Europeizacja małych i średnich przedsiębiorstw

Problematyka małych i średnich przedsiębiorstw w literaturze ekonomicznej w kontekście ich umiędzynarodowienia zajmuje względnie niewiele miejsca (...). Znaczenie MŚP w gospodarkach poszczególnych krajów jest jednak bardzo duże – ich udział w całkowitej liczbie przedsiębiorstw w Unii Europejskiej wynosi 99,8%, w zatrudnieniu daje 70%, a wytwarzają prawie 60% jej produktu globalnego brutto. Stopniowo rośnie także ich znaczenie w handlu i inwestycjach zagranicznych, co należy przypisać m.in. (...) rozwojowi współczesnych technologii komunikacyjnych, znakomicie ułatwiających i zmniejszających koszty międzynarodowego porozumiewania się. Ten ostatni czynnik zdecydował o powstaniu struktur wirtualnych i w ich ramach przedsiębiorstw globalnych od powstania (born global), którymi są właśnie małe i średnie przedsiębiorstwa. (...) W związku z tym książkę dr. K. Wacha należy powitać jako jedno z pionierskich opracowań tematu, szczególnie w polskiej naukowej literaturze ekonomicznej i jako pierwsze tak kompleksowo ujmujące badane zjawisko. (Z recenzji prof. dr hab. Jana Rymarczyka) Publikacja zawiera konceptualizację procesu europeizacji przedsiębiorstwa w całościowym ujęciu, w tym: - syntetyczny przegląd teorii rozwoju przedsiębiorstwa, - szczegółowy przegląd teorii internacjonalizacji przedsiębiorstwa, - analizę rozwoju oraz internacjonalizacji z perspektywy małych i średnich przedsiębiorstw, - obszerną analizę polityki UE wobec małych i średnich przedsiębiorstw (od połowy lat 70. XX wieku do dzisiaj), którą dodatkowo uzupełniono analizą tendencji umiędzynarodowienia europejskich MŚP. W książce autor umiejętnie łączy treści stricte naukowe z elementami wiedzy podręcznikowej. Stąd może być ona wykorzystywana również jako wspomagający podręcznik akademicki na kierunkach ekonomicznych.

Spis treści

Wstęp 7 ROZDZIAŁ 1. Konceptualizacja rozwoju małego i średniego przedsiębiorstwa 17 1.1. Filozofia pojmowania rozwoju przedsiębiorstwa 17 1.1.1. Nurt ortodoksyjny 18 1.1.2. Nurt pragmatyczny 20 1.1.3. Korelat wzrost–rozwój 23 1.2. Systematyka kategorii rozwoju przedsiębiorstwa 25 1.3. Pomiar rozwoju małego i średniego przedsiębiorstwa 34 1.4. Konwencje i modele rozwoju małego i średniego przedsiębiorstwa 42 1.4.1. Konwencja stochastyczna 45 1.4.2. Konwencja deterministyczna 46 1.4.3. Konwencja etapowa 48 1.4.4. Konwencja ewolucyjna 49 1.4.5. Konwencja zasobowa 54 1.4.6. Konwencja uczenia się 55 1.4.7. Konwencja zarządczo-strategiczna 57 1.4.8. Konwencja ekonofizyczna 57 1.5. Przedsiębiorczy model rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw 60 ROZDZIAŁ 2. Rozwój małego i średniego przedsiębiorstwa przez umiędzynarodowienie 68 2.1. Internacjonalizacja jako międzynarodowy rozwój przedsiębiorstwa przez ekspansję 68 2.2. Formy internacjonalizacji małych i średnich przedsiębiorstw 76 2.2.1. Formy eksportowe 82 2.2.2. Formy kontraktualne 85 2.2.3. Formy inwestycyjne 88 2.2.4. Wybór formy internacjonalizacji 91 2.3. Modele internacjonalizacji małych i średnich przedsiębiorstw 94 2.3.1. Podejście etapowe 98 2.3.2. Podejście zasobowe 107 2.3.3. Podejście sieciowe 109 2.3.4. Podejście szkoły przedsiębiorczości międzynarodowej 112 2.3.5. Podejście zarządczo-strategiczne 124 2.3.6. Podejście protoholistyczne 125 2.3.7. Podejścia alternatywne 128 2.4. Pomiar poziomu internacjonalizacji małych i średnich przedsiębiorstw 131 ROZDZIAŁ 3. Operacjonalizacja procesu europeizacji małych i średnich przedsiębiorstw 137 3.1. Eklektyczność procesu europeizacji i jego generyczny definiens 137 3.2. Główne podejścia badawcze do procesu europeizacji 151 3.3. Systematyka i konceptualizacja procesu europeizacji 160 3.4. Model kontekstualnej triady europeizacji w perspektywie makroekonomicznej 177 3.5. Model europeizacji przedsiębiorstwa w pespektywie mikroekonomicznej 183 3.5.1. Czynniki wejściowe modelu w ujęciu przyczynowym 186 3.5.2. Modelowanie transformacji w ujęciu poliwalentnym i procesowym 189 3.5.3. Czynniki wyjściowe modelu w ujęciu skutkowym 191 3.6. Strategie europeizacji małych i średnich przedsiębiorstw 191 3.6.1. Strategia europeizacji przez delokalizację 192 3.6.2. Strategia europeizacji przez ekspansję na nowe rynki 194 ROZDZIAŁ 4. Unijna polityka wspierania rozwoju i europeizacji małych i średnich przedsiębiorstw 199 4.1. Unijny system oddziaływania na MŚP i przedsiębiorczość europejską 199 4.2. Kierunki ewolucji unijnej polityki na rzecz MŚP oraz przedsiębiorczości 208 4.2.1. Geneza i ustalenie ram polityki na rzecz MŚP (do 1986 r.) 211 4.2.2. Formalizacja i konkretyzacja polityki na rzecz MŚP (lata 1987–1996) 212 4.2.3. Intensyfikacja polityki na rzecz MŚP (lata 1997–2006) 216 4.2.4. Transformacja polityki na rzecz MŚP (od 2007 r.) 223 4.3. Skala europeizacji i internacjonalizacji europejskich MŚP 232 ROZDZIAŁ 5. Empiryczna analiza procesu europeizacji przedsiębiorstw. Badania eksploracyjne przedsiębiorstw z województwa małopolskiego 242 5.1. Założenia metodyczne badania procesu europeizacji przedsiębiorstw 242 5.2. Pomiar poziomu internacjonalizacji i europeizacji badanych przedsiębiorstw 259 5.3. Identyfikacja metod europeizacji badanych przedsiębiorstw 266 5.4. Analiza działalności eksportowej badanych przedsiębiorstw 271 5.5. Analiza międzynarodowych powiązań kooperacyjnych badanych przedsiębiorstw 276 5.6. Konkurencyjność i elastyczność badanych przedsiębiorstw w procesie ich europeizacji 281 Zakończenie 298 Bibliografia 312