Socjologia języka

Książka poświęcona lingwistycznym i socjologicznym aspektom komunikacji językowej. Autorka przedstawia wpływ czynników społecznych na charakter i przebieg komunikacji językowej. Korzystając z licznych przykładów, opisuje codzienny język współczesnych Polaków. Zwraca szczególną uwagę na różnice w sposobach wypowiadania się kobiet i mężczyzn. Ciekawie i barwnie omawia cechy języka familiarnego. Wykład uzupełnia słownik podstawowych terminów oraz bibliografia uporządkowana tematycznie.

Spis treści

Wprowadzenie 9 I. Przedmiot socjologii języka 13 II. Milczenie w przestrzeni społecznej 15 1. Mowa i milczenie – dwie strony komunikacji społecznej 15 2. Milczymy mówiąc 25 3. Myśli – słowa – emocje – intencje – działania 32 Literatura 39 III. Język w strukturze przestrzeni społecznej 40 1. Językowe wyznaczniki relacji: miejsce – przestrzeń 40 2. Struktura przestrzeni społecznej 48 3. Językowe wyznaczniki struktury przestrzeni społecznej 51 Literatura 63 IV. Wspólnoty językowe 64 Literatura 73 V. Język familijny 75 1. Język familijny jako zjawisko językowe i kulturowe 75 2. Język familijny jako składnik przestrzeni społecznej 79 3. Polski dom – miejsce integracji i przechowywania tradycji 90 4. Językowy obraz rodziny w przestrzeni społecznej 97 a. Dom i rodzina w układzie przestrzennym 97 b. Językowe komponenty układu przestrzennego w rodzinie 100 c. Nazwy członków rodziny 101 d. Funkcje zaimków w rodzinie 109 e. Formy i sposoby bezpośredniego osobistego kontaktu w rodzinie 111 f. Osobowe nazwy własne (antroponimy) 112 g. Dzieci w domu 114 h. Rodzinne słownictwo 117 i. Zachowania językowe 128 Literatura 1 133 VI. Język kobiet i mężczyzn 134 1. Podłoże i charakter odmienności języka kobiet i mężczyzn 134 2. Językowe wyznaczniki płci 147 a. Wyznaczniki płci w systemie języka 147 b. Wyznaczniki płci na płaszczyźnie stylu 155 c. Wyznaczniki płci w zachowaniach językowych 166 3. Język kobiet jako obraz ich społecznej pozycji 181 Literatura 219 VII. Konserwatyzm i innowacje językowe w przestrzeni społecznej 220 1. Konserwatyzm językowy 221 a. Językowe relikty 221 b. Językowa potoczność 224 c. Trwałość „błędu językowego” 247 2. Innowacje językowe 258 a. Nowości w codziennej komunikacji drugiej połowy XX w. 259 b. Doraźny prestiż słowa 266 Literatura 270 VIII. Codzienny język Polaków na przełomie XX i XXI w. 272 1. Polski język codzienny 272 2. Wyraziste właściwości dzisiejszej polszczyzny codziennej 277 a. Właściwości fonetyczne 277 b. Właściwości fleksyjne i składniowe 278 c. Właściwości leksykalne i leksykalno-semantyczne 279 d. Właściwości frazeologiczne 295 e. Właściwości słowotwórcze 298 3. Charakterystyka ogólna . 304 IX. Nazwy własne w przestrzeni społecznej 307 1. Nazwy osób 307 a. Nazwiska 308 b. Imiona 311 c. Przezwiska 320 2. Nazwy miejsc 321 a. Nazwy miejscowości 321 b. Topografia miejska i nazwy jej obiektów 322 3. Nazwy własne jako znaki ekspresji językowej 365 Literatura 372 Słownik terminów 373 Wykaz skrótów 384