Don DeLillo

W książce pod redakcją profesora Marka Paryża autorzy - właściwie wszyscy polscy znawcy twórczości DeLillo - opisują i przybliżają polskim czytelnikom pisarstwo amerykańskiego klasyka. DeLillo (ur. 1936) należy do najbardziej utytułowanych współczesnych pisarzy, którzy w zasadniczym stopniu ukształtowali literaturę amerykańską ostatnich pięciu dekad. Pochodzi z rodziny włoskich imigrantów. Zanim zajął się pisaniem krótko pracował w agencji reklamowej. Debiutował na początku lat 70. powieścią Americana, a rozgłos przyniosły mu wydane w następnej dekadzie Biały szum i Libra. Za jego opus magnum uchodzą monumentalne Podziemia, podejmujące kluczowe problemy zagrożenia politycznego, mechanizmów kultury masowej oraz roli sztuki w dobie ponowoczesnej. Do najgłośniejszych dzieł DeLillo zalicza się również powieść Spadając, naświetlająca psychologiczne i egzystencjonalne następstwa wydarzeń z 11 września 2001 roku. Niektórzy widzą w nim pisarza profetycznego: w swoich książkach brał on bowiem pod lupę terroryzm wewnętrzny i międzynarodowy, zanim temat ten stał się elementem zbiorowej świadomości Amerykanów. Pisał o przełomowych momentach w najnowszej historii Stanów Zjednoczonych: o zimnej wojnie, zabójstwie Johna F. Kennedy'ego, zamachu na WTC. Zarazem przyglądał się zjawiskom będącym emblematami teraźniejszości, takim jak wszechwładza mediów, inwazja korporacjonizmu, globalizacja rynków. Dotychczas wydał 15 powieści oraz zbiór opowiadań. Jest również autorem kilku sztuk teatralnych. Uhonorowany został prestiżowymi nagrodami literackimi, m.in. National Book Award, PEN/Faulkner i PEN/Bellow. O DeLillo napisali w tej książce: Andrzej Antoszek, Kacper Bartczak, Jerzy Jarniewicz, Justyna Kociatkiewicz, Zofia Kolbuszewska, Anna Krawczyk-Łaskarzewska, Zuzanna Ładyga, Maciej Masłowski, Marek Paryż, Marcin Rychter, Anna Warso i Mikołaj Wiśniewski. ********* Marek Paryż – amerykanista, pracownik Instytutu Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie kieruje Zakładem Literatury Amerykańskiej. W swoich badaniach zajmuje się prozą XIX-wieczną i współczesną oraz filmem, ze szczególnym uwzględnieniem westernów amerykańskich i transnarodowych. Do jego najnowszych publikacji należą m.in. współredagowane numery specjalne czasopism „Studia Filmoznawcze” (2017) i „Papers on Language and Literature” (2018), poświęcone problematyce współczesnych westernów. Dla Wydawnictw UW współredaguje serię „Mistrzowie literatury amerykańskiej”, do której przygotował tomy zbiorowe na temat twórczości Dona DeLillo, Cormaca McCarthy'ego, pisarzy Beat Generation i Thomasa Pynchona (ostatni – z Tadeuszem Piórą). Stale współpracuje z czasopismami „Nowe Książki” i „Tekstualia”; publikował także w „Akcencie”, „Arte”, „Tyglu Kultury” i „Literaturze na Świecie”. Redaktor naczelny amerykanistycznego rocznika "Polish Journal for American Studies".

Spis treści

Marek Paryż Wstęp Don DeLillo: „Nie manipuluję obrazami rzeczywistości” 7 Zofia Kolbuszewska Wstęga Möbiusa jako trajektoria amerykańskiego mitu ("Americana" i "Ratner’s Star") 15 Marek Paryż Parametry impasu ("End Zone, Great Jones Street" i "Nazwy") 33 Marek Paryż Algorytmy, systemy i przestrzenie albo życie zewnętrzne ("Gracze") 53 Anna Warso Nic nie jest własne ("Pies łańcuchowy") 71 Marcin Rychter i Mikołaj Wiśniewski Nadmiar informacji (Rozmowa o "Białym szumie") 85 Anna Krawczyk-Łaskarzewska Bezmiar równowagi ("Libra") 103 Kacper Bartczak Powieść jako wielkość nie-masowa i narodziny jej autora ("Mao II") 127 Justyna Kociatkiewicz Historia zimnej wojny w obrazach ("Podziemia") 155 Zuzanna Ładyga W paroksyzmach ponowoczesności ("Podziemia") 171 Jerzy Jarniewicz Włos w ustach albo o mówieniu językami ("Performerka") 187 Andrzej Antoszek W sieci kapitału, technologii i... uczuć? ("Cosmopolis") 203 Maciej Masłowski Literatura jako kontropowieść ("Spadając") 219 Maciej Masłowski Agonia wszechświata na 120 stronach ("Punkt Omega") 243