Biochemia jamy ustnej

Jest to jedyny na polskim rynku książki medycznej podręcznik obejmujący kompleksowe opracowanie zagadnień biochemicznych w aspekcie stomatologicznym. Zawiera najnowsze wiadomości na temat procesów biochemicznych, zachodzących w czasie fizjologicznego rozwoju zębów, oraz zaburzeń w poszczególnych szlakach metabolicznych, mających odbicie w różnych nieprawidłowościach i chorobach jamy ustnej. Przedstawia także różne możliwości terapii tych chorób, uwzględnione w bieżącej światowej literaturze fachowej.

Publikacja będzie przydatna nie tylko studentom wydziałów stomatologicznych, lecz także praktykującym lekarzom stomatologom.

Spis treści

Wykaz skrótów używanych w tekście 9 Słowo wstępne 11 Wprowadzenie 13 1. Chemia fosforanów wapnia 15 1.1. Wstęp 15 1.2. Apatyty 16 1.3. Fluoroapatyty 18 1.4. Mechanizm tworzenia fluoro- i hydroksyfluoroapatytów 20 2. Chemia szkliwa 22 2.1. Cechy ogólne 22 2.2. Rozwój białek szkliwa 22 2.3. Organiczne składniki dojrzałego szkliwa 24 2.4. Nieorganiczne składniki szkliwa 26 3. Chemia zębiny i kości 29 3.1. Wstęp 29 3.2. Kolagen 31 3.3. Proteoglikany 33 3.4. Fosfoproteiny 34 3.5. Białka zawierające kwas y-karboksyglutaminowy (białka Gla) 35 3.6. Białka niekolagenowe 35 3.7. Składniki niebiałkowe 36 3.8. Składniki nieorganiczne 36 3.9. Faza nieapatytowa 37 3.10. Jony i cząsteczki adsorbowane na powierzchni kryształów apatytu 38 3.11. Cement 38 4. Ślina 40 4.1. Wstęp 40 4.2. Rola śliny w ochronie przed próchnicą 44 4.3. Rola śliny w tworzeniu płytki bakteryjnej 45 4.4. Rola śliny w utrzymywaniu równowagi między demineralizacją i remineralizacją 46 4.5. Działanie przeciwbakteryjne 47 4.6. Bufory śliny 46 4.7. Białka śliny 49 4.7.1. Białka bogate w prolinę 49 4.7.2. Stateryna 49 4.7.3. Histatyny 50 4.7.4. Laktoferyna 51 4.7.5. Lizozym 51 4.7.6. a-Amylaza ślinowa 51 4.7.7. Immunoglobuliny śliny 52 4.8. Jony wapnia i fosforanowe 53 4.9. Inne składniki 54 4.10. Ślina jako materiał diagnostyczny 54 5. Płytka nazębna 57 5.1. Błonka nabyta 57 5.2. Płytka nazębna 60 5.3. Płyn płytki nazębnej 62 5.4. Macierz organiczna płytki nazębnej 63 5.5. Bakterie płytki nazębnej 64 5.6. Metabolizm sacharozy w płytce nazębnej 67 6. Kamień nazębny 72 7. Choroby przyzębia 75 7.1. Wstęp 75 7.2. Kryteria zapalenia tkanki okołozębowej (periodontitis) 76 8. Kalcyfikacja zębiny i szkliwa 80 8.1. Wstęp 80 8.2. Utworzenie zarodka kryształu 81 8.3. Kalcyfikacja 82 8.4. Inhibitory wytwarzania zarodków i wzrostu kryształów 86 8.5. Kalcyfikacja szkliwa 87 9. Metabolizm fluorofosforanów i innych składników zawierających fluor 89 9.1. Wstęp 89 9.2. Fluorofosforany 90 9.3. Związki organiczne fluoru 91 9.4. Pobieranie i wydalanie jonów fluoru 92 9.5. Rozmieszczenie fluorków w ustroju 93 9.6. Wpływ jonów fluoru na aktywność enzymów 95 10. Fluor a ubytki próchnicze 96 10.1. Wstęp 96 10.2. Fluor w ślinie i płytce nazębnej 96 10.3. Źródła fluoru w płytce nazębnej 97 10.4. Wiązanie fluoru w płytce nazębnej 98 10.5. Wpływ fluoru na hamowanie tworzenia kwasu mlekowego u bakterii 99 10.6. Fluor a „rozpuszczalność" zębów 100 10.7. Fluor i węglany w ubytkach szkliwa 101 10.8. Kliniczne oznaki remineralizacji 102 11. Biochemiczne aspekty ubytków zębowych 108 11.1. Wstęp 108 11.2. Początkowe uszkodzenie szkliwa 111 11.3. Próchnica zębiny i zapalenie miazgi 114 11.4. Chemiczne zmiany w ubytkach próchniczych 118 11.5. Metody ochrony przed ubytkami i leczenia ubytków 119 11.6. Rola bakterii w próchnicy 126 11.7. Demineralizacja i remineralizacja ubytków próchniczych 129 11.8. Dieta a próchnica 133 Piśmiennictwo 135 Piśmiennictwo 138 Skorowidz 148