Choroby zapalne układu nerwowego u dzieci

Dzieci z chorobami zapalnymi układu nerwowego stanowią grupę wymagającą szczególnej opieki lekarskiej. Właśnie w tej grupie wczesna diagnostyka i szybkie wdrożenie leczenia ma pierwszorzędne znaczenie dla rokowania i odległych skutków choroby. W książce omówiono zespoły zaburzeń neurologicznych o etiologii bakteryjnej i wirusowej, choroby neuroalergiczne oraz wynikające z upośledzenia odporności. Duży nacisk położono na ich rozpoznawanie na podstawie objawów klinicznych oraz badań obrazowych i laboratoryjnych. Przedstawiono nowoczesne metody leczenia przez czynne i bierne uodpornianie dzieci.

Spis treści

1. Odporność a układ nerwowy - Anna Pituch-Noworolska 13 Wpływ układu nerwowego na układ odporności 13 Oś podwzgórze-przysadka-nadnercza 14 Neurotrofiny 15 Obwodowy układ nerwowy 16 Wpływ układu odporności na układ nerwowy 16 Efekt obecności komórek immunokompetentnych i ich produktów w układzie nerwowym 16 Działanie cytokin, czynników wzrostowych oraz innych cząsteczek produkowanych i uwalnianych poza układem nerwowym 17 Działanie składowych dopełniacza 18 Odporność w chorobach zapalnych układu nerwowego 21 Zapalenia bakteryjne 23 Zapalenia wirusowe 25 Zapalenia układu nerwowego w niedoborach odporności 26 Pierwotne i wtórne niedobory odporności 26 Nabyty niedobór odporności (AIDS) 27 Autoimmunizacyjne choroby układu nerwowego 29 Patomechanizm 29 Diagnostyka immunologiczna 30 2. Neuropatologia zapaleń układu nerwowego - Dariusz Adamek 33 Zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych 35 Limfocytarne zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych 35 Ropne zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych 36 Ziarniniakowe zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych 37 Przewlekłe bakteryjne zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu 37 Gruźlica OUN 37 Kiła OUN 38 Neuroborelioza i inne zapalenia przewlekłe 39 Zlokalizowane ropne bakteryjne i niebakteryjne zmiany zapalne (ropnie) 39 Wirusowe zapalenia mózgu i rdzenia 40 Wścieklizna 41 Zakażenia arbowirusami 41 Zakażenia enterowirusami 41 Zakażenie wirusem JC 42 AIDS 42 Zakażenia wirusami opryszczki 43 Cytomegalia 43 Odra 44 Ospa wietrzna 44 Różyczka 45 Zapalenia grzybicze 45 Zapalenia pierwotniakowe i pasożytnicze 46 Zapalenia okresu okołoporodowego i noworodkowego 47 Stany zapalne o charakterze autoagresyjnym 48 Zapalenie mózgu Rasmussena 48 Ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia 48 Ostre krwotoczne zapalenie istoty białej 48 Rzekomonowotworowe zapalenia OUN 49 Śpiączkowe zapalenie mózgu 49 Choroby wywołane przez priony 49 Znaczenie badania cytologicznego płynu mózgowo-rdzeniowego w diagnostyce zapaleń OUN 51 3. Badania diagnostyczne - Marek Kaciński 53 Badania płynu mózgowo-rdzeniowego 53 Badania analityczne 54 Badania bakteriologiczne 54 Badania wirusologiczne 56 Identyfikacja prionów 58 Identyfikacja grzybów 58 Identyfikacja pierwotniaków 59 Identyfikacja pasożytów 59 Zakażenia szpitalne 60 Badania neuroobrazowe 60 Badania neurofizjologiczne 68 Elektromiografia 68 Potencjały wywołane egzogenne 69 Elektroencefalografia 70 Potencjały wywołane endogenne 70 4. Zapalenia bakteryjne ropne - Ryszard Konior 71 Patofizjologia 72 Etiologia i epidemiologia 74 Objawy kliniczne 79 Rozpoznawanie 82 Leczenie 86 Powikłania 91 Zapobieganie 91 Noworodkowe bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych 93 Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u chorych z drenażem komorowym PMR 98 Załacznik 1. Postępowanie w razie wystąpienia zakażenia (zakażeń) meningokokowego 101 Załacznik 2. Wzór ankiety do wypełnienia przy przesyłaniu wyhodowanego szczepu bakteryjnego 103 Załacznik 3. Chemioprofilaktyka zakażeń wywołanych przez Neisseria meningitidis 106 5. Zapalenia bakteryjne nieropne - Aleksander Garlicki 110 Neuroborelioza 110 Gruźlica 115 Leptospiroza 122 Listerioza 123 Kiła 125 6. Zapalenia wirusowe - Ryszard Konior 129 Zakażenia wrodzone 129 Różyczka 130 Cytomegalia 131 Wirusowe zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych 134 Enterowirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych 134 Arbowirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych 136 Świnkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych 137 Wirusowe zapalenia mózgu 138 Arbowirusowe zapalenie mózgu 138 Opryszczkowe zapalenie mózgu 142 Enterowirusowe zapalenie mózgu 147 Poliomyelitis 148 Wścieklizna 151 7. Zapalenia przyzakaźne - Aleksander Garlicki 154 Odra 155 Świnka 156 Ospa wietrzna i półpasiec 157 Różyczka 160 Mononukleoza zakaźna 161 Grypa 162 8. Zapalenia grzybicze, pierwotniakowe i pasożytnicze – Aleksander Garlicki 164 Zapalenia grzybicze 164 Zapalenia pierwotniakowe 169 Toksoplazmoza 170 Zapalenie pełzakowe pierwotne 173 Zapalenie pełzakowe ziarninowate 174 Zimnica 175 Zapalenia pasożytnicze 178 Wągrzyca 179 Bąblowica 180 Włośnica 181 Toksokaroza 183 9. Zapalenia ośrodkowego układu nerwowego u zakażonych HIV - Aleksander Garlicki 185 Toksoplazmowe zapalenie OUN 186 Postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa 188 Chłoniak pierwotny mózgu 189 Gruźliczak mózgu 191 Cytomegalowirusowe zapalenie mózgu 193 Otępienie związane z HIV 194 Odrębności neurologiczne zakażenia HIV u dzieci 195 10. Ostre toksykozy zakaźne - Aleksander Garlicki 198 Tężec 198 Zatrucie toksyną botulinową 202 11. Zapalenia neuroalergiczne - Marek Kaciński 207 Ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia 207 Zapalenie mózgu Rasmussena 210 Przewlekłe zapalenia mózgu 211 Podostre stwardniające zapalenie mózgu 211 Postępujące różyczkowe zapalenie mózgu 212 Choroba Creutzfeldta-Jakoba 212 Stwardnienie rozsiane 213 Zapalenie nerwów wzrokowych 214 Poprzeczne zapalenie rdzenia 214 Zapalenie rdzenia i nerwów wzrokowych (choroba Devica) 215 Zespoł antyfosfolipidowy 216 Choroby przebiegające z zapaleniem naczyń 216 Pląsawica Sydenhama 218 Toczeń rumieniowaty układowy 219 Reumatoidalne zapalenie stawów 220 Zespoł Kawasaki 220 Guzkowe zapalenie tętnic 220 Choroba Schönleina-Henocha 221 Sarkoidoza 221 12. Zapalenia nerwów obwodowych - Marek Kaciński 223 Zespoł Guillaina-Barrégo 223 Przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna 228 Zapalne neuropatie zlokalizowane 229 Zapalenia OUN związane z neuropatiami demielinizacyjnymi 229 13. Zapalenia mięśni - Marek Kaciński 230 Zapalenie skórno-mięśniowe 231 Zapalenie wielomięśniowe 232 Zapalenie mięśni wrodzone i u niemowląt 233 Zapalenie mięśni wirusowe 233 Zapalenie mięśni bakteryjne 234 Zapalenie mięśni pasożytnicze 234 Zapalenie mięśni wapniejące 234 Zapalenie mięśni wtrętowe 234 Skorowidz 236