Kwestia filozofii i Heidegger. Doświadczenie metafilozoficzne

Przedstawiona monogra?a Włodzimierza Pawliszyna wprowadza czytelnika drogą udatnych analiz wybranych wątków ?lozo?i Martina Heideggera, ujawniających m.in. nieoczywistość metody fenomenologicznej, w wymiar namysłu nad ?lozofowaniem samym, niedającym się wyczerpać w jakimkolwiek dyskursie. Zarówno ?lozo?czny zamysł, jak i precyzyjna – niemal wzorcowa – metodyczność analiz trafnie wybranych fragmentów prac Heideggera czynią ją atrakcyjną tak dla ?lozofów, jak też dla każdego humanisty pragnącego wkroczyć w świat ?lozo?i i Heideggera.

Spis treści

Słowo wstępne 9 Część pierwsza. UJAWNIENIE OTWARTOŚCI KWESTII FILOZOFII 11 Rozdział pierwszy. Wskazanie na otwartość kwestii ?lozo?i 13 § 1. Dwojakość nawyku w kwestii ?lozo?i 13 Pkt 1. Przełom mitologiczno-teoretyczny 13 Pkt 2. Pitagorasowe uruchomienie 15 § 2. Przełom i uruchomienie nie są tym samym. Otwarcie kwestii ?lozo?i 15 Rozdział drugi. Wykazywanie otwartości kwestii ?lozo?i 17 § 1. Zadania obecnego rozdziału 17 § 2. Przełom mentalny ludzkości jest na pewno niewiadomy 18 Pkt 1. Antropologia kulturowa oraz właściwa o przełomie 18 A. Stanowiska antropologii społecznej 18 a) Jedni antropolodzy kulturowi potwierdzają istnienie przełomu 18 b) Drudzy znów przełomowi przeczą 19 c) Całościowe stanowisko antropologii kulturowej w sprawie istnienia przełomu: niewiadome 22 B. Stanowiska antropologii biologicznej: przełomu nie było 23 Pkt 2. Czy w historii ?lozo?i twierdzenie o istnieniu przełomu uzyskuje potwierdzenie? 25 Pkt 3. Wyłączną siłą twierdzenia o istnieniu przełomu jest arbitralność „historyków ?lozo?i” 29 Pkt 4. Rekapitulacja obecnego paragrafu 31 § 3. Pitagorasowy wzorzec ?lozo?i 32 Pkt 1. Kłopoty z postacią Pitagorasa 32 Pkt 2. Opowieść o rozmowie Pitagorasa z władcą Fliuntu 35 Pkt 3. „Pitagorasowe” wzorce ?lozo?i 37 § 4. Bilans całości dotychczasowych dokonań i następne perspektywy 45 Część druga. NA TROPIE METAFILOZOFII WCZESNEJ FILOZOFII HEIDEGGERA 53 Rozdział pierwszy. Filozo?a i kwestia ?lozo?i w Byciu i czasie 55 § 1. Zamysł i rzeczywistość Sein und Zeit 55 § 2. Przymus i powaga pytania o bycie 58 § 3. Pojęcie bycia a trzy przesądy tradycyjnej meta?zyki 60 Pkt 1. Bycie jest pojęciem najogólniejszym, tzn. najbardziej mrocznym 62 Pkt 2. Niede?niowalność a sens bycia 63 Pkt 3. Oczywistość i niezrozumiałość pojęcia bycia 63 § 4. Pytanie o bycie w świetle teorii zapytywania 64 § 5. Człowiek bytem wyróżnionym w pytaniu o bycie 67 § 6. Idea meta?zyki „fundamentu” 69 § 7. Idea introdukcji do ontologii fundamentalnej, czyli idea ontologicznej analityki jestestwa – rzeczywiste Sein und Zeit 72 § 8. Plan analizy bytu ludzkiego przez wzgląd na bycie 75 § 9. Idea i zarys destrukcji dziejów ontologii – Sein und Zeit tylko zamierzone 76 § 10. Fenomenologia jako właściwa metoda właściwej ontologii 77 Pkt 1. Czymże jest „fenomen”? 78 Pkt 2. Omówienie i rozwinięcie Heideggerowej wykładni fenomenu. Sprawa fenomenologii 80 Pkt 3. Formalne a pozytywne ujęcie fenomenu 85 Pkt 4. Cóż znaczy „logos”? 86 Pkt 5. Czym jest fenomenologia? 90 Pkt 6. Filozo?a, czyli ontologia i fenomenologia zarazem. Hermeneutyka Dasein jako wprowadzenie do ?lozo?i i istotny sens ?lozo?i 93 § 11. Analityka bytu ludzkiego nie jest psychologią, antropologią, ani biologią… 95 § 12. Sens bycia – ontologiczno-egzystencjalna teoria sensu 98 § 13. Architektonika sensownej sytuacji – omówienie Heideggerowej teorii sensu 99 § 14. Wykład egzystencjalnej analityki jestestwa jako zdanie sprawy z faktycznie wykonanego przez Heideggera w Sein und Zeit ?lozo?cznego zadania 104 Pkt 1. Forma ?lozo?i: pojęciowość wobec egzystencjalności, czyli bezpojęciowej zrozumiałości 105 Pkt 2. Człowiek jest, właściwie albo niewłaściwie. Uwaga o właściwych wartościach 107 Pkt 3. Trwoga wynosi nas poza byt 109 Pkt 4. Sein zum Tode: u kresu siebie pobieramy wszystko 110 Pkt 5. Czym „naprawdę” jest czas?, sens ludzkiej skończoności; i czy jest on sensem bycia? 112 § 15. Sein und Zeit w kwestii ?lozo?i 119 Rozdział drugi. Filozo?a w teologicznym kontekście i aspekcie 124 § 1. Potoczne ujęcie stosunku ?lozo?i i teologii 124 § 2. Właściwe, tzn. istotowe ustawienie relacji ?lozo?i i teologii 125 § 3. Idea nauki w ogóle. Nauki ontyczne – ontologia 126 § 4. Pozytywność nauki 127 § 5. Positum teologii: wiara. Zakres teologicznego zadania 128 § 6. Naukowość nauki wiary. Nauki ontyczne na ontologicznym fundamencie 130 § 7. Ontologiczne wydłużenie ontycznej specy?ki teologii 132 § 8. Konieczność uwzględnienia ontologii przez teologię 133 § 9. Filozo?a teologii jedynie może służyć. Wszystkim innym, nie-teologicznym naukom pozytywnym ?lozo?a ze swej istoty wytycza kierunek 133 § 10. Wiara „śmiertelnym wrogiem” ?lozo?i. Filozo?a chrześcijańska nie istnieje. Fenomenologia jest metodą ontologii 134 § 11. Rekapitulacja prezentacji: Filozo?a a uniwersum nauk 134 Część trzecia. W POSZUKIWANIU METAFILOZOFII PÓŹNEJ MYŚLI HEIDEGGERA 147 Rozdział pierwszy. Filozo?a i kwestia ?lozo?i w myśli późnego Heideggera 149 § 1. Zwrot w ?lozo?i Heideggera: zmiana podejścia do postawionego zadania 149 § 2. „Doświadczenie zapomnienia bycia” – obraz choroby nowożytnej ludzkości 151 Pkt 1. Nauka sublimacją Nowożytności 153 Pkt 2. Czym jest meta?zyka, istota Nowożytności? 154 Pkt 3. Epoka meta?zyczna jest konieczna w dziejach bycia 158 § 3. Omówienie Heideggerowego rozpoznania „dzisiejszej biedy świata” 159 § 4. Myślenie istotne, tzn. niemeta?zyczne, czyli myśl o niczym 163 Pkt 1. Nicość i trwoga 163 Pkt. 2. Nicość podłożem wszystkiego; także Nowożytności 166 Pkt 3. Myślenie istotne 167 § 5. Dopełnienie się meta?zycznej epoki? 170 § 6. Kim jest tedy człowiek? 172 Pkt 1. To nie jest problem antropologiczny… 173 Pkt 2. Prawda o człowieku 173 Pkt 3. Heidegger moralistą? 174 Pkt 4. „‘Istota’ człowieka leży w jego ek-sisten-cji” – powołaniem człowieka jest być w prawdzie 175 Pkt 5. Bycie w prawdzie w zbliżeniu: zadomowienie 179 § 7. Co znaczy myśleć; zadanie teraźniejszej myśli 184 Pkt 1. Co znaczy myśleć? 185 Pkt 2. Zadanie myślenia przy końcu ?lozo?i 191 § 8. Co to jest prawda? 200 § 9. Czymże jest ?lozo?a? 202 Pkt 1. Wybór drogi źródłosłowu w zapytywaniu o ?lozo?ę 203 Pkt 2. Heideggerowa wykładnia Heraklitowego „miłowania mądrości”: wszelki byt jest w byciu 207 Pkt 3. „Mądrość” na pewno narodziła się pośród starożytnych Greków… 208 Pkt 4. … i umarła, i narodziła się ?lozo?a 209 Pkt 5. Dzieje prawdziwej miłości prawdziwej mądrości – mgnienie tylko 210 Pkt 6. Istotowy rys dziejów ?lozo?i „całej”: prawdziwej (myślicielstwa) i nie (?lozo?i, meta?zycznej miłości mądrości) 211 Pkt 7. Na pytanie: Co to jest ?lozo?a? „odpowiedź może być tylko ?lozofująca”, a nie np. historyczna 212 Pkt 8. Choć jesteśmy w stałej odpowiedniości do bycia – niekiedy tylko ?lozofujemy 213 Pkt 9. Filozo?a jest odpowiadaniem (mowa) na głos bycia 214 Pkt 10. Zdziwienie jest tkanką odpowiadania głosowi bycia, duchem ?lozo?i. Nasze uwagi o pełnym podobieństwie zdziwienia i trwogi 215 Pkt 11. Filozo?a (od-powiadanie) jest w służbie mowy 218 § 10. Zagadnienia poetyckie 219 Część czwarta. METAFILOZOFICZNE DOŚWIADCZENIE 223 Rozdział pierwszy. Wolność stanowienia (w) kwestii „miłowania mądrości” 225 Rozdział drugi. Heideggerowa próba wyznaczenia ?lozo?i urzeczywistniającego kierunku 235 Rozdział trzeci. Możliwości „miłowania mądrości” nie zostały wyczerpane 241 Z literatury cytowanej 251