Zachować dla przyszłości

W publikacji zaprezentowano wyniki badań dotyczących czasopiśmiennictwa XX i początków XXI wieku. Autorzy - historycy wychowania, historycy, prasoznawcy, literaturoznawcy, bibliolodzy - na podstawie kwerend wydawnictw periodycznych omawiają różne problemy związane ze szkolnictwem, opieką i oświatą, które wówczas przedstawiano opinii publicznej, oraz analizują, jaki kreowano stosunek społeczeństwa do tych zagadnień. Czytelnik znajdzie tu wybór tematów z historii szkolnictwa, opieki, wychowania, edukacji pozaszkolnej, działalności stowarzyszeń społecznych czy zdrowia i higieny. Publikacja stanowi kolejną z dwóch monografii na ten temat, dotyczy ona niezwykle ważnych okresów w historii Polski, w których zachodziły przemiany rzutujące na obecny sposób funkcjonowania społeczeństwa polskiego. W tomie pierwszym zaprezentowano tę tematykę w odniesieniu do XIX i początku XX wieku.

Spis treści

Wstęp 7 Część pierwsza. Wokół szkolnictwa i zagadnień szkolnych 11 Andrzej Puliński – Problematyka oświatowa na łamach „Komunikatów Mazursko-Warmińskich” w latach 1957–1977 13 Elżbieta Magiera – Sprawozdania szkolne jako źródło do dziejów działalności wychowawczej gimnazjów w Polsce międzywojennej 25 Hanna Markiewiczowa – Szkolnictwo Kresów Wschodnich w II RP w świetle prasy pedagogicznej. Nadzieje i rzeczywistość 41 Andrzej Smolarczyk – Problematyka szkolnictwa mniejszości narodowych w województwie wileńskim na łamach wileńskiego „Słowa” w latach 1922–1939 49 Krzysztof Jakubiak – Problem relacji rodziny i szkoły w polskim specjalistycznym czasopiśmiennictwie pedagogicznym od końca XIX do połowy XX wieku 63 Stefania Walasek – Budownictwo szkół powszechnych na łamach czasopism lat II RP 81 Artur Jazdon – „Uczyć czy handlować?” Problematyka wydawania i dystrybucji podręczników szkolnych na łamach „Przeglądu Księgarskiego” w pierwszym dziesięcioleciu niepodległej Polski 95 Justyna Gulczyńska – Aspekt wychowawczy na łamach „Wychowania” (1958–1973) – kontekst ideologiczny 111 Joanna Król – „Trudno jest ulepić nauczyciela” – problematyka kształcenia nauczycieli na łamach czasopisma „Wychowanie” w latach 1958–1973 123 Elżbieta Gorloff – Kreowanie wizerunku nauczyciela nauczania początkowego na łamach czasopisma „Życie Szkoły” (1962–1971) 135 Urszula Pulińska – Szkoły Tysiąclecia w prasie lokalnej Warmii i Mazur 145 Część druga. O wspieraniu nauczycieli, rodziców i młodzieży w edukacji i wychowaniu 157 Wiesława Leżańska – Popularyzatorska i edukacyjna funkcja łódzkiego czasopisma dla nauczycieli „Szkoła i Nauczyciel” (1924–1928) 159 Anna Królikowska – Problematyka pedeutologiczna na łamach „Miesięcznika Katechetycznego i Wychowawczego” (1911–1939) 171 Aleksandra Feliniak – Zadania czasopisma „Wychowanie Przedszkolne” w promowaniu edukacji zdrowotnej (1925–1939) 181 Agnieszka Małek – Problematyka zdrowia i higieny dzieci i młodzieży w czasopiśmie „Higiena Ciała i Sport” (1925–1928) 191 Beata Topij-Stempińska – Problematyka wychowania młodego pokolenia na łamach „Młodego Lasu” (1938–1939) 203 Anna Boguszewska – „Mały Ster” (1942–1944) – zawartość tematyczna i forma graficzna 213 Irena Szewczyk-Kowalewska, Michał Kowalewski – Edukacja kulturalna dziecka w przekazie czasopisma „Edukacja i Dialog” w latach dziewięćdziesiątych XX wieku 225 Część trzecia. Różne oblicza wychowania poza szkołą 239 Małgorzata Krakowiak – Edukacja pozaszkolna w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej w przekazie miesięcznika „Rodzina i Szkoła” (1949–1974) 241 Marzena Kowalska, Irena Łabiszewska – Pro publico bono. Sztuka filmowa i muzyczna w przekazie prasowym „Kwartalnika Filmowego” i „Poradnika Muzycznego” w latach 1950–1965 szansą edukacji społeczeństwa 253 Nella Stolińska-Pobralska – Problem trudności wychowawczych w domach dziecka na łamach „Problemów opiekuńczo-wychowawczych” w latach 1961–1989 277 Iwona Czarnecka – Relacje rodzice–dzieci na łamach „Świata Głuchych” 289 Joanna Janik-Komar – Problematyka edukacji seniorów na łamach „Edukacji Dorosłych” (1993–2015) 299 Część czwarta. Z problematyki oświatowo-pedagogicznej i społecznej 311 Joanna Sosnowska – „Wydarta na chybił trafił karta z historii życia publicznego” – łódzkie jednodniówki w sprawach szkoły, opieki i wychowania (1911–1928) 313 Edyta Kahl-Łuczyńska – Problematyka oświatowa na łamach tygodnika „Głos Kamiennej” (1925) 339 Piotr Gołdyn – Zagadnienia oświatowe i pedagogiczne na łamach „Gazety Kolskiej” (1932–1939) 351 Urszula Wróblewska – Kwestie oświatowe i naukowe prezentowane na łamach „Myśli Karaimskiej” wydawanej w latach 1924–1945 365 Eleonora Sapia-Drewniak – Problemy edukacji ludności polskiej na Górnym Śląsku na łamach „Głosów znad Odry” w latach 1918–1924 375 Edyta Bartkowiak – Aktywność opiekuńcza stowarzyszeń katolickich na rzecz dzieci w świetle miesięcznika „Ruch Charytatywny” (1930–1939) 385 Edyta Wolter – Problematyka ochrony zwierząt na łamach „Świata Zwierzęcego”/„Świata i Przyjaciela Zwierząt” (1929–1939), pedagogiczne implikacje 399