osoby z anoreksją? 221 Główny punkt: nowy lek 222 Rozdział 17. Neuronauka poznawcza. Nowa wiedza o tym, jak działa mózg w zaburzeniach odżywiania 223 Jakie rodzaje aktywności mózgu są analizowane w kontekście zaburzeń odżywiania? 224 W jaki sposób neuronauka poznawcza może się przydać w leczeniu zaburzeń odżywiania? 230 W jaki sposób nasze odkrycia mogą pomóc w opracowaniu nowych interwencji 233 Czy można podać inne przykłady? 234 Główny punkt: neuronauka poznawcza 235 Rozdział 18. Genetyka. Rozwój wiedzy na temat genów 237 Czym są geny? 237 Za co odpowiedzialne są nasze geny? 238 Jak bada się geny? 238 Jak SNP pomaga znaleźć geny stwarzające problemy? 239 Co wiadomo o genach w kontekście zaburzeń psychicznych, w tym zaburzeń odżywiania? 240 Główny punkt: genetyka 241 Źródła 243 Książki 243 Inne materiały 244 Gorące kwestie badawcze: artykuły naukowe 245 Organizacje 246 Przydatne źródła w języku polskim 249 Indeks rzeczowy 253 O Autorach 259