Neuropsychologia kliniczna

Atutem pracy jest połączenie w jedną spójną całość najnowszych światowych trendów w myśleniu o mózgu (przede wszystkim teorii mikrogenetycznej) wraz ze specyficznymi wskazówkami, jak prowadzić diagnozę i terapię neuropsychologiczną chorego po urazie mózgu.
Autorzy porządkują tu najnowsze osiągnięcia teoretyczne i kliniczne neuropsychologii. Przyjęty przez nich nowy paradygmat pracy mózgu oparty na teorii mikrogenetycznej umożliwił ukazanie struktur i procesów psychicznych w sposób dynamiczny. Oznacza to nowe pojmowanie neuropsychologii klinicznej jako nauki.
Główna część podręcznika poświęcona jest analizie zaburzeń świadomości, procesów poznawczych, emocjonalnych i zachowania, ze szczególnym uwzględnieniem dynamiki i przenikania objawów. Dzięki temu wprowadza nas ona, w profesjonalny a zarazem przystępny sposób, w złożone problemy, z jakimi borykają się osoby z uszkodzeniem mózgu. Każdy rozdział wzbogacono analizą przypadków z praktyki autorów lub nową interpretacją przypadków klasycznych. Książka przeznaczona jest dla studentów psychologii i innych, pokrewnych kierunków, a także specjalistów, którzy zajmują się badaniami naukowymi i opieką chorych z uszkodzeniami mózgu.

Spis treści

O AUTORACH V PRZEDMOWA XI WSTĘP XVI Nowy paradygmat badawczy w neuropsychologii XVIII Co zaprezentowano w podręczniku? XIX Ilustracje w podręczniku XXV Dla kogo jest ten podręcznik? XXV Podziękowania XXV 1. NARODZINY NEUROPSYCHOLOGII PROCESU 1 1.1. Informacje ogólne 2 1.2. Status neuropsychologii klinicznej 4 1.3. Pierwsze próby zdefiniowania neuropsychologii – początki neuropsychologii procesu 4 1.4. Neuropsychologia procesu na świecie 9 1.5. Rosyjska szkoła neuropsychologii procesu 10 1.6. Polska szkoła neuropsychologii procesu 15 1.7. Podsumowanie 17 2. JAK DZIAŁA MÓZG: OD STRUKTURY DO UMYSŁU 19 2.1. Informacje ogólne 20 2.2. Anatomia funkcjonalna mózgu 21 2.3. Struktury układu nerwowego 31 2.4. Modele mózgu 52 2.5. Podstawowe funkcjonalne systemy mózgu 59 2.6. Neuromodulatory procesów poznawczych, emocjonalnych i zachowania 62 2.7. Podsumowanie 62 3. