Teoria i polityka wzrostu gospodarczego – osiągnięcia i doświadczenia

Teoria i polityka wzrostu gospodarczego stanowiły przedmiot zainteresowań ekonomistów od wieków, a nawet tysięcy lat, bo przecież już w staro­żytności. Te zagadnienia nabrały szczególnego znaczenia od początków rozwoju gospodarki światowej, a zwłaszcza po II wojnie światowej. Na początku XXI wieku obserwowano ponowne nasilenie badań dotyczących tej tematyki. Bezpośrednim tego impulsem było zapoczątkowanie w 2007 roku - notabene w Stanach Zjednoczonych - kolejnego, ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego. Prezentowana książka - monografia pt. „Teoria i polityka wzrostu gospodarczego - osiągnięcia i doświadczenia" jest kolejnym tego przykładem. Składa się ona z czternastu opracowań, z których każde stanowi próbę wniesienia wkładu w rozwój badań nad przedmiotowymi zagadnieniami.

Spis treści

Wprowadzenie 9

Część I

1. Istota i znaczenie wykorzystywania przewag komparatywnych w rozwoju gospodarczym oraz metody ich analizy - Józef Misala 13
1.1. Ewolucja interpretacji zasady przewag komparatywnych 14
1.2. Metoda analizy ujawnionych przewag komparatywnych 18
1.3. Modele oraz metody analizy przewag komparatywnych i konkurencyjnych typu ricardiańskiego 20
1.3.1. Model M. Guzka 20
1.3.2. Model T. Griesa, C. Hentschela i B. Wiggera oraz jego rozwinięcia 21
1.3.3. Model F. Ezeala-Harrisona 26
1.3.4. Model E. Siggela 27
1.4. Ocena dotychczasowych modeli i metod analizy przewag komparatywnych bazujących na rozważaniach klasyków i neoklasyków 30
Streszczenie/Summary 33
Bibliografia 34

2. Hipoteza wzrostu gospodarczego stymulowanego przez eksport. Doświadczenia Polski w okresie 1997-2009 - Piotr Misztal 37
2.1. Wpływ handlu zagranicznego na wzrost gospodarczy w świetle teorii 38
2.2. Model wzrostu gospodarczego wywołanego eksportem 39
2.3. Wyniki analiz empirycznych dotyczących wpływu handlu zagranicznego na wzrost gospodarczy 41
2.4. Analiza wpływu eksportu na wzrost gospodarczy w Polsce 42
Streszczenie/Summary 50
Bibliografia 50

3. Handel energią a wzrost gospodarczy - Dorota Niedziółka 53
3.1. Pojęcie wzrostu gospodarczego 54
3.2. Rola energii we współczesnym świecie 55
3.3. Energia a wzrost gospodarczy 57
Streszczenie/Summary 65
Bibliografia 66

4. Zmiany podobieństwa struktur handlu zagranicznego nowych krajów członkowskich Unii Europejskiej przed i po akcesji - Wojciech Polan 67
4.1. Metodyka analizy 68
4.2. Zmiany podobieństwa struktur eksportu krajów UE-10 do krajów UE-15 oraz w handlu wzajemnym 69
4.3. Zmiany podobieństwa struktur importu krajów UE-10 z krajów UE-15 oraz w handlu wzajemnym 73
Streszczenie/Summary 77
Bibliografia 78

5. Wpływ handlu towarami zaawansowanymi technologicznie na proces zbieżności realnej w krajach członkowskich Unii Europejskiej - Izabela Młynarzewska-Borowiec 81
5.1. Handel towarami zaawansowanymi technologicznie a tempo „technologicznego doganiania" i wzrostu gospodarczego w świetle teorii 82
5.2. Handel towarami zaawansowanymi technologicznie krajów członkowskich Unii Europejskiej w latach 1990-2008 87
5.3. Proces konwergencji realnej w krajach członkowskich Unii Europejskiej w latach 1990-2008 90
5.4. Wpływ handlu towarami z kategorii high-tech na wzrost gospodarczy wybranych krajów członkowskich Unii Europejskiej w świetle badań em­pirycznych 93
Streszczenie/Summary 97
Bibliografia 99

6. Wymiana handlowa Unii Europejskiej z krajami Ameryki Łacińskiej. Nowe trendy i uwarunkowania rozwoju - Monika Wyrzykowska 101
6.1. Wymiana handlowa Unii Europejskiej z Ameryką Łacińską 102
6.2. Uwarunkowania rozwoju współpracy gospodarczej Unii Europejskiej z krajami Ameryki Łacińskiej 105
Streszczenie/Summary 110
Bibliografia 111

