Praca na wsi. Szkice etnologiczne

Praca jest dla większości rolników obowiązkiem, niezbywalną częścią życia; nie służy wyłącznie wzbogaceniu się, jest wartością autoteliczną. Jest to książka etnograficzna o prawdziwie współczesnej wsi. Czytelnik znajdzie tutaj wgląd w ważne problemy, którymi żyją mieszkańcy kilkunastu wiosek w północno-wschodniej Polsce. Dowiemy się, że rolnicy konwencjonalni i ekologiczni kierują się bardzo podobnymi wartościami, lecz inaczej przekładają je na praktykę. Zrozumiemy, jak czują się rolnicy, którzy tracą wpływ na proces produkcji mleka, gdy centrum dowodzenia przenosi się do laboratoriów, gdzie dominuje żargon naukowy. Wczujemy się w mieszkańca wsi, który żadnej chwili nie postrzega jako czasu wolnego, w którego świecie podział na sferę pracy męskiej i kobiecej nie faworyzuje żadnej płci, lecz krzywdzi obie. Zobaczymy, jak w takich okolicznościach wygląda wychowanie dzieci do rolnictwa. Dostrzeżemy ciekawy proces dystansowania się, na razie w sferze narracji, właścicieli małych gospodarstw wobec rolników wielkoobszarowych. Poznamy także inne problemy, takie jak głód ziemi na wsi oraz przeinwestowanie wielu gospodarstw.

Spis treści

Spis treści Amanda Krzyworzeka WSTĘP /9 Badania /10 O antropologii pracy /15 Czym jest praca? /19 Praca w czasach ponowoczesnych /22 Różnorodność wsi /24 Dlaczego rolnicy? /26 Dzisiejsze rolnictwo /29 Bibliografia 32 Mateusz Sarnacki GOSPODARKA KŁOPOTARKA. CODZIENNE WYZWANIA GOSPODARSTW MLECZARSKICH NA PODLASIU /38 Głód ziemi /42 Dzierżawa „na gębę” /45 Krowy — brak alternatywy? /52 Inwestycje /56 Dotacje — darmowe pieniądze /60 Na kreskę /65 Zakończenie /69 Bibliografia /73 Agnieszka Kosiorowska KWESTIONUJĄC BAKTERIE. OPÓR PODLASKICH ROLNIKÓW WOBEC WYMUSZONEGO POSTĘPU /75 Postęp, intensyfikacja, eksploatacja /76 Nowe i nienaturalne /83 Wiedza ekspercka napotyka opór /89 Oczywistość oszustwa /95 Utrata wpływu na proces produkcji /99 Człowiek kontra laboratorium /106 Podsumowanie /109 Bibliografia /110 Magda Kalinowska DUŻY JAKO OBCY. KATEGORIA „DUŻEGO” GOSPODARZA W NARRACJACH SPOŁECZNOŚCI ROLNICZEJ GMINY SOKOŁY /112 Badania /114 Swój–Inny–Obcy /118 „Duże” gospodarstwo /123 „Duże”, czyli jakie?/123 Unia Europejska /126 Zazdrość, zawiść ludzka /129 Duży jako Obcy /131 Kredyt i ryzyko przeinwestowania /131 Obozy pracy /136 Ręce do pracy /140 Wielki biznes /144 Głód ziemi /146 Podsumowanie /151 Bibliografia /152 Anna Jakubowska MORALNA EKONOMIA PESTYCYDÓW. OPOWIEŚCI O AGROCHEMIKALIACH NA ZACHODNIM PODLASIU /154 Ambiwalentny stosunek do chemii rolniczej /155 „Kupne to i z garnka ucieka” /157 „To chemia, no. To jest trucizna!” /161 Strategiczne stosowanie chemii /163 „Albo się rozwijać, albo się zwijać” /166 „Jest dobrym gospodarzem, perzu w zbożu nie ma” /177 Moralna ekonomia chemii /184 „A jak to tam fikną?” /184 „Każdy rolnik toć ma rodzinę, ma dzieci i musi jakiś pieniądz mieć, prawda?” /186 Sprawiedliwość ekonomiczna /192 Zakończenie /194 Bibliografia /196 Maria Bolek CZAS WOLNY NA WSPÓŁCZESNEJ WSI /198 Zagadnienia dotyczące postrzegania czasu /199 Czas pracy /202 Brak czasu wolnego /207 Legactwo i marnowanie czasu /211 Podsumowanie /219 Bibliografia /219 Julia Harasimowicz „URODZONY ROLNIK”. DZIECIŃSTWO I PRACA W GMINIE SOKOŁY /221 Rodzina wiejska. Refleksje antropologiczne a perspektywa Sokół /223 Praca i płeć. Maskulinizacja rolnictwa /226 Dziecko i praca. Analizy i kontrowersje /229 Praca dzieci i relacja z rodzicami /232 Wychowanie chłopców do pracy /235 Zainteresowanie gospodarstwem /238 Gospodarstwo jako hobby. Maszyny i zwierzęta / 243 Dziecko wobec zagrożenia /246 Pomaganie a edukacja /249 Podsumowanie /255 Bibliografia /257 Joanna Dąbrowska „CZYM SIĘ ZAJMUJE ŻONA? NA OGÓŁ STROFOWANIEM MNIE”. O PODZIALE OBOWIĄZKÓW W RODZINACH WIEJSKICH NA PODLASIU /260 Historyczny podział prac na kobiece i męskie /264 O podziale obowiązków i relacjach władzy wśród podlaskich rolników /267 Co nadal pozostało „tradycyjne” /275 Sytuacje kryzysowe /280 Ocena kobiecej pracy /285 Kobiety organizatorki /286 Podporządkowanie mężczyznom /292 Słabi mężczyźni /293 Podporządkowanie strukturze /295 Podsumowanie /297 Bibliografia /299 Indeks osób /300