Miejsce pracy jako istotny element umowy o pracę

Autor, powołując stosowne orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz dostępną literaturę, podjął próbę zdefiniowania oraz sklasyfikowania pojęcia miejsca pracy. Miejsce pracy jako element treści stosunku pracy ulega dynamicznej transformacji. Coraz częściej nie jest definiowane jako konkretny budynek czy miasto, ale obejmuje obszar jednego państwa, a granice swobody w określaniu miejsca pracy wpływają na realne możliwości ochrony praw pracownika. To, gdzie pracę wykonujemy, ma znaczenie nie tylko przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia zasadniczego, rzutuje także na świadczenia związane z wykonywaną pracą. Duże znaczenie ma instytucja miejsca pracy w kontekście podroży służbowej. Miejsce pracy determinuje również właściwość sądu, przed którym pracownik może dochodzić roszczeń związanych ze stosunkiem pracy. W książce podjęto także próbę analizy obowiązku (i jego granic) zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, szczególnie w kontekście przyjętego podziału miejsca pracy na stałe oraz niestałe. Adresaci: Odbiorcami książki są zarówno teoretycy prawa, jak i praktycy; szczególnie dedykowana jest sędziom, radcom prawnym, adwokatom oraz dyrektorom personalnym. "Jest to pierwsza tak kompleksowa praca doktorska w polskiej nauce prawa pracy z tego zakresu tematycznego, mimo że w przeszłości próbowano podejmować tę tematykę nawet w ramach rozpraw habilitacyjnych (...). W recenzowanej pracy warto też podkreślić znaczną ilość oryginalnych propozycji o charakterze de lege ferenda, co świadczy o gruntownej znajomości tematu przez Autora". Prof. dr hab. Krzysztof W. Baran

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 13 Wprowadzenie | str. 15 Rozdział I Pojęcie i podział wyrażenia "miejsce pracy" | str. 21 1. Uwagi wprowadzające | str. 21 2. Model główny podziału miejsca pracy | str. 25 2.1. Miejsce stałego wykonywania pracy | str. 25 2.1.1. Miejsce wykonywania poszczególnych czynności pracowniczych | str. 26 2.2. Miejsce pracy w znaczeniu technicznym | str. 26 3. Model uzupełniający podziału miejsca pracy | str. 27 4. Metodologiczna analiza zaprezentowanych modeli definiowania pojęcia miejsca pracy oraz jego zakresów znaczeniowych | str. 28 5. Propozycje systematyki oraz definicji pojęcia miejsca pracy | str. 30 5.1. Pojęcie miejsca pracy w znaczeniu prawnym oraz ratio jego podziału | str. 30 5.1.1. Stałe miejsce pracy | str. 37 5.1.1.1. Historyczne ujęcie koherencji zakresu pojęcia siedziby zakładu pracy z zakresem pojęcia stałego miejsca pracy w znaczeniu prawnym | str. 41 5.1.2. Niestałe miejsce pracy | str. 46 5.2. Miejsce pracy w znaczeniu komunikacyjno-fizycznym | str. 47 5.3. Miejsce pracy w znaczeniu organizacyjno-technicznym | str. 49 6. Stanowisko pracy | str. 50 7. Podsumowanie | str. 51 Rozdział II Charakter prawny miejsca pracy jako elementu treści umowy o pracę | str. 55 1. Uwagi wprowadzające | str. 55 2. Miejsce pracy jako element treści umowy o pracę | str. 56 2.1. Cywilistyczna, tradycyjna koncepcja podziału elementów treści czynności prawnej na gruncie umowy o pracę | str. 57 2.2. Normatywne umiejscowienie elementów treści umowy o pracę | str. 61 3. Podsumowanie | str. 62 Rozdział III Metodologia określenia miejsca pracy | str. 63 1. Uwagi wprowadzające | str. 63 2. Swoboda stron w kształtowaniu elementu miejsca pracy w umowie o pracę | str. 64 2.1. Podstawa normatywna | str. 65 2.1.1. Kryteria delimitacji | str. 67 2.2. Dysymulacja miejsca pracy | str. 71 2.3. Błąd co do elementu miejsca pracy | str. 73 3. Kryteria określania miejsca pracy | str. 74 3.1. Zgodna wola, zamiar stron oraz okoliczności towarzyszące nawiązywaniu umowy o pracy | str. 76 3.2. Kryterium rodzaju pracy | str. 77 3.3. Zasady współżycia społecznego | str. 86 3.4. Kryterium czasu | str. 87 3.4.1. Czas dojazdu do i z pracy | str. 87 3.4.2. Czas pracy w rozumieniu art. 128 k.p. Prawo do wypoczynku | str. 94 3.5. Godność pracownika | str. 95 3.6. Siedziba pracodawcy | str. 96 4. Podsumowanie | str. 98 Rozdział IV Zmiana miejsca pracy | str. 100 1. Uwagi wprowadzające | str. 100 2. Dyrektywna zmiana miejsca pracy | str. 101 2.1. Zmiana miejsca pracy w drodze wypowiedzenia zmieniającego | str. 101 2.2. Powierzenie innej pracy | str. 105 2.3. Zmiana miejsca pracy jako efekt podróż służbowej | str. 109 2.4. Zmiana miejsca pracy jako efekt podróży niesłużbowej | str. 109 2.4.1. Czasowe oddelegowanie pracownika do pracy w innym niż ustalone miejscu pracy na podstawie art. 291 k.p. | str. 110 3. Dwustronna - dorozumiana zmiana miejsca pracy | str. 111 3.1. Porozumienie pomiędzy pracownikiem a pracodawcą | str. 111 3.2. Zmiana miejsca pracy w wyniku porozumienia pracodawców | str. 114 4. Zakaz zmiany miejsca pracy jako element ochrony zdrowia pracownika | str. 115 5. Podsumowanie | str. 119 Rozdział V Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia związane z wykonywaną pracą | str. 120 1. Uwagi wprowadzające | str. 120 2. Miejsce pracy jako element dyferencjacji w wynagradzaniu pracowników | str. 121 2.1. Płaszczyzny oddziaływania elementu miejsca pracy na element wynagrodzenia za pracę | str. 121 2.1.1. Dyferencjacja na płaszczyźnie faktycznej | str. 121 2.1.2. Dyferencjacja na płaszczyźnie prawnej | str. 121 2.1.2.1 Granica prawnej dyferencjacji wynagrodzenia za pracę w zależności od miejsca, gdzie praca jest wykonywana | str. 123 3. Miejsce pracy jako źródło prawa dodatków do wynagrodzenia | str. 126 3.1. Świadczenia związane z niesłużbowymi podróżami pracowników | str. 126 3.2. Świadczenia pieniężne z tytułu podróży służbowych | str. 131 4. Miejsce pracy jako podstawa do wynagrodzenia wypłacanego ryczałtowo | str. 133 5. Brak prawa do wynagrodzenia | str. 136 6. Podsumowanie | str. 137 Rozdział VI Miejsce pracy w kontekście czasu pracy | str. 138 1. Uwagi wprowadzające. Przestrzeń wykonywania pracy jako element ustawowej definicji czasu pracy | str. 138 1.1. Świadczenie pracy a wykonywanie pracy | str. 138 1.2. Charakter prawny stanu pozostawania w dyspozycji pracodawcy | str. 139 1.3. Miejsce pracy jako miejsce wyznaczone przez pracodawcę | str. 140 1.3.1. Dom jako miejsce wyznaczone do wykonywania pracy | str. 143 1.4. Charakter prawny związku między miejscem wykonywania pracy pracownika a stanem pozostawania w dyspozycji pracodawcy | str. 145 2. Czas pracy jako element definiujący przestrzeń wykonywania pracy | str. 146 3. System zadaniowego czasu pracy | str. 147 4. Dyżur | str. 148 5. Podsumowanie | str. 150 Rozdział VII Dyferencjacja stopnia podporządkowania i kontroli pracownika oraz ochrony prywatności w miejscu pracy | str. 151 1. Uwagi wprowadzające | str. 151 2. Miejsce pracy jako element treści podporządkowania w procesie pracy | str. 152 3. Miejsce pracy jako element wpływający na realizację stosunku podporządkowania w procesie pracy | str. 152 4. Kontrola pracownika versus ochrona prywatności w miejscu pracy | str. 159 5. Podsumowanie | str. 161 Rozdział VIII Miejsce pracy w kontekście podróży służbowej | str. 162 1. Zagadnienia ogólne | str. 162 2. Miejsce pracy jako element determinujący charakter prawny wykonywania pracy poza umówionym miejscem pracy | str. 164 2.1. Podróż służbowa | str. 164 3. Przedmiot podróży służbowej | str. 171 4. Incydentalność czasowa oraz miejscowa podróży służbowej | str. 172 5. Podsumowanie | str. 174 Rozdział IX Miejsce pracy jako przestrzeń ochrony zdrowia i życia pracownika | str. 175 1. Uwagi wprowadzające | str. 175 2.Definicje legalne przestrzeni wykonywania pracy w rozporządzeniu w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy | str. 178 2.1. Korelacje między definicjami pojęć z zakresu przestrzeni wykonywania pracy | str. 178 3. Określanie przestrzeni wykonywania pracy w przepisach kodeksu pracy | str. 179 3.1. Przestrzeń wykonywania pracy jako miejsce realizacji podstawowych obowiązków pracodawcy w dziedzinie BHP | str. 182 3.2. Przestrzeń wykonywania pracy jako miejsce realizacji praw i obowiązków pracownika w dziedzinie BHP | str. 183 3.3. Pomieszczenia pracy jako szczególna kategoria przestrzeni wykonywania pracy w dziedzinie BHP | str. 189 4. Podsumowanie | str. 190 Rozdział X Miejsce pracy jako przestrzeń powstania szkody na osobie pracownika | str. 192 1. Uwagi wprowadzające | str. 192 2. Wypadki przy pracy | str. 192 3. Wypadki w drodze do i z pracy | str. 196 4. Choroby zawodowe | str. 200 5. Podsumowanie | str. 203 Rozdział XI Miejsce pracy jako element determinujący właściwość miejscową sądu pracy | str. 204 1. Zagadnienia ogólne | str. 204 2. Właściwość sądu ze względu na siedzibę zakładu pracy | str. 205 3. Okręg, gdzie praca jest, była lub miała być wykonywana | str. 205 4. Okręg, gdzie znajduje się zakład pracy | str. 208 5. Podsumowanie | str. 210 Zakończenie | str. 213 Orzecznictwo | str. 221 Bibliografia | str. 225