Zadania z chemii ogólnej i analitycznej

Umiejętność rozwiązywania zadań z chemii ogólnej i analitycznej stanowi podstawę lepszego i głębszego rozumienia procesów chemicznych. Ma to szczególne znaczenie w przypadku Wydziału Inżynieryjno-Ekonomicznego Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Ze względu na interdyscyplinarny charakter studiów na wydziale liczba godzin wykładów z chemii ogólnej i nieorganicznej oraz ćwiczeń rachunkowych jest bardzo ograniczona. Obliguje to studentów wydziału do znacznej samodzielności w zdobywaniu wiedzy z tego przedmiotu. Studenci wydziału rekrutują się z różnych szkół średnich, dlatego zakres ich wiadomości z chemii jest bardzo zróżnicowany. Brak podręczników dostosowanych do specyficznego kształcenia (inżynieryjno-ekonomicznego) i programu nauczania chemii ogólnej i nieorganicznej na wydziale skłonił autorów do napisania niniejszego skryptu. Obejmuje on osiem rozdziałów. Każdy zaczyna się wstępem teoretycznym, który zawiera podstawowe pojęcia i wyjaśnia podstawowe zagadnienia związane z tematem rozdziału. Następnie podane są typowe, przykładowe zadania oraz sposób ich rozwiązania. Kolejna część rozdziału obejmuje zbiór kilkudziesięciu zadań do rozwiązania. Rozdział kończy zestaw prawidłowych odpowiedzi do poszczególnych zadań. Na końcu skryptu znajdują się tablice, niezbędne do rozwiązywania zadań. W skrypcie zastosowano jednostki miar SI oraz słownictwo chemiczne zgodne z zaleceniami Komisji Nomenklaturowej PTCH podanymi w książce „Nomenklatura związków nieorganicznych” (Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego i PTChem, 1998). Autorzy mają nadzieję, że skrypt jest opracowany w formie przystępnej i będzie stanowił istotną pomoc dla studentów wydziału w pogłębianiu wie-dzy z podstawowych działów chemii ogólnej i analitycznej. Autorzy

Spis treści

PRZEDMOWA 7 1. PODSTAWY OBLICZEŃ CHEMICZNYCH 9 1.1. Układ jednostek SI 9 1.2. Zasady logarytmowania 9 1.3. Dokładność obliczeń 12 2. PODSTAWOWE POJĘCIA I PRAWA CHEMICZNE 14 2.1. Przedmiot chemii, materia i jej budowa 14 2.2. Model budowy atomu 15 2.3. Izotopy i izobary 16 2.4. Bezwzględna masa atomu i względna masa atomowa 17 2.5. Masa cząsteczkowa 19 2.6. Mol - jednostka liczności materii 21 2.7. Podstawowe prawa chemii 25 2.8. Wartościowość 29 2.9. Wzory kreskowe (strukturalne) 31 2.10. Zadania 33 3. RÓWNANIA REAKCJI CHEMICZNYCH 38 3.1. Zasady układania równań chemicznych i dobieranie współczynników 38 3.2. Typy reakcji chemicznych 41 3.3. Reakcje utleniania i redukcji 45 3.4. Zadania 56 4. OBLICZENIA STECHIOMETRYCZNE 69 4.1. Obliczenia na podstawie wzorów związków chemicznych 69 4.2. Obliczenia na podstawie równań reakcji chemicznych 73 4.3. Zadania 75 5. STĘŻENIA ROZTWORÓW 80 5.1. Stężenie procentowe 80 5.2. Stężenie molowe 83 5.3. Przeliczanie jednostek stężenia roztworów 85 5.4. Mieszanie roztworów o różnych stężeniach 87 5.5. Zadania 92 6. PODSTAWOWE PRAWA STANU GAZOWEGO 98 6.1. Prawo stosunków objętościowych (Gay-Lussaca) i prawo Avogadra 98 6.2. Przemiana izotermiczna. Prawo Boyle’a-Mariotte’a 101 6.3. Przemiany izobaryczna i izochoryczna. Prawa Gay-Lussaca i Charlesa 102 6.4. Równanie stanu gazu. Stała gazowa 104 6.5. Równanie van der Waalsa 107 6.6. Zadania 108 7. RÓWNOWAGI W WODNYCH ROZTWORACH ELEKTROLITÓW 111 7.1. Dysocjacja elektrolityczna 111 7.1.1. Moc elektrolitów 111 7.1.2. Elektrolity mocne - aktywność jonów 116 7.2. Teorie kwasów i zasad 117 7.2.1. Teoria Arrheniusa 117 7.2.2. Teoria protonowa Lowry’ego i Brönsteda 118 7.3. Dysocjacja wody 119 7.4. Hydroliza 124 7.5. Roztwory buforowe 126 7.6. Iloczyn rozpuszczalności 131 7.7. Zadania 135 8. ANALIZA MIARECZKOWA 142 8.1. Alkacymetria 146 8.2. Redoksymetria 147 8.3. Analiza strąceniowa 150 8.4. Zadania 151 TABELE UZUPEŁNIAJĄCE 159