Zastosowanie metod ilościowych w finansach i ubezpieczeniach

Finanse i ubezpieczenia to te gałęzie nauk ekonomicznych, w których modele formalne stanowią w zasadzie podstawowe narzędzia badań nauko­wych. Wykorzystywane są jednak także w działaniach wielu instytucji finansowych, takich jak: banki, towarzystwa ubezpieczeniowe, fundusze inwe­stycyjne, instytucje podatkowe itp. Dzięki temu potrafimy aktualnie nie tylko lepiej rozumieć zjawiska i procesy zachodzące w sferze finansów i ubezpie­czeń (choć oczywiście nie zawsze i nie wszystkie), ale także planować działania i narzędzia pozwalające osiągać lepsze rezultaty zarówno w skali mi­kro, jak i makro. W monografii Zastosowanie metod ilościowych w finansach i ubezpieczeniach przedstawiono w kolejnych opracowaniach zarówno propozycje no­wych metod ilościowych, które mogą znaleźć zastosowanie w analizie procesów i zjawisk, jak też sposoby wykorzystania znanych metod matematycz­nych, statystycznych i ekonometrycznych w badaniach z tego zakresu. Lektura opracowań powinna być z tego względu interesująca nie tylko dla osób prowadzących badania naukowe w obszarze metod ilościowych, ale także dla naukowców prowadzących badania z zakresu finansów i ubezpieczeń. Studenci nauk ekonomicznych i specjaliści zatrudnieni w instytucjach finansowych także powinni zainteresować się prezentowanymi wynikami badań ze względu na możliwości ich praktycznego wykorzystania.

Spis treści

Rozdział 1
Wybory z par decyzji w warunkach ryzyka według specyfikacji stochastycznej (Strong, RDEU) - Elżbieta Babula 9
1.1. Specyfikacja stochastyczna (Strong, RDEU 10
1.2. Badanie eksperymentalne wyborów z par loterii 15
1.3. Estymacja parametrów specyfikacji stochastycznej 17

Rozdział 2
Kointegracja szeregów czasowych na przykładzie wybranych kategorii makroekonomicznych gospodarki Polski w latach 1996-2010 - Małgorzata Borzyszkow­ska 27
2.1. Podstawy teoretyczne i charakterystyka danych 28
2.1.1. Podstawowe definicje: stacjonarność procesu stochastycznego, stopień integracji, kointegracja i testy kointegracji Johansena 29
2.1.2. Testy Johansena 30
2.1.3. Opis zmiennych i charakterystyka danych 32
2.2. Opis uzyskanych wyników empirycznych 33

Rozdział 3
Kurtoza wektora losowego o wielowymiarowym rozkładzie normalnym - Katarzyna Budny 41

Rozdział 4
Wielokryterialna ocena prestiżowych kart kredytowych - Mirosław Dytczak, Grzegorz Ginda 55
4.1. Cechy prestiżowych kart kredytowych 56
4.2. Prestiżowe oferty kart kredytowych 57
4.3. Ustalenie zbioru niezredukowanych cech diagnostycznych 58
4.4. Ważenie cech diagnostycznych 61
4.5. Dalsza redukcja liczby ofert kart 63
4.6. Ranking i analiza skupień prestiżowych kart 64
4.7. Identyfikacja pożądanych cech prestiżowych ofert kart kredytowych 66

Rozdział 5
Wielopoziomowe struktury skupień w wycenie nieruchomości - Mirosław Dytczak, Grzegorz Ginda 73
5.1. Propozycja procedury masowej wyceny nieruchomości 74
5.2. Sposoby ograniczania liczby wzorcowych nieruchomości 77
5.3. Przykład obliczeniowy 80

Rozdział 6
Stosunek do ryzyka a subiektywne stopy dyskonta w wyborze międzyokresowym - Maria Forlicz 91

Rozdział 7
Dywersyfikacja ryzyka polskich funduszy inwestycyjnych - Magdalena Frasyniuk-Pietrzyk 103
7.1. Dywersyfikacja ryzyka 103
7.1.1. Model Sharpe'a 104
7.1.2. Dekompozycja Famy 105
7.2. Analiza empiryczna 106

Rozdział 8
Analiza wpływu modyfikacji rozdziału składki do drugiego filaru na wysokość zgromadzonego kapitału emerytalnego - Anna Jędrzychowska 115
8.1. Dane z rynku 117
8.2. Badanie symulacyjne 119

Rozdział 9
Ryzyko ubezpieczeniowe w ubezpieczeniach kredytu hipotecznego - Patrycja Kowalczyk-Rólczyńska 125
9.1. Wprowadzenie do ryzyka ubezpieczeniowego 125
9.2. Rodzaje ryzyka ubezpieczeniowego w aspekcie ubezpieczeń kredytu hipotecznego 128
9.3. Ryzyko związane z ubezpieczeniami kredytu hipotecznego 130

Rozdział 10
Wykorzystanie największego wykładnika Lapunowa w prognozowaniu indeksów giełdowych DJIA i WIG - Wiesław Łuczyński 135
10.1. Chaos deterministyczny a wykładnik Lapunowa 136
10.2. Podejście geometryczne w wyznaczaniu wykładników Lapunowa 137
10.3. Wyniki 150

