Wiem, co jem

Dlaczego nie potrafimy oprzeć się pokusie jedzenia, mimo że nie odczuwamy głodu? Jak rozpoznać, kiedy jedzenie staje się szkodliwe i w jaki sposób skutecznie je ograniczyć? Jak osiągnąć sukces w odchudzaniu? Rozwój cywilizacji, a przede wszystkim przemysłu spożywczego i przetwórczego sprawił, że mamy do czynienia z nadprodukcją żywności. Głodowanie jest zjawiskiem rzadkim. Żywność jest ogólnie dostępna, ale ma to także swoje zgubne skutki. Przyczynia się do trudności w kontrolowaniu ilości spożywanego pokarmu. co najczęściej powoduje, że człowiek je więcej niż potrzebuje jego organizm, a to prowadzi do nadwagi i otyłości. Choć wzrasta świadomość ludzi na temat zdrowego odżywiania się, nie zawsze przekłada się ona na podejmowane zachowania jedzeniowe. Autorka wyjaśnia, jakie czynniki warunkują odżywianie, z czego wynikają preferencje żywieniowe i dlaczego czasem trudno nam utrzymać odpowiednią wagę. Wskazuje błędy w procesie odchudzania oraz ich skutki uboczne - objadanie się, pogorszenie kondycji fizycznej, złe samopoczucie. Wiedza na ten temat umożliwia długofalowe efektywne odchudzanie oraz trwałe wyeliminowanie niekorzystnych nawyków żywieniowych. Książka zawiera dwa psychologiczne programy odchudzania, porady dietetyczne i scenariusze działań przydatne w codziennej praktyce dietetyków, lekarzy rodzinnych i każdego, kto mierzy się z problemem nadwagi. To lektura przeznaczona dla szerokiego grona osób zainteresowanych problematyką nadmiernego jedzenia i odchudzania się, w tym profesjonalistów (psychologów, terapeutów, lekarzy, dietetyków) udzielających pomocy psychologicznej, dla studentów kierunków psychologii, pedagogiki, socjologii i medycyny, a przede wszystkim dla osób które chcą nie tylko żyć zdrowo, lecz także zadbać o siebie i swoich bliskich.

Spis treści

Wstęp 9 1. Nadmierne jedzenie – norma czy patologia? 13 1.1. Funkcje jedzenia 13 1.2. Przejawiane zachowania jedzeniowe, czyli co i jak jemy 18 1.3. Wybory żywieniowe 22 1.4. Zaburzenia odżywiania się 27 1.5. Uzależnienie od jedzenia 35 2. Nadwaga i otyłość jako konsekwencje nadmiernego jedzenia 43 2.1. Nadwaga i otyłość w aspekcie historycznym 43 2.2. Rodzaje i kryteria oceny nadwagi i otyłości 46 2.3. Epidemiologia zjawiska 61 3. Konsekwencje nadwagi i otyłości 67 3.1. Skutki zdrowotne 67 3.2. Skutki społeczne, psychologiczne i socjoekonomiczne 74 4. Czynniki sprzyjające nadmiernemu jedzeniu 83 4.1. Przyczyny biologiczne 84 4.2. Przyczyny społeczno-kulturowe 97 4.3. Przyczyny psychologiczne 107 4.3.1. Psychologiczne teorie powstawania nadwagi i otyłości 107 4.3.2. Zaburzenia mechanizmu samoregulacji 111 4.3.3. Przekonania, oczekiwania i predyspozycje osobowościowe 115 4.3.4. Emocje 119 4.3.5. Stres i nieumiejętność radzenia sobie 434 5. Odchudzanie się jako przyczyna nadmiernego jedzenia 133 5.1. Rozpowszechnienie stosowania diet odchudzających i przyczyny odchudzania się 133 5.2. Negatywne skutki stosowania diet odchudzających 135 5.3. Mechanizmy wyjaśniające dlaczego odchudzanie się sprzyja nadmiernemu jedzeniu 139 6. Sposoby redukcji nadwagi 145 6.1. Tradycyjne sposoby redukcji nadwagi i otyłości 145 6.1.1. Dieta 145 6.1.2. Aktywność fizyczna 149 6.1.3. Leczenie nadwagi i otyłości za pomocą środków farmakologicznych 154 6.1.4. Redukcja nadwagi u dzieci i młodzieży 157 6.2. Modyfikacja zachowań – psychologiczne sposoby redukowania nadwagi i otyłości 159 6.2.1. Model społecznego uczenia się 160 6.2.2. Model poznawczo-behawioralny 162 6.2.3. Inne modele zmiany zachowań jedzeniowych 166 6.3. Stosowane formy pomocy 169 6.4. Co należy uwzględnić w interwencjach psychologicznych? 175 7. Programy psychologicznego wspomagania redukcji nadwagi 185 7.1. Założenia 185 7.2. Program oddziaływań psychologicznych wspomagających redukcję nadwagi u dorosłych 190 Wprowadzenie 190 Sesja 1. Co powinnaś wiedzieć o otyłości 192 Sesja 2. Monitorowanie zachowań związanych z jedzeniem, czyli: kiedy, gdzie i dlaczego jem 200 Sesja 3. Jak schudnąć 208 Sesja 4. Jak zmieniać zachowania sprzyjające nadmiernemu jedzeniu 220 Sesja 5.Jak wytrwać i nie zrezygnować 226 Sesja 6. Uwierz w siebie i bądź skuteczna 232 Sesja 7. Myśl pozytywnie 237 Sesja 8. Jak być bardziej stanowczą 242 Sesja 9. Pokonaj stres 247 Sesja 10. Jak radzić sobie z negatywnymi emocjami Zakończenie 253 7.3. Zdrowy styl życia: Jak zapobiegać nadwadze i otyłości – program dla młodzieży 258 Wprowadzenie 258 Warsztat 1. Nadwaga i otyłość - co wiem na ten temat 260 Warsztat 2. Jak prawidłowo się odżywiać i kształtować właściwe nawyki żywieniowe 267 Warsztat 3. Jak być stanowczą w zachowaniach związanych z jedzeniem 276 Warsztat 4. Jak uzyskać pewność siebie i wzmocnić poczucie własnej wartości 280 Warsztat 5. Jak radzić sobie ze stresem 287 Podsumowanie 296 Bibliografia 297 Załącznik 1. Skala Zaabsorbowania Jedzeniem – SZJ 309 Załącznik 2. Kwestionariusz Zachowań Związanych z Jedzeniem – KZZJ 313 Załącznik 3. Skala Poczucia Osobistego Wpływu na Redukcję Wagi Ciała – SPOW-RN 317 Załącznik 4. Skala Poczucia Własnej Skuteczności w Redukcji Nadwagi – SPWS-RN 319 Spis tabel 321