Część II

7. Wzrost znaczenia usług w handlu międzynarodowym - Barbara Olbrych 115
7.1. Nowa rola usług 115
7.2. Bariery w świadczeniu usług w Unii Europejskiej i w ramach GATS 118
7.3. Usługi w obrotach międzynarodowych 123
7.4. Usługi w handlu zagranicznym Polski 125
Streszczenie/Summary 127
Bibliografia 128

8. Offshoring jako nowa tendencja w międzynarodowym handlu usługami - Magdalena Majchrzak 129
8.1. Cechy charakterystyczne międzynarodowej wymiany usług 130
8.2. Interpretacja i formy offshoringu usług 132
8.3. Kierunki rozwoju offshoringu usług i jego potencjalne skutki 134
8.4. Przesłanki stosowania offshoringu usług i jego potencjalne skutki 134
Streszczenie/Summary 137
Bibliografia 137

Część III

9. Znaczenie inwestycji zagranicznych oraz przemiany na rynku pracy w Chinach na przełomie XX i XXI w. - Anna Barwińska-Małajowicz, Katarzy­na Puchalska 141
9.1. Charakterystyka wybranych aspektów gospodarki Chin 141
9.2. Wpływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych na kształtowanie się PKB w Chinach 142
9.3. Wykwalifikowana siła robocza warunkiem przeobrażenia się Chin z ?państwa wzrostowego? w ?państwo rozwojowe? 145
Streszczenie/Summary 150
Bibliografia 152

10. Wpływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich na rozwój gospodarczy Chin - Luiza Bednarowska 155
10.1. Polityka Chin wobec kapitału zagranicznego 156
10.2. Dynamika i wielkość napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Chin 158
10.3. BIZ a zatrudnienie w Chinach 161
10.4. Wpływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych na handel zagraniczny i bilans płatniczy Chin 162
10.5. Miejsce bezpośrednich inwestycji zagranicznych w inwestycjach ogółem w Chinach 164
10.6. Wpływ BIZ na zmiany struktury własnościowej firm oraz unowocześnienie produkcji przemysłowej 165
Bibliografia 167

11. Wpływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych na rynek pracy w Malezji - Sebastian Domżalski 169
11.1. BIZ a zatrudnienie w świetle teorii 170
11.2. Wielkość zatrudnienia w Malezji 170
11.3. Pośredni wpływ BIZ na zatrudnienie 173
11.4. Zatrudnienie w specjalnych strefach ekonomicznych 173
11.5. Poziom wynagrodzeń pracowników 174
11.6. Zatrudnienie a struktura etniczna 175
11.7. Zatrudnienie a płeć 176
11.8. Zatrudnienie a podnoszenie kwalifikacji pracowników 176
Streszczenie/Summary 177
Bibliografia 178

Część IV

12. Perspektywy rozwoju ekonomicznego przedsiębiorstwa w drodze umiędzynarodowienia działalności gospodarczej i jej wpływ na rozwój go­spodarki światowej. Implikacje teoretyczne - Beata Kowalska 183
12.1. Zjawisko umiędzynarodowienia działalności gospodarczej 183
12.2. Uwarunkowania międzynarodowej strategii przedsiębiorstwa 186
12.3. Metody ekspansji przedsiębiorstw na rynki zagraniczne 187
12.4. Bariery w procesie umiędzynarodowienia 190
12.5. Formy internacjonalizacji a korzyści procesu umiędzynarodowienia 191
12.6. Umiędzynarodowienie działalności gospodarczej a rozwój gospodarki światowej 194
Streszczenie/Summary 195
Bibliografia 196

13. Przedsiębiorstwa międzynarodowe w nowej teorii handlu międzynarodowego - Tomasz Białowąs 197
13.1. Modele pionowo zintegrowanego przedsiębiorstwa międzynarodowego działającego w warunkach konkurencji monopolistycznej 198
13.2. Modele oparte na kapitale wiedzy 199
13.3. Modele wewnątrzsektorowej heterogeniczności firm 200
13.4. Współczesna teoria przedsiębiorstwa a nowa teoria handlu międzynarodowego 202
13.5. Empiryczna weryfikacja założeń modelowych 206
Streszczenie/Summary 209
Bibliografia 210

14. Rosja a Forum Eksporterów Gazu - Honorata Nyga-Łukaszewska 213
14.1. Charakterystyka Gas Exporting Countries Forum 214
14.2. Potencjał organizacji 215
14.3. Analiza komparatywna OPEC I GECF 219
14.4. Swing producer - Rosja? 224
14.5. OPEC i GECF jako oligopole w warunkach przywództwa cenowego i kartelu 226
Streszczenie/Summary 229
Bibliografia 232