Metody i techniki badań pedagogicznych

Niniejsza książka jest próbą przedstawienia najczęściej stosowanych metod i technik w badaniach pedagogicznych. Każda z metod poddana jest bardziej lub mniej szczegółowej charakterystyce łącznie z przypisywaną jej wartością poznawczą, w tym z zarówno przysługującymi jej zaletami jak i niedomaganiami pod względem merytorycznym. Szeroko omawia warunki, od spełnienia których uzależnia się poprawne zastosowanie poszczególnych metod i technik badawczych. Publikacja jest adresowana szczególnie do studentów studiów pedagogiki i młodszych pracowników naukowo-dydaktycznych, podejmujących prace badawcze dotyczące szeroko rozumianej problematyki pedagogicznej. Może być przydatna także w pisaniu prac dyplomowych i magisterskich, rozpraw doktorskich i habilitacyjnych.

Spis treści

Spis treści: Wstęp I. Z zagadnień metodologii badań pedagogicznych 1. Metodologia badań pedagogicznych jako nauka 2. Pluralistyczne podejście w badaniach pedagogicznych 3. Problemy badawcze i kryteria ich poprawności 4. Pojecie, klasyfikacja oraz cechy metod i technik badawczych 5. Zmienne i wskaźniki w badaniach pedagogicznych 6. Etapy badań pedagogicznych II. Obserwacja Pojecie obserwacji i jej klasyfikacji Warunki i zalety poprawnej obserwacji Przedmiot obserwacji Techniki obserwacji standaryzowanej Techniki obserwacji niestandaryzowanej Gromadzenie, opracowanie i interpretacja danych z obserwacji Granice poznawcze obserwacji III. Metoda szacowania (skale ocen) Ogólna charakterystyka metody szacowania Rodzaje skal ocen Konstruowanie skal ocen Błędy popełniane przy ocenianiu Źródła błędów w ocenie Sposoby zapobiegania błędom w ocenie IV. Eksperyment pedagogiczny Określenie eksperymentu pedagogicznego Techniki eksperymentalne Użyteczność badań eksperymentalnych Zastrzeżenia wobec badań eksperymentalnych Błędy w badaniach eksperymentalnych Przykład eksperymentu pedagogicznego Badania quasi-eksperymentalne V. Testy osiągnięć szkolnych 1. Określenie testów osiągnięć szkolnych 2. Rodzaje testów osiągnięć szkolnych 3. Cechy testów osiągnięć szkolnych 4. Przegląd zadan tekstowych 5. Zasady i warunki układania zadan twkstoweych 6. Ilościowa analiza zadan tekstowych 7. Użyteczność i ograniczenia testów osiągnięć szkolnych VI. Metoda socjometryczna Charakterystyka metody socjometrycznej Klasyczna technika socjometryczna a. kryteria socjometryczne b. sporządzanie tabeli socjometrycznej c. graficzne przedstawienie materiału socjometrycznego d. ilościowe opracowanie danych socjometrycznych 3. Nietypowe techniki socjometryczne 4. Ograniczenia poznawcze metody socjometrycznej VII. Analiza dokumentów Rozumienie analizy dokumentów Rodzaje dokumentów Autentyczność dokumentów i wiarygodność obserwatora Przegląd technik analizy dokumentów Analiza rysunków Mocne i słabe strony analizy dokumentów VIII. Metoda sondażu Określanie metody sondażu Wymagania stawiane metodzie sondażu Rodzaje pytań sondażowych (kwestionariuszowych) Techniki metody sondażu a. Techniki sondażu z zastosowaniem ankiety b. Techniki sondażu z zastosowaniem wywiadu 5. Źródła błędów w badaniach sondażowych IX. Metoda dialogowa (rozmowa) Charakterystyka metody dialogowej Warunki poprawności metody dialogowej Techniki metody dialogowej Utrwalanie przebiegu prowadzonej rozmowy Błędy stosowane w metodzie dialogowej X. Metoda biograficzna 1. Opis metody biograficznej 2. Z historii metody biograficznej 3. Odmiany metody biograficznej a. metoda monograficzna b. metoda indywidualnych przypadków 4. Zalety i wady metody biograficznej Zakończenie Bibliografia