Szkodniki roślin warzywnych

W książce opisano szkodliwą entomofaunę, która występuje w Polsce od 150 lat na uprawach roślin warzywnych. Uwzględniono zmiany wynikające z postępu wiedzy w zakresie taksonomii, bionomii, zasięgu występowania i zwalczania poszczególnych gatunków owadów. W kilkustopniowej skali dotyczącej szkodliwości podano te gatunki owadów, które stanowią największe zagrożenie na poszczególnych uprawach i wymagają okresowo prowadzonych zabiegów ochronnych. Uwzględniono całą dostępną literaturę polską (od roku 1861) oraz wybraną literaturę krajów ościennych, która dotyczy omawianej tematyki. Omówiono m.in.: · bionomię 334 gatunków owadów w zakresie niezbędnym do oceny ich szkodliwości, · gatunki i odmiany botaniczne warzyw, które są aktualnie uprawiane w naszym kraju w warunkach polowych i są roślinami żywicielskimi dla szkodników, · okres występowania oraz miejsca uszkodzenia roślin w czasie ich rozwoju przez poszczególne gatunki owadów będących w stadium larwalnym i owadów dorosłych, · progi szkodliwości ważniejszych gatunków pozwalające na ustalenie okres największego zagrożenia upraw w sezonie wegetacyjnym, · metody zapobiegania niekontrolowanemu wzrostowi liczebności opisanych szkodników. Zamieszczono też: · tabelę zbiorczą, w której podano wszystkie opisane gatunki owadów z wymienieniem ich · roślin żywicielskich oraz · aktualną systematykę łacińską i polskie nazewnictwo owadów. Książka jest przeznaczona dla studentów i nauczycieli akademickich szkół wyższych, pracowników instytutów naukowo-badawczych zajmujących się problemami przyrodniczymi, rolniczymi i ochrony środowiska, dla nauczycieli szkół średnich i pomaturalnych, a także specjalistów z ośrodków doradczych, producentów warzyw oraz zainteresowanych wydawnictwami dotyczącymi świata zwierząt, w tym owadów.

Spis treści

1. Wprowadzenie 9 2. Wykaz gatunków i odmian botanicznych warzyw uprawianych w Polsce 11 3. Szkodniki kapustowatych (Brassicaceae) 12 3.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 31 3.2. Gatunki szkodników i częstość ich występowania na warzywach kapustowatych (tabela) 33 3.3. Bibliografia 37 4. Szkodniki czosnkowatych (Alliaceae) 41 4.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 49 4.2. Gatunki szkodników i częstość ich występowania na warzywach czosnkowatych (tabela) 50 4.3. Bibliografia 53 5. Szkodniki psiankowatych (Solanaceae) 55 5.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 61 5.2. Gatunki szkodników i częstość ich występowania na warzywach psiankowatych (tabela) 61 5.3. Bibliografia 63 6. Szkodniki dyniowatych (Cucurbitaceae) 66 6.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 70 6.2. Gatunki szkodników i częstość ich występowania na warzywach dyniowatych (tabela) 71 6.3. Bibliografia 73 7. Szkodniki selerowatych (Apiaceae) 76 7.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 85 7.2. Gatunki szkodników i częstość ich występowania na warzywach selerowatych (tabela) 85 7.3. Bibliografia 89 8. Szkodniki bobowatych (Fabaceae) 92 8.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 101 8.2. Gatunki szkodników i częstość ich występowania na warzywach bobowatych (tabela) 102 8.3. Bibliografia 105 9. Szkodniki astrowatych (Asteraceae) 108 9.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 111 9.2. Gatunki szkodników i częstość ich występowania na warzywach astrowatych (tabela) 111 9.3. Bibliografia 113 10. Szkodniki komosowatych (Chemopodiaceae) 115 10.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 121 10.2. Gatunki szkodników i częstość ich występowania na warzywach komosowatych (tabela) 121 10.3. Bibliografia 124 11. Szkodniki rdestowatych (Polygonaceae) 127 11.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 133 11.2. Gatunki szkodników i częstość ich występowania na warzywach rdestowatych (tabela) 134 11.3. Bibliografia 136 12. Szkodniki szparagowatych (Asparagaceae) 138 12.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 142 12.2. Gatunki szkodników i częstość ich występowania na warzywach szparagowatych – szparag (tabela) 143 12.3. Bibliografia 144 13. Szkodniki wiechlinowatych (Poaceae) 146 13.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 153 13.2. Gatunki szkodników i częstość ich występowania na warzywach wiechlinowatych – kukurydza cukrowa (tabela) 154 13.3. Bibliografia 156 14. Szkodniki pryszczyrnicowatych (Aizoaceae) 159 14.1. Bibliografia 159 15. Szkodniki kozłkowatych (Valerianaceae) 160 15.1. Bibliografia 160 16. Polifagiczna entomofauna występująca w strefie korzeniowej (szkodniki glebowe) 162 16.1. Ważniejsze gatunki aktualnie zagrażające uprawom 173 16.2. Gatunki szkodników glebowych i częstość ich występowania na roślinach warzywnych (tabela) 174 16.3. Bibliografia 175 17. Tabele zbiorcze 178 17.1. Szkodniki występujące na uprawach warzyw w Polsce w XIX wieku 179 17.2. Liczba gatunków szkodników występujących na poszczególnych uprawach warzyw 181 17.3. Liczba gatunków szkodników występujących w obrębie poszczególnych rzędów owadów 182 17.4. Gatunki i rośliny żywicielskie prostoskrzydłych (Orthoptera) 182 17.5. Gatunki i rośliny żywicielskie skorków (Dermaptera) 183 17.6. Gatunki i rośliny żywicielskie przylżeńców (Thysanoptera) 183 17.7. Gatunki i rośliny żywicielskie pluskwiaków (Hemiptera) 185 17.8. Gatunki i rośliny żywicielskie chrząszczy (Coleoptera) 190 17.9. Gatunki i rośliny żywicielskie błonkoskrzydłych (Hymenoptera) 197 17.10. Gatunki i rośliny żywicielskie motyli (Lepidoptera) 197 17.11. Gatunki i rośliny żywicielskie muchówek (Diptera) 202 18. Zabiegi fitosanitarne 208 18.1. Prognozowanie, monitoring, progi zagrożenia 208 18.2. Chemiczne metody ochrony 209 18.3. Niechemiczne metody ochrony 210 18.4. Biologiczne metody ochrony 211 18.5. Wrogowie naturalni – entomofagi 212 18.6. Hodowla odmian tolerancyjnych i odpornych 213 18.7. Kwarantanna 215 18.8. Progi zagrożenia 215 18.9. Insektycydy 224 18.8. Bibliografia 224 19. Podsumowanie 228 19.1. Uwagi do nazewnictwa owadow 232 19.2. Uwagi końcowe 232 Bibliografia uzupełniająca 233 Indeks nazw łacińskich 235 Indeks polskich nazw gatunkowych 243 Indeks roślin 251