Studia Etnologiczne i Antropologiczne. T. 10: Problemy społeczne i kulturowe współczesnego miasta

Kolejny tom tego seryjnego wydawnictwa stanowi wynik najnowszych badań etnologów, socjologów i antropologów kultury, prowadzonych w miastach na terenie Polski, Europy Zachodniej i w jednym z miast w Afryce. Zawiera przegląd dziejów badań polskich i słowackich, koncepcji i metod badawczych oraz propozycje metod badań. Autorzy opisują przede wszystkim stan urbanistyczny i procesy zmian społecznych i kulturowych zachodzących w przestrzeni publicznej i prywatnej współczesnych miast (zwłaszcza postindustrialnych). Podkreślają też rolę estetyczną, symboliczną, ludyczną, ideową itp., jaką odgrywają różne przestrzenie miasta w tworzeniu wzorów kulturowych, sposobu i stylu życia, spędzania czasu. Publikacja jest adresowana do etnologów, socjologów, kulturoznawców, architektów, urbanistów, pracowników miejskich urzędów i domów kultury.

Spis treści

Wstęp (Irena Bukowska-Floreńska) 9 BADANIE WZORÓW SPOŁECZNO-KULTUROWYCH MIESZKAŃCÓW MIASTA Irena Bukowska-Floreńska: Przestrzeń kulturowa i społeczna miasta jako problem badawczy 19 Władysław Jacher : Rozwój kultury w mieście a wzory społeczno-kulturowe mieszkańców 39 Rastislava Stoličná: Metodologické problémy výskumu mesta 46 WIELOKULTUROWA PRZESTRZEŃ PUBLICZNA MIAST — PROCESY ZMIAN ZACHOWAŃ Monika Banaś: Nordycka koncepcja rozwoju miast, czyli o zarządzaniu przestrzenią miejską na przykładzie Finlandii, Szwecji i Islandii 55 Iwona Kabzińska: Walka o przestrzeń w mieście wielokulturowym — na przykładzie współczesnego Wilna 71 Grzegorz Odoj: Transformacja przestrzeni publicznej współczesnego miasta — na przykładzie mysłowickiego centrum 87 Grzegorz Błahut: Problem miejskiego centrum w obliczu dynamicznych przemian urbanistycznych i kulturowych — na przykładzie Bielska-Białej 100 Maciej Kurcz: Między wojną a pokojem. Procesy urbanizacyjne i ich skutki w południowosudańskim mieście 111 OD ROBOTNICZYCH TRADYCJI DO GALERII HANDLOWEJ — PRZYKŁAD KATOWIC I MIAST GÓRNOŚLĄSKICH Andrzej Kasperek: Znaczenie pracy w życiu mieszkańców współczesnego miasta. Studium socjologiczne na przykładzie Katowic 125 Monika Gnieciak: Mieszkania robotnicze na terenie Górnego Śląska — przeszłość i teraźniejszość 139 Elżbieta Anna Sekuła: Pomysł na Katowice — kolejna corbusierowska utopia czy realna miejska tożsamość 151 Tomasz Nawrocki: Od rynku do mallu. Zmiany centrów miast śląskich i ich społeczna percepcja 164 Krzysztof Bierwiaczonek: Między galerią handlową, ratuszem i bazyliką. Miejsca charakterystyczne centrów śląskich miast w percepcji społecznej 177 PRZESTRZEŃ LUDYCZNA MIASTA Ryszard Kantor: Nauka i wiedza w ludycznym spektaklu w przestrzeniach współczesnego miasta 191 Andrzej Górny: Trzymając telewizyjnego pilota czy ściskając kierownicę roweru? Sposoby spędzania czasu wolnego w przestrzeni miasta późnonowoczesnego na przykładzie Katowic 207 Magdalena Szalbot: Homo ludens w przestrzeni współczesnego miasta 222 Tomasz Michalewski: Zabawy młodzieży akademickiej na przykładzie miasta Opola (rekonesans badawczy) 237 Grzegorz Studnicki: W stronę tożsamości grupowej. Przestrzeń miejska a media w okresie 2—8 kwietnia 2005 roku 251 Dorota Świtała-Trybek: Aktywność zorganizowana, czyli o przejawach działalności emerytów i rencistów w środowisku miejskim 268 KULTUROWE I SPOŁECZNE WARTOŚCI RUSTYKALNE WSPÓŁCZESNEJ PRZESTRZENI MIASTA Maria Żarska: Miasto jako wartość rzeczywista i autoteliczna na przykładzie Żarek w powiecie myszkowskim 287 Barbara Pabian: Elementy rustykalne w przestrzeni miasta — wierność tradycji czy komercyjne działania wolnego rynku? 299 Dobrawa Skonieczna-Gawlik: Zmiana przestrzeni miejskiej i jej wpływ na poczucie tożsamości mieszkańcow Będzina 312 Renata Hołda: Miasto starych ludzi. Nowa Huta i jej mieszkańcy 326 Piotr Wacław Gorczyca: Badania jakościowe w ocenie częstości występowania chorób psychicznych w przestrzeni miasta 338 MIEJSCA SYMBOLICZNE I PRZESTRZENIE STYGMATYZOWANE Janina Hajduk-Nijakowska: Miejsca znaczące w przestrzeni miejskiej. Antropologiczna analiza na przykładzie Opola 351 Kinga Czerwińska: „Ładne to miasto jest!” Prolegomena do badań nad estetyką miasta 363 Violetta Sajkiewicz: Legnica — teatr miasta, teatr miejsca 374 Jacek Grzywa: Zapomniane sacrum — cmentarze ludności niemieckiej i żydowskiej jako problem społeczno-kulturowy współczesnego miasta 386 Maria Świątkiewicz-Mośny: Stygmaty marginalizacji i wykluczenia w środowisku wielkiego miasta — na przykładzie Katowic 405 Irena Kotowicz-Borowy: Wpływ przestrzeni kulturowej miasta na identyfikację jednostki — przykład Ciechanowa i Warszawy 416