Anestezjologia położnicza

Książka jest przeznaczona dla lekarzy anestezjologów i ginekologów położników. Obejmuje zagadnienia związane z szeroko pojmowaną anestezjologią położniczą, takie jak: specyfika bólu porodowego i metody jego zwalczania, sposoby znieczulania kobiet do cięcia cesarskiego, a także chorobowe stany naglące u ciężarnych i położnic wymagające interwencji anestezjologa. Omówiono w niej nadciśnienie tętnicze wywołane ciążą, zespół HELLP, wstrząs krwotoczny, zatorowość płucną, choroby serca (m.in. wady wrodzone i nabyte, kardiomiopatie, zaburzenia rytmu) oraz zespół nadmiernej stymulacji jajników. Oddzielny rozdział poświęcono resuscytacji krążeniowo-oddechowej kobiet w ciąży. Znieczulenie pośrednio lub bezpośrednio może się wiązać z powikłaniami zagrażającymi życiu i zdrowiu kobiety w ciąży, płodu i noworodka. Znajomość zasad nowoczesnej anestezjologii pomoże lekarzom chronić młode matki i ich dzieci w tym szczególnym momencie ich życia.

Spis treści

ANESTEZJOLOGIA POŁOŻNICZA 10 1. Zmiany fizjologiczne spowodowane ciążą 11 1.1. Zmiany ogólne 11 1.2. Układ oddechowy 11 1.3. Układ krążenia 12 1.4. Układ pokarmowy 12 2. Ogólne problemy anestezji położniczej 13 2.1. Matka 13 2.2. Wpływ znieczulenia na płód 16 2.2.1. Przepływ maciczno-łożyskowy 16 2.2.2. Łożyskowy transfer leków 17 2.2.3. Anestetyki dożylne 22 2.2.4. Środki zwiotczające mięśnie poprzecznie prążkowane 24 2.2.5. Środki znieczulenia przewodowego 25 2.2.6. Aminy katecholowe i stres 25 2.2.7. Hiper- i hipokapnia 26 3. Ból porodowy 27 4. Analgezja ogólna porodu 28 4.1. Środki znieczulenia dożylnego i domięśniowego 28 4.2. Środki znieczulenia wziewnego 31 5. Znieczulenie przewodowe porodu 33 5.1. Ciągłe zewnątrzoponowe znieczulenie porodu 34 5.1.1. Wpływ CZZP na przebieg porodu 34 5.1.2. Środki stosowane w CZZP 37 5.1.3. Transfer leków do mleka matki 39 5.1.4. Wykonanie CZZP 39 5.1.5. Wpływ znieczulenia zewnątrzoponowego na temperaturę ciała matki 41 5.2. Połączone znieczulenie zewnątrzoponowo-podpajęczynówkowe 41 5.3. Znieczulenie podpajęczynówkowe porodu 42 6. Znieczulenie przewodowe do cięcia cesarskiego 44 6.1. Znieczulenie podpajęczynówkowe 45 6.2. Znieczulenie zewnątrzoponowe 47 6.3. Znieczulenie połączone do cięcia cesarskiego 48 7. Powikłania blokad centralnych 49 7.1. Niezamierzone dożylne i podpajęczynowkowe podanie analgetyku przewodowego 49 7.2. Popunkcyjne bóle głowy 50 7.3. Krwiak zewnątrzoponowy 54 7.4. Bóle pleców 59 7.5. Inne powikłania neurologiczne 59 8. Znieczulenie ogólne do cięcia cesarskiego 60 8.1. Wykonanie znieczulenia ogólnego do cięcia cesarskiego 61 8.2. Trudna intubacja w anestezji położniczej 61 8.2.1. Alternatywne techniki intubacji 64 8.2.2. Schemat postępowania w trudnej intubacji 66 9. Modulacja czynności skurczowej macicy 68 9.1. Oksytocyna 68 9.2. Metylergometryna 69 9.3. Prostaglandyny 70 9.3.1. Farmakodynamika prostaglandyn 70 9.3.2. Kliniczne zastosowanie prostaglandyn 71 9.4. Leki hamujące skurcze macicy (tokolityki) 73 10. Zgony matek 74 Piśmiennictwo 78 POŁOŻNICZE STANY NAGLĄCE 86 1. Nadciśnienie wywołane ciążą 87 1.1. Kryzys nadciśnieniowy 87 1.2. Przetaczanie płynów 90 1.3. Rzucawka i obrzęk mózgu 90 1.4. Zaburzenia czynności nerek 91 1.5. Zaburzenia krzepnięcia 91 1.6. Obrzęk płuc 91 1.7. Znieczulenie do cięcia cesarskiego 92 2. Zespół HELLP 95 2.1. Rozpoznanie 96 2.2. Leczenie 96 2.3. Powikłania 97 3. Wstrząs krwotoczny 98 3.1. Obraz kliniczny 99 3.1.1. Wstrząs kompensowany 99 3.1.2. Wstrząs niekompensowany 100 3.1.3. Transport tlenu 100 3.2. Rozpoznanie i monitorowanie wstrząsu krwotocznego 102 3.3. Leczenie wstrząsu krwotocznego 104 3.3.1. Resuscytacja krążenia 104 3.3.1.1. Przetaczanie płynów 104 3.3.1.2. Przetaczanie krwi i jej preparatów 108 3.3.1.3. Zaburzenia hemostazy 109 3.3.1.4. Rekombinowany aktywowany czynnik krzepnięcia VIIa (rFVIIa) 110 3.3.1.5. Sztuczne nośniki tlenu 111 3.3.1.6. Przywrócenie ciśnienia perfuzji 112 3.3.1.7. Środki inotropowe 114 3.3.2. Resuscytacja oddechowa 114 3.3.3. Leczenie uzupełniające 115 3.4. Leczenie chirurgiczne 116 3.5. Zaplanowana (permisywna) hipotensja tętnicza 116 3.6. Anestezja w krwotoku położniczym 117 4. Zatorowość płucna 118 4.1. Zator spowodowany skrzepliną 118 4.1.1. Rozpoznanie 118 4.1.2. Leczenie 121 4.1.3. Nawracający zator płucny 123 4.2. Zator spowodowany płynem owodniowym 124 4.2.1. Patofizjologia 124 4.2.2. Występowanie i objawy kliniczne 126 4.2.3. Rozpoznanie 126 4.2.4. Leczenie 127 4.3. Zator powietrzny 128 4.3.1. Rozpoznanie 129 4.3.2. Leczenie 129 5. Ciąża powikłana chorobą serca 131 5.1. Wady serca nabyte 132 5.1.1. Wady zastawki aorty 132 5.1.2. Wady zastawki mitralnej 133 5.2. Wady serca wrodzone 134 5.2.1. Wady bezsinicze (przeciek z lewa na prawo) 135 5.2.2. Wady sinicze (przeciek z prawa na lewo) 135 5.3. Nadciśnienie płucne 136 5.4. Kardiomiopatia 137 5.5. Ciężarne z przeszczepionym sercem 138 5.6. Kardiogenny obrzęk płuc 138 5.7. Ciężarne ze wszczepioną sztuczną zastawką serca 141 5.8. Zaburzenia rytmu 141 5.9. Środki obkurczające macicę i tokolityki 142 5.10. Poród u ciężarnych z chorobą serca 143 5.11. Cięcie cesarskie u kobiet z chorobą serca 144 6. Zespół nadmiernej stymulacji jajników 146 6.1. Patogeneza 146 6.2. Rozpoznanie 147 6.3. Leczenie 148 7. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa kobiet w ciąży 149 7.1. Rozpoznanie nagłego zatrzymania krążenia 150 7.2. Podstawowa resuscytacja krążeniowo-oddechowa (BLS) 150 7.3. Poszerzona resuscytacja krążeniowo-oddechowa (ALS) 151 7.4. Leczenie choroby poresuscytacyjnej 154 7.5. Cięcie cesarskie u kobiet z zatrzymanym krążeniem 154 7.6. Śmierć mózgu kobiet w ciąży 155 Piśmiennictwo 157 Skorowidz