Kształtowanie przestrzeni na obszarach wiejskich

Restrukturyzacja obszarów wiejskich, zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, jest i będzie w przyszłości jednym z ważniejszych problemów do rozwiązania w naszym kraju. Monografia podejmuje problematykę kształtowania przestrzeni wiejskich na bazie uzyskanych wyników badań własnych, szeroko cytowanej literatury obcej i krajowej oraz aktualnie obowiązujących reguł prawnych zawartych w dyrektywach unijnych, polskich ustawach, rozporządzeniach, instrukcjach i wytycznych dotyczących tego zagadnienia. Omówiono sposoby, metody i cechy, które należy brać pod uwagę przy charakterystyce i analizie opracowywanego obszaru oraz metody opracowania planu urządzeniowo-rolnego i ogólnego projektu scalania gruntów. Brak opracowań traktujących kompleksowo problematykę kształtowania przestrzeni wiejskich sprawia, że monografia wypełnia lukę istniejącą na rynku wydawniczym.

Spis treści

PRZEDMOWA | 7 1. WPROWADZENIE DO TEMATYKI KSZTAŁTOWANIA PRZESTRZENI NA OBSZARACH WIEJSKICH | 9 1.1. Kierunki produkcji rolniczej | 11 1.1.1. Ziemia jako specyficzny czynnik produkcji | 11 1.1.2. Rolnictwo konwencjonalne | 12 1.1.3. Rolnictwo zrównoważone | 13 1.1.4. Rolnictwo ekologiczne | 17 1.2. Od wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich do prac urządzeniowo-rolnych | 18 2. KOMPLEKSOWE URZĄDZANIE OBSZARÓW WIEJSKICH W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ | 21 2.1. Rozwój obszarów wiejskich w wybranych krajach UE (omówienie przykładów rozwiązań systemowych, omówienie rozwiązań zastosowanych na wybranych obiektach) | 21 2.1.1. Rozwój obszarów wiejskich w Holandii | 21 2.1.2. Rozwój obszarów wiejskich w Bawarii | 25 2.1.3. Rozwój obszarów wiejskich we Francji | 26 3. KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA STRUKTURY PRZESTRZENNEJ OBSZARÓW WIEJSKICH W POLSCE | 30 3.1. Kierunki rozwoju obszarów wiejskich, zmiany strukturalne | 31 3.1.1. Użytkowanie gruntów w gospodarstwach rolnych | 31 3.1.2. Waloryzacja rolniczej przestrzeni produkcyjnej | 33 4. ROLNICZA I LEŚNA PRZESTRZEŃ PRODUKCYJNA | 34 4.1. Nieruchomość rolna, gospodarstwo rolne | 34 4.2. Rolnicza przestrzeń produkcyjna | 35 4.3. Leśna przestrzeń produkcyjna | 37 4.4. Gospodarka gruntami leśnymi | 39 5. ROLA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO NA OBSZARZE PODDANYM PRACOM URZĄDZENIOWO-ROLNYM | 53 6. PLAN URZĄDZENIOWO-ROLNY | 62 6.1. Ogólna charakterystyka gminy | 62 6.2. Charakterystyka środowiska przyrodniczego gminy | 64 6.3. Charakterystyka rolniczej przestrzeni produkcyjnej | 66 6.4. Ocena warunków produkcji rolnej | 70 6.5. Schemat opracowania planu urządzeniowo-rolnego | 73 6.5.1. Prace przygotowawcze | 73 6.5.2. Ocena istniejącego stanu (inwentaryzacja) oraz jego analiza | 74 6.5.3. Ustalenie programu prac urządzeniowych | 75 6.5.4. Konsultacje społeczne nad projektem programu prac urządzeniowych | 76 6.5.5. Ustalenie szacunkowych kosztów | 76 6.5.6. Ustalenie harmonogramu realizacji prac urządzeniowych | 76 7. ZAGADNIENIA PRAWNE SCALANIA I WYMIANY GRUNTÓW | 85 8. PROCEDURY TECHNICZNE OPRACOWANIA ZAŁOŻEŃ DO PROJEKTU SCALENIA GRUNTÓW (PROJEKTU OGÓLNEGO) | 100 8.1. Dane potrzebne do opracowania założeń do projektu scalenia gruntów | 101 8.2. Zakres opracowań studialnych – przykłady | 102 8.2.1. Układ komunikacyjny | 107 8.2.2. Istniejące i projektowane tereny zabudowane | 108 8.2.3. Istniejące i projektowane tereny sportu i rekreacji | 109 8.2.4. Tereny użytkowane rolniczo (użytki rolne) | 110 8.2.5. Lasy | 118 8.2.6. Istniejące i projektowane tereny zieleni w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody | 125 8.2.7. Istniejące i projektowane formy ochrony przyrody w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody | 126 8.2.8. Nieużytki | 126 8.2.9. Grunty pod wodami | 127 9. SZACOWANIE GRUNTÓW W PROCESIE SCALENIA | 128 9.1. Zasady przeprowadzania szacunku gruntów metodą wskaźnikową | 129 9.2. Specyfika produkcji rolniczej. Wyposażenie rolnictwa w podstawowe środki produkcji | 137 9.2.1. Podatek rolny i gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym | 139 10. OCENA ODDZIAŁYWANIA PROJEKTU SCALENIA NA ŚRODOWISKO | 145 10.1. Ocena oddziaływania na środowisko w świetle prawa wspólnotowego | 146 10.2. Ocena oddziaływania przedsięwzięć na środowisko w świetle prawa polskiego | 150 11. EFEKTY PRAC SCALENIOWYCH | 155 12. ROZGRANICZANIE NIERUCHOMOŚCI | 159 12.1. Rozgraniczanie nieruchomości według ustawy Prawo wodne | 161 13. PODZIAŁY NIERUCHOMOŚCI ROLNYCH I LEŚNYCH | 163 BIBLIOGRAFIA | 166