Dżihad. Wszystko, co warto wiedzieć

W skład serii Wszystko, co warto wiedzieć wchodzi wiele unikalnych książek popularnonaukowych wydanych przez Oxford University Press, w których każdy znajdzie odpowiedzi na najbardziej palące i interesujące współczesne problemy – od zmian klimatu przez zagadki ewolucji, bioetykę, aż po fizykę kwantową. Seria ta ma charakter interdyscyplinarny i obejmuje wiedzę z zakresu nauk humanistycznych, medycyny i zdrowia, nauk ścisłych czy społecznych. Książki z tej serii są pisane przez czołowych ekspertów w swoich dziedzinach, dostarczając studentom, profesjonalistom i dociekliwym umysłom podstawową wiedzę, niezbędną do zrozumienia najważniejszych problemów XXI w. Słowo „dżihad” jest wszędzie w światowych mediach. Zwykle pojawia się w kontekście przemocy stosowanej wobec Zachodu przez bojowników w społeczeństwach z większością muzułmańską lub pochodzących ze społeczeństw z większością muzułmańską. Dla większości muzułmanów dżihad oznacza ciągłą ludzką walkę o promowanie i wdrażanie tego, co jest moralnie dobre i szlachetne we wszystkich dziedzinach życia, a także przeciwstawienie się temu, co jest moralnie złe i niesprawiedliwe, i zapobieganie temu. W tej wyjątkowej publikacji, zatytułowanej po prostu: DŻIHAD. Wszystko, co warto wiedzieć, będzie można znaleźć odpowiedź m.in. na następujące kwestie: - jakie jest podstawowe znaczenie słowa „dżihad”, - czy w Koranie dozwolona jest wyłącznie walka defensywna, - czy Koran nakazuje walkę z chrześcijanami i Żydami, - czy Koran dopuszcza samobójstwo, - czy Koran akceptuje terroryzm, - czy kobiety mogą brać udział w dżihadzie militarnym, - na czym polega wielka walka, - w jaki sposób współcześni bojownicy świata islamu rozumieją dżihad, - jakie były poglądy Osamy bin Ladena na temat dżihadu, - czy w islamie istnieje pacyfizm, - jak Hollywood portretuje dżihad i muzułmanów, - jak Internet wpływa na społeczne postrzeganie dżihadu na Zachodzie? Autorką książki DŻIHAD. Wszystko, co warto wiedzieć jest Asma Afsaruddin, profesor studiów islamskich na Uniwersytecie Indiana w Bloomington.

Spis treści

Podziękowania XI Przedmowa do wydania polskiego XIII Wprowadzenie XVII 1. Dżihad w Koranie i literaturze komentatorskiej 1 Jakie jest podstawowe znaczenie słowa „dżihad”? 3 Jak często słowo „dżihad” występuje w Koranie? 3 Czy Koran odnosi się do różnych form dżihadu? 4 Czy Koran odnosi się do dżihadu duchowego? 5 Jakie jest znaczenie dżihadu w okresie mekkańskim? 6 Czy w okresie mekkańskim dżihad miał znaczenie militarne? 8 Co oznaczał dżihad w okresie medyńskim? 9 Czy w Koranie dozwolona jest wyłącznie walka defensywna? 11 Czy dżihad w Koranie odnosi się do świętej wojny? 14 Czy muzułmanie mogą nadal walczyć, gdy wróg przestaje walczyć i pragnie pokoju? 16 Czy wersety pokojowe w Koranie są uchylone przez „werset miecza”? 17 Czy Koran nakazuje walkę z chrześcijanami i Żydami? 20 Czy Koran mówi muzułmanom, aby nie przyjaźnili się z Żydami i chrześcijanami? 23 Czy Koran wspiera ofensywną działalność wojskową mającą na celu szerzenie islamu? 25 Czy dżihad wojskowy jest stałym obowiązkiem religijnym w Koranie? 28 Jakie były przyczyny podbojów militarnych, które nastąpiły po śmierci Mahometa? 30 Co Koran mówi o męczeństwie? 31 Czy status religijny męczennika militarnego jest wyższy niż innych muzułmanów? 32 Czy Koran dopuszcza samobójstwo? 34 Czy Koran akceptuje terroryzm? 34 2. Dżihad w literaturze hadisów 37 Co oznacza „dżihad” w literaturze hadisów? 39 Czy hadisy opisują, jak należy przeprowadzić wojskowy dżihad? 44 Jak powinniśmy rozumieć hadis, który nakazuje muzułmanom walczyć z niemuzułmanami, dopóki ci nie zaakceptują islamu? 45 Co literatura hadisów mówi o męczeństwie? 46 Skąd można mieć pewność, że ktoś osiągnął męczeństwo? 49 Czy istnieją hadisy, które wydają się zaprzeczać Koranowi odnośnie do męczeństwa? 50 Czy istnieje hadis, który obiecuje męczennikom na polu bitwy nagrodę w postaci siedemdziesięciu dwóch dziewic? 51 Czy literatura hadisów zachęca do poszukiwania męczeństwa? 53 Czy istnieją wyraźne poglądy szyickie na temat męczeństwa? 54 Co literatura hadisów mówi o samobójstwach i terroryzmie? 54 Czym są wielki i mniejszy dżihad? 55 Czy tradycyjne zbiory zawierają hadisy, które opisują pozamilitarne aspekty dżihadu? 56 3. Dżihad w literaturze prawniczej 59 Jak prawnicy muzułmańscy rozumieli dżihad? 60 Jakie są poglądy prawników na temat tego, w jaki sposób i przez kogo powinna być wypowiadana wojna? 62 Czy ludność cywilna może być celem ataku wojskowego? 63 Jak prawnicy postrzegali męczeństwo? 65 Jak należy traktować jeńców wojennych? 66 Czy muzułmanie mogą walczyć pod rozkazami zdeprawowanych władców? 68 Czy prawnicy zezwalali na ofensywny dżihad wojskowy? 69 Czy prawnicy uważali wojskowy dżihad za świętą wojnę? 72 Czy kobiety mogą brać udział w dżihadzie militarnym? 73 Czy Żydzi, chrześcijanie i inni niemuzułmanie mogą brać udział w dżihadzie wojskowym? 75 Dlaczego średniowieczni prawnicy podzielili świat na Siedzibę Islamu (Dar al-Islam) i Siedzibę Wojny (Dar al-Harb)? 76 Czy podział świata na Siedzibę Islamu i Siedzibę Wojny nadal obowiązuje w okresie nowożytnym? 78 Czy prawnicy zezwalali na ataki samobójcze? 79 Jakie są poglądy prawników na temat terroryzmu? 80 4. Dżihad w literaturze moralnie budującej, etycznej i mistycznej 83 Co oznacza dżihad w codziennym życiu przeciętnego wierzącego? 84 Czy dżihad wojskowy jest uważany za najwyższą formę walki człowieka? 87 Na czym polega wielka walka? 89 Dlaczego niektórzy ludzie zaprzeczają idei, że dżihad duchowy jest prawdziwą częścią dżihadu? 89 Czy walka duchowa dotyczy głównie mistyków? 91 Czy we wczesnych pismach islamskich pojawiają się odniesienia do niemilitarnych form dżihadu? 92 W jaki sposób mistycy muzułmańscy praktykują wewnętrzny, wielki dżihad? 94 Czy prawnicy odnosili się w swoich pismach do dżihadu duchowego? 96 5. Dżihad w koncepcjach współczesnych rewolucjonistów politycznych i bojowników 101 W jaki sposób współcześni bojownicy świata islamu rozumieją dżihad? 103 Którzy pierwsi myśliciele wpłynęli na współczesnych rewolucjonistów politycznych i bojowników? 104 Kto jeszcze ma znaczny wpływ na stanowisko współczesnych grup bojowników? 105 Czym jest dżahilijja? 108 W jaki sposób bojownicy islamscy usprawiedliwiają swoje brutalne ataki na innych muzułmanów i niemuzułmanów? 109 Czy w XX wieku myśliciele szyiccy wzywali do rewolucji politycznej jako formy dżihadu? 112 Jakie były poglądy Osamy bin Ladena na temat dżihadu? 114 Czym są „operacje męczeńskie” i kiedy się rozpoczęły? 115 W jaki sposób bojownicy islamscy usprawiedliwiają ataki samobójcze? 116 W jaki sposób ISIS usprawiedliwia swoje brutalne działania jako dżihad? 118 Gdzie są „umiarkowani” muzułmanie i dlaczego nie potępiają ekstremizmu? 119 6. Dżihad w poglądach współczesnych badaczy głównego nurtu 121 Jak współcześni uczeni muzułmańscy rozumieją dżihad wojskowy? 122 Co mówią współcześni uczeni muzułmańscy na temat abrogacji w Koranie? 122 Czy istnieją uczeni muzułmańscy, którzy kwestionują poglądy bojowników islamskich? 125 Czy są muzułmańscy uczeni, którzy potępili poglądy Osamy bin Ladena i jego zwolenników po atakach z 11 września? 130 Czy muzułmańscy uczeni wypowiadają się przeciwko zamachom samobójczym? 131 Dlaczego muzułmańscy uczeni kolektywnie nie potępiają terroryzmu? 133 Czy uczeni muzułmańscy potępili ISIS i jego bojowe poglądy? 134 Jakie są główne różnice poglądów w kwestii przemocy między bojownikami a uczonymi głównego nurtu islamu? 135 7. Dżihad jako pokojowa walka i przywracanie pokoju 137 Czy w islamie istnieje pacyfizm? 138 Czy dżihad można rozumieć jako pokojową walkę i przywracanie pokoju? 139 Którzy myśliciele muzułmańscy rozumieją dżihad jako walkę bez przemocy? 140 Co spowodowało współczesny zwrot w kierunku myślenia o dżihadzie jako o walce bez użycia przemocy? 142 Czy w islamie istnieją teologiczne podstawy do promowania pokoju? 144 Czy muzułmańscy działacze pokojowi odrzucają dżihad wojskowy? 147 8. Dżihad i jego recepcja na Zachodzie 151 Czy istnieje zachodni odpowiednik dżihadu militarnego? 153 Czy islam ma wpływ na rozwój współczesnego prawa międzynarodowego? 154 Czy klasyczne islamskie prawo narodów jest zgodne ze współczesnym prawem międzynarodowym? 155 Czy istnieją współcześni muzułmańscy krytycy koncepcji siedzib wojny i pokoju? 157 W jaki sposób zachodnie media przedstawiają dżihad? 159 Czy amerykańskie media pokazują akty przemocy dokonywane przez muzułmanów w inny sposób niż te dokonywane przez niemuzułmanów? 161 W jaki sposób Hollywood portretuje dżihad i muzułmanów? 163 W jaki sposób Internet wpływa na społeczne postrzeganie dżihadu na Zachodzie? 164 Czy istnieją zachodni bojownicy, na których ma wpływ islamofobiczna retoryka o dżihadzie? 165 W jaki sposób można kwestionować antyislamskie dyskursy, które zniekształcają znaczenie dżihadu? 168 Czy instytucje edukacyjne mogą odgrywać rolę w dostarczaniu zrównoważonych informacji o dżihadzie? 171 Słowniczek: ważne nazwy, miejsca, wydarzenia i terminy 173 Bibliografia 187