Intensywna terapia stanu astmatycznego. Przygotowanie dawcy narządów

Piąty tom cieszącej się dużym zainteresowaniem serii poświęcono ratowaniu życia chorych podczas napadu astmy oraz przygotowaniu dawcy narządów i narządów do transplantacji. Pierwszy z wykładów poświęcono jednej z rzadszych przyczyn przyjęć chorych na oddział intensywnej terapii, jednak leczenie stanu astmatycznego jest jednym z trudniejszych zadań dla anestezjologa. Omówione zagadnienia to m.in. objawy napadu astmy, zatrzymanie krążenia podczas niego, stan astmatyczny w ciąży. Drugą część publikacji poświęcono zagadnieniom związanym z przeszczepianiem narządów od dawcy zmarłego. Są to m.in.: śmierć mózgu, neurologiczne kryteria śmierci, pobieranie narządów oraz podstawy prawne przeszczepiania narządów w Polsce.

Spis treści

INTENSYWNA TERAPIA STANU ASTMATYCZNEGO 11 1. Definicja 13 2. Etiopatogeneza astmy 14 2.1. Układ oddechowy 14 2.2. Układ krążenia 16 3. Obraz kliniczny 17 3.1. Rozpoznanie 17 3.2. Diagnostyka różnicowa 19 3.3. Monitorowanie 20 4. Leczenie stanu astmatycznego 21 4.1. Leki pierwszego wyboru 22 4.2. Leki drugiego wyboru 25 4.3. Leki przeciwleukotrienowe 28 4.4. Inne leki 30 4.5. Wentylacja mechaniczna 34 4.6. Wentylacja nieinwazyjna 39 5. Niekonwencjonalne sposoby leczenia stanu astmatycznego 40 5.1. Mieszanina helowo-tlenowa 40 5.2. Komora hipobaryczna 41 5.3. Płukanie oskrzeli 41 5.4. Plazmafereza 41 5.5. Pozaustrojowe usuwanie dwutlenku węgla 42 6. Zatrzymanie krążenia podczas napadu astmy 43 7. Stan astmatyczny w przebiegu ciąży 44 7.1. Leki przeciwastmatyczne stosowane podczas ciąży 45 7.2. Zasady leczenia stanu astmatycznego u ciężarnych 46 7.3. Leki indukujące poród i obkurczające macicę 47 7.4. Znieczulenie do cięcia cesarskiego 47 Piśmiennictwo 48 PRZYGOTOWANIE DAWCY NARZĄDÓW 53 1. Pozyskiwanie narządów jako problem transplantologii 55 1.1. Trudności z pozyskiwaniem dawców 55 1.1.1. Uwarunkowania religijne 56 1.1.2. Fenomen Hiszpanii 57 1.2. Optymalna opieka nad dawcą 58 Piśmiennictwo 59 2. Śmierć mózgu jako kryterium śmierci osobniczej 60 2.1. Ewolucja kryteriów śmierci mózgu 61 2.1.1. Historia koncepcji śmierci mózgu 61 2.2. Różne koncepcje śmierci mózgu 64 2.2.1. Śmierć mózgu jako całości 65 2.2.2. Utrata wyższych funkcji mózgu 66 2.2.3. Śmierć pnia mózgu 66 2.2.4. Akceptacja społeczna śmierci mózgu 68 2.3. Etyczne aspekty śmierci mózgu 68 2.3.1. Śmierć mózgu i transplantologia 68 2.3.2. Problem zgody domniemanej 70 Piśmiennictwo 71 3. Patofizjologia śmierci mózgu 73 3.1. Przyczyny i mechanizm uszkodzenia mózgu 73 3.1.1. Wrażliwość mózgu na czynniki uszkadzające 73 3.1.2. Wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego 74 3.1.3. Hipoksemiczne uszkodzenie mózgu 75 3.1.4. Wskaźniki ciężkości uszkodzenia mózgu 75 3.2. Pień mózgu 76 3.2.1. Anatomia pnia mózgu 76 3.2.2. Czynność pnia mózgu 78 3.3. Przytomność, świadomość, czuwanie 79 3.3.1. Składowe świadomości 79 3.3.2. Patologiczne stany ograniczenia świadomości 81 Piśmiennictwo 84 4. Zmiany patofizjologiczne w następstwie śmierci mózgu 85 4.1. Zaburzenia hemodynamiczne 86 4.1.1. Faza hiperdynamiczna układu krążenia 87 4.1.2. Faza hipodynamiczna układu krążenia 88 4.2. Zaburzenia układu oddechowego 89 4.2.1. Neurogenny obrzęk płuc 89 4.2.2. Ostre uszkodzenie płuc 89 4.2.3. Skutki przedłużonej wentylacji mechanicznej 89 4.3. Zaburzenia czynności innych narządów 90 4.3.1. Nerki 90 4.3.2. Wątroba 90 4.4. Zaburzenia układu dokrewnego 90 4.4.1. Kortykosteroidy 90 4.4.2. Zaburzenia czynności przysadki 92 4.4.3. Insulina 93 4.5. Zmiany immunologiczne i zapalne 94 4.6. Inne nieprawidłowości 95 4.6.1. Zaburzenia elektrolitowe 95 4.6.2. Hipotermia 95 4.6.3. Zaburzenia hematologiczne 96 4.6.4. Kwasica metaboliczna 96 Piśmiennictwo 96 5. Neurologiczne kryteria śmierci 99 5.1. Warunki wstępne i kryteria rozpoznawania śmierci badaniem neurologicznym 99 5.1.1. Brak czynności półkul mózgu 101 5.1.2. Brak odruchów z pnia mózgu 102 5.1.3. Brak czynności ośrodka oddechowego 104 5.1.4. Czas obserwacji wstępnej przed pierwszym badaniem neurologicznym 106 5.1.5. Odstęp czasowy pomiędzy pierwszym a drugim badaniem neurologicznym 106 5.2. Organizacyjne aspekty rozpoznawania śmierci mózgu 107 5.2.1. Kompletowanie zespołu wykonującego rozpoznanie śmierci badaniem neurologicznym 107 5.2.2. Formalna godzina zgonu chorego 108 5.3. Badania dodatkowe w rozpoznawaniu śmierci badaniem neurologicznym 108 5.3.1. Badania elektrofizjologiczne 110 5.3.2. Badanie mózgowego przepływu krwi 112 5.3.3. Inne testy 115 5.4. Rozpoznawanie śmierci mózgu u dzieci 115 5.5. Śmierć mózgu u kobiety w ciąży 117 5.6. Regionalne różnice dotyczące zasad rozpoznawania śmierci mózgu 118 Piśmiennictwo 120 6. Czynniki utrudniające rozpoznanie śmierci mózgu 123 6.1. Hipotermia 123 6.2. Leki 124 6.3. Zespół zamknięcia 128 6.4. Przetrwałe odruchy rdzeniowe 128 6.4.1. Rodzaj i częstość przetrwałych odruchów rdzeniowych 129 6.4.2. Patofizjologia aktywności ruchowej po śmierci mózgu 131 6.4.3. Aktywność ruchowa a postępowanie anestezjologiczne podczas donacji 132 Piśmiennictwo 132 7. Zasady postępowania z dawcą narządów 134 7.1. Układ krążenia w fazie hiperdynamicznej 134 7.1.1. Burza autonomiczna 135 7.1.2. Rekomendacje dla fazy hiperdynamicznej 135 7.2. Układ krążenia w fazie hipodynamicznej 136 7.2.1. Przetaczanie płynów 137 7.2.2. Aminy katecholowe 137 7.2.3. Wazopresyna 139 7.2.4. Rekomendacje dla fazy hipodynamicznej 141 7.3. Układ oddechowy 142 7.3.1. Rekomendacje dla wentylacji mechanicznej 142 7.4. Resuscytacja hormonalna 143 7.4.1. Kortykosteroidy 143 7.4.2. Hormony tarczycy 143 7.4.3. Wazopresyna 144 7.4.4. Insulina 145 7.4.5. Rekomendacje resuscytacji wielohormonalnej 146 7.4.6. Rekomendacje dla moczówki prostej 146 7.5. Pozostałe elementy terapii 146 7.5.1. Czynność nerek i zaburzenia wodno-elektrolitowe 146 7.5.2. Zaburzenia hematologiczne 147 7.5.3. Utrzymanie normotermii 148 7.5.4. Zakażenie 148 7.6. Intensywna terapia kobiety ciężarnej ze śmiercią mózgu 148 Piśmiennictwo 151 8. Pobranie narządów po zatrzymaniu krążenia u dawcy 154 8.1. Kategorie dawców z zatrzymaniem krążenia 155 8.2. Warunki techniczne pobrania narządów od dawcy z zatrzymaniem krążenia 156 8.3. Wyniki kliniczne przeszczepiania narządów pobranych od dawców po zatrzymaniu krążenia (NHBD) 159 Piśmiennictwo 160 9. Postępowanie anestezjologiczne podczas pobierania narządów 161 9.1. Nocycepcja w stanie śmierci mózgu 161 9.1.1 Hemodynamiczna reakcja na nocycepcję w warunkach fizjologicznych 162 9.1.2. Hemodynamiczna reakcja na nocycepcję w stanie śmierci mózgu 163 9.2. Śmierć mózgu a składowe znieczulenia ogólnego 165 9.2.1. Hamowanie reakcji ruchowej 166 9.2.2. Hamowanie reakcji neuroendokrynnej 167 9.3. Operacja pobierania narządów 167 9.3.1. Procedura chirurgiczna 167 9.3.2. Postępowanie anestezjologiczne 169 Piśmiennictwo 170 10. Podstawy prawne przeszczepiania narządów w Polsce 171 10.1. Załącznik opisujący kryteria i sposób stwierdzania trwałego i nieodwracalnego ustania czynności mózgu 172 Skorowidz 179