Rozdział 11
Międzynarodowe regulacje w zakresie segmentowej sprawozdawczości finansowej a rentowność w bankowym rachunku zysków i strat - Ewelina Mela-Owczarek 153
11.1. Regulacje dotyczące sprawozdawczości segmentowej w międzynarodowych standardach 154
11.2. Rodzaje segmentów operacyjnych w polskich bankach 156
11.3. Rentowność w segmentowym rachunku zysków i strat 159

Rozdział 12
Inwestycje rynku kapitałowego w warunkach nie ostrych informacji - ryzyko rozmyte - Zygmunt Przybycin 163
12.1. Wybrane modele rynku kapitałowego 164
12.2. Ryzyko rozmyte 168

Rozdział 13
Wybrane uwarunkowania społeczno-demograficzne inwestycji osób fizycznych - Tomasz Rólczyński 171
13.1. Rodzaje decyzji inwestycyjnych podejmowanych przez osoby fizyczne 172
13.2. Uwarunkowania społeczno-demograficzne decyzji inwestycyjnych osób fizycznych 173

Rozdział 14
Integracja systemów informatycznych na przykładzie wdrożenia systemu T-Risk - Paweł Siarka 183
14.1. Potrzeby informacyjne przedsiębiorstwa 185
14.2. Integracja systemów 186
14.3. Funkcjonalność i metodologia systemu T-Risk 189

Rozdział 15
Analiza efektu publikacji komunikatów o dywidendzie spółek notowanych na GPW w Warszawie S.A. - event studies - Agata Strzelczyk 197
15.1. Metoda badawcza - event studies 200
15.1.1. Zdefiniowanie zadania 200
15.1.2. Kryteria selekcji 201
15.1.3. Oczekiwana stopa zwrotu i anormalna stopa zwrotu 202
15.1.4. Estymacja 203
15.1.5. Testowanie 204
15.1.6. Przedstawienie rezultatów 206
15.1.7. Interpretacja i wnioski 209

Rozdział 16
Wybrane metody podejmowania decyzji w warunkach niepewności - przykład inwestycji giełdowej - Grzegorz Tarczyński 211
16.1. Sieci bayesowskie 213
16.2. Teoria Dempstera-Shafera 219
16.3. Teoria zbiorów rozmytych 221

Rozdział 17
Stochastyczna metoda Chain-Ladder - zastosowanie w ubezpieczeniach - Dominika Tomaszewska 227
17.1. Ubezpieczenia majątkowe - podstawy prowadzenia działalności 227
17.2. Klasyfikacja danych w formie trójkąta szkód 229
17.3. Deterministyczna metoda Chain-Ladder 230
17.4. Stochastyczna metoda Chain-Ladder 231
17.5. Dopuszczalność prognozy 232
17.6. Przykład numeryczny 233
17.7. Margines bezpieczeństwa 236

Rozdział 18
Warunkowa zmienność i ryzyko stóp zwrotu metali szlachetnych w odniesieniu do indeksu WIG - Magdalena Walczak 241
18.1. Inwestycje alternatywne, czyli różne od tradycyjnych 242
18.2. Metale szlachetne jako inwestycje 243
18.3. Aktywa typu safe haven, hedge oraz diversyfier 244
18.4. Metodologia oraz wyniki badań 245

Rozdział 19
Wybrane aspekty zarządzania ryzykiem w decyzjach inwestycyjnych - Zofia Wilimowska, Danuta Seretna-Sałamaj, Joanna Szczepańska 255
19.1. Inwestowanie - pojęcie ryzyka inwestycyjnego 257
19.2. Modele badania opłacalności inwestycji z uwzględnieniem ryzyka 260
19.2.1. Modele rozmyte 262
19.2.2. Model z logiką niepewnych prawdopodobieństw 265
19.3. Zarządzanie strukturą finansową 267

Rozdział 20
Ocena wpływu czynników determinujących rentowność polskich przedsiębiorstw - Zofia Wilimowska, Agnieszka Parkitna 277
20.1. Potrzeba badania rentowności i jej determinant 277
20.2. Determinanty rentowności 278
20.3. Czynniki determinujące rentowność przedsiębiorstw - ocena wpływu 279
20.3.1. Analiza wpływu czynników zewnętrznych na stan rentowności w latach 2001-2003 - faza pierwsza 279
20.3.2. Analiza wpływu czynników zewnętrznych na stan rentowności w latach 2001-2003 - faza druga 284

Rozdział 21
Identyfikacja czynników wpływających na strukturę kapitału przedsiębiorstw branży przemysłu metalowego w Polsce - Aleksandra Zygmunt 299
21.1. Determinanty struktury kapitału przedsiębiorstwa - ujęcie teoretyczne 300
21.2. Metodologia przeprowadzonych badań 301
21.3. Rezultaty przeprowadzonych badań nad determinantami struktury kapitału przedsiębiorstw branży przemysłu metalowego 304

Rozdział 22
Zastosowanie współczynnika q Tobina w badaniach wrażliwości inwestycji na przepływy pieniężne - Justyna Zygmunt 309
22.1. Charakterystyka badań nad wrażliwością inwestycji na przepływy pieniężne - geneza i istota 310
22.2. Wykorzystanie współczynnika q Tobina w badaniach wrażliwości inwestycji na przepływy pieniężne 311