„Chowanna” 2013. R. 56(70). T. 2 (41): Nauczyciel we współczesnej kulturze

W prezentowanym tomie „Chowanny” Nauczyciel we współczesnej kulturze podjęto dyskurs nad kulturowym aspektem konstytuującym unikatowość i społeczną rangę nauczycielskiej profesji. Uznając, iż kultura współczesna zasadniczo sytuuje rolę nauczyciela w triadzie „pewność- wątpliwość- pokora” nakreślono, w pryzmacie różnych teorii i danych empirycznych, nauczycielskie powinności i dylematy związane z ich realizacją. Podstawowe dla pracy pytanie o to jakie miejsce może i powinien zajmować nauczyciel we współczesnej kulturze, wyznaczyło dwa obszary prezentowanych analiz. Pierwszy, określający kulturowe aspekty funkcjonowania nauczyciela. Drugi, ukazujący postawy nauczycieli wobec wymagań współczesnej kultury. Praca nie ma charakteru opracowania całościowego, nie sposób bowiem poruszyć, choćby nawet powierzchownie, wszystkich interesujących wątków zagadnienia. Jest jedynie zbiorem myśli, impulsem do dalszej refleksji nad rolą nauczyciela we współczesnym, skomplikowanym świecie nieoczywistości, nieograniczonych możliwości, zawieszenia i niepewności. Praca kierowana jest do nauczycieli, pedagogów, adeptów zawodu nauczycielskiego, ale także do każdego Czytelnika, któremu namysł i refleksja towarzyszy w codziennym kontakcie ze współczesną kulturą.

Spis treści

SPIS TREŚCI Wprowadzenie (Beata Pituła) 11 Artykuły Kulturowe aspekty funkcjonowania współczesnego nauczyciela STANISŁAW JUSZCZYK Nauczyciel we współczesnej kulturze medialnej 17 MARIA DEPTUŁA Rozwijanie kapitału społecznego jako zadanie nauczycieli 29 ŁUKASZ MICHALSKI Dwa psy, czyli o estetykach obecności w kulturze wobec wyzwań edukacji 43 ANNA GAJDZICA Pomiędzy zmieniającym a byciem zmienianym. Zmiana jako element zawodowego funkcjonowania nauczyciela 51 AGNIESZKA WEINER Współczesne (mega)trendy edukacji muzycznej a sytuacja polskiego nauczyciela 61 URSZULA SZUŚCIK Edukacja kulturalna a edukacja przez plastykę 81 BEATA MAZEPA-DOMAGAŁA Kompetencje artystyczno-wartościujące nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej w kontekście edukacji kulturalnej i procesu kształcenia plastycznego dziecka w młodszym wieku szkolnym 93 KATARZYNA BORZUCKA-SITKIEWICZ Kulturowe wyznaczniki socjalizacji adolescentów. Nauczyciel wobec wyzwań współczesności 107 BEATA ECLER-NOCOŃ Nauczyciel wobec zmiany kulturowej a poszukiwanie prawdy o dobru w kontekście myśli Karola Wojtyły 119 WIOLETTA JUNIK Jak mogą się odnaleźć? Nauczyciel i uczeń w kulturze popularnej 131 BARBARA SMOTER Tabu seksualne w rodzinie i szkole. W poszukiwaniu (nie)obecnych kategorii 145 ANNA BAUTSZ-SONTAG Narracje towarzyszące — interpretujące oraz wychowawcze w procesie biblioterapeutycznym 157 ALICJA KORZENIECKA-BONDAR O potrzebie ustanowienia sieci współdziałania pomiędzy życiem rodzinnym i zawodowym nauczycielek (analiza przy użyciu kategorii czasu) 171 JAROSLAV VETEŠKA The role of qualifications and competences in initial and further education 179 ANNA KLIM-KLIMASZEWSKA, EWA JAGIEŁŁO Nauczyciel przedszkola w społeczeństwie wielokulturowym 193 Nauczyciel a kultura — doniesienia z badań KATARZYNA KRASOŃ Oswajanie z tekstami kultury w przygotowaniu nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej — na przykładzie form teatralnych 203 EWA JAROSZ Nauczyciel a ochrona praw dziecka 217 BEATA PITUŁA Wokół roli nauczyciela w kulturze — nauczycielskie interpretacje 231 BEATA DYRDA Kompetencje nauczyciela w pracy z uczniami zdolnymi — wybrane wyniki badań empirycznych nad edukacyjnym wspieraniem rozwoju uczniów zdolnych 245 ZENON GAJDZICA Nauczyciele szkoły ogólnodostępnej o swoim przygotowaniu do pracy z uczniem niepełnosprawnym w kontekście przemian pierwszej dekady XXI wieku 263 MAŁGORZATA KITLIŃSKA-KRÓL Nauczyciele i edukacja międzykulturowa 275 MONIKA SULIK Społeczno-kulturowy wymiar doświadczeń kobiet będących nauczycielami akademickimi — refleksje z badań 289 MAŁGORZATA KARCZMARZYK Wybrane podręczniki dla klas pierwszych edukacji zintegrowanej — analiza metodą wizualno-werbalną Günthera Kressa oraz Theo van Leeuwena 303 ALICJA GAŁĄZKA Intercultural communication through drama in the language classroom — teachers’ perspective 313 MARIUSZ WOŁOSZ Rola szkół artystycznych w kształtowaniu środowiska kulturowego Bytomia 325 MAŁGORZATA ŁĄCZYK, MAGDALENA KLESZCZ Pomiędzy wyobcowaniem a partycypacją — nauczyciele wobec wartościowania atrybutów kultury postmodernistycznej 337 Recenzje Józefa Bałachowicz: Style działań edukacyjnych nauczycieli klas początkowych. Między uprzedmiotowieniem a podmiotowością. Warszawa: Wydawnictwo WSP TWP 2009, ss. 335, ISBN 978-83-61121-07-7 (Małgorzata Suświłło) 351 Beata Dyrda: Edukacyjne wspieranie rozwoju uczniów zdolnych. Studium społeczno-pedagogiczne. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak 2012, ss. 536, ISBN 978-83-62015-42-9 (Teresa Giza) 359 Nowe media w edukacji. Red. Tadeusz Lewowicki, Bronisław Siemieniecki. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek 2012, ss. 265, ISBN 978-83-7780-327-1 (Tomasz Huk) 367 Cyberprzestrzeń i edukacja. Red. Tadeusz Lewowicki, Bronisław Siemieniecki. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek 2012, ss. 362, ISBN 978-83-7780-326-4 (Marcin Musioł) 373 Sprawozdania Międzynarodowa Konferencja Naukowa Dylematy pedagogiki społecznej w postmodernistycznym świecie, Brno, Republika Czeska, 19—20 kwietnia 2012 roku (Agata Rzymełka-Frąckiewicz) 379 Spotkanie naukowe doktorantów Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego pt. Złożone konteksty rozwoju, Katowice, 9—10 maja 2013 roku (Magdalena Hyla) 385