Jedność z różnorodności

Książka stanowi zbiór interdyscyplinarnych studiów dotyczących dziejów Afryki. Tematyka poszczególnych tekstów koncentruje się m.in. na historii produkcji piwa w dolinie Nilu, znaczeniu chorób dla eksploracji Afryki, osobistych historiach i doświadczeniach podróżników, historii lokalnej, jak również geopolityce po II wojnie światowej. Dzieje Afryki to niezwykłe bogactwo postaci, wydarzeń, wyzwań i procesów – nie ma bowiem jednej historii tego kontynentu. Tworzy ją wielość doświadczeń i losów tradycyjnych ludów, kultur i państw, które powstawały i upadały od najdawniejszych czasów. To także historia ciągłości tradycji i stylu życia, a zarazem świadectwo interakcji ze światem zewnętrznym od starożytności do czasów współczesnych, w wymiarze nie tylko politycznym, lecz także, a może nawet przede wszystkim, społecznym i kulturowym. Dzieje Afryki to wreszcie pewna niewiadoma, którą niniejsza publikacja stara się choć trochę odsłonić. ********* Unity from Diversity. A Collection of Studies on Different Aspects of African History The volume is a collection of interdisciplinary studies on African history. The texts discuss, among others, the history of beer production in the Nile Valley, the significance of diseases for the exploration of Africa, personal stories and experiences of travellers, local history and geopolitics after the Second World War. ********* Prof. dr hab. Maciej Ząbek (ORCID 0000-0003-2337-3064) – antropolog kulturowy, afrykanista, dyrektor Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w antropologii społecznej i politycznej, w tym w studiach uchodźczych, zwłaszcza w kontekście Afryki i Bliskiego Wschodu (przede wszystkim krajów muzułmańskich). Autor i współautor około 200 publikacji o problematyce afrykanistycznej i uchodźczej, m.in.: "Arabowie z Dar Hamid. Społeczność w sytuacji zagrożenia ekologicznego" (Dialog, 1997), "Biali i Czarni. Postawy Polaków wobec Afryki i Afrykanów" (DiG, 2007), razem ze Sławomirem Łodzińskim "Uchodźcy w Polsce. Próba spojrzenia antropologicznego" (Aspra-Jr, 2008), "Uchodźcy w Afryce. Etnografia przemocy i cierpienia" (WUW, 2018), "Antropologia polityczna w Afryce" (WUW, 2019), "Przemiany kulturowe w Afryce. Historia i antropologia" (WUW, 2020), "Jedność z różnorodności. Zbiór studiów nad różnymi aspektami dziejów Afryki" (WUW, 2022), "Wymiary antropologicznego poznawania Afryki. Szkice z badań ostatnich" (WUW, 2022). Prof. dr hab. Michał Leśniewski (ur. 1966 w Warszawie) (ORCID 0000-0003-3647-6281) – magisterium w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego w 1990 roku. Doktorat obroniony na Wydziale Historycznym UW w 1997 roku. W 2010 roku uzyskał habilitację także na Wydziale Historycznym UW. W latach 1990-1991 pracował jako specjalista ds. krajów anglojęzycznych w Stowarzyszeniu "Wspólnota Polska". Zatrudniony w Zakładzie Historii XX wieku w Instytucie Historycznym UW od 1991 roku jako asystent, a od 1998 roku jako adiunkt. W latach 1991-2009 współpracownik Ośrodka Studiów Amerykańskich UW. W 1991 roku uczestniczył w „Oxford Summer School of Internetional Relations”, zorganizowanym w Exeter College w Oxfordzie. W 1994 roku otrzymał stypendium naukowe w Instytucie Kennedy'ego w Freie Univerisitat w Berlinie. W 1995 roku jako stypendysta programu Oxford Hospitality Scheme przebywał w Nuffield Colege. Na przełomie lat 1995/1996 przebywał na stypendium Fullbrighta w Indiana University w Bloomington. Od 1996 roku prowadził regularne badania archiwalne w Londynie w Public Record Office (ob. National Archives). W 1999 roku brał udział w konferencji naukowej w Bloemfontein (RPA), z okazji 100-lecia wybuchu wojny burskiej. Na przełomie lat 2001/2002 przebywał na wymianie naukowej w Stanach Zjednoczonych w University of Notre Dame. W 2006 roku prowadził badania archiwalne w Cape Town Archives Repository w Kapsztadzie. W 2010 roku uzyskał habilitację na Wydziale Historycznym UW, na podstawie ksiażki "Afrykanie, Burowie, Brytyjczycy. Studium wzajemnych relacji, 1795-1854". Stały współpracownik półrocznika "Werkwinkel. Journal of Low Countries and South African Studies". W 2012 roku otrzymał grant Narodowego Centrum Nauki na realizację projektu "Między konfliktem a koegzystencją. Natal i Zululand w latach 1836-1848". --------- PhD assoc. prof. Maciej Ząbek (ORCID 0000-0003-2337-3064) – cultural anthropologist, Africanist, professor at the Institute of Ethnology and Cultural Anthropology at the University of Warsaw, specializing in refugee studies. PhD assoc. prof. Michał Leśniewski (ORCID 0000-0003-3647-6281) – assistant professor at the Department of 20th Century History at the Institute of History at the University of Warsaw.

Spis treści

Wstęp (Michał Leśniewski) 7 Maciej Ząbek, Konsumpcja piwa w Egipcie i Sudanie. Szkic historyczny 13 Albert Zięba, Tajemnice malgaskiego pisma sorabe 49 Robert Piętek, Podłe wino a kryzys wiary Álvara III (1615–1622) 59 Michał Leśniewski, Choroby jako czynnik ekspansji europejskiej w Afryce Południowej w XVIII w. 77 Marek Pawełczak, „Opowiem dokładnie”. Prawda i milczenie w trzech narracjach o rebelii mombaskiej 105 Sebastian Teusz, Julius Eduard Teusz (1845–1912) – odkrywca, botanik i plantator 135 Tomasz Górecki, Sprytni krajowcy Kajzera. Niemieckie posiadłości zamorskie w ilustrowanej prasie popularnej w Żorach na Górnym Śląsku na przełomie XIX i XX w. 153 Katarzyna Hryćko-Górnicka, Historia stosunków amerykańsko-etiopskich do 1977 r., ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia wojskowej bazy komunikacyjnej Kagnew Station 173 Łukasz Żądło, Wpływ stosunków z państwami ościennymi oraz wybranymi organizacjami międzynarodowymi na kształt systemu politycznego Angoli w latach 1975–2002 235 Spis ilustracji 263 Indeks nazw geograficznych i terminów 266 Indeks nazw osobowych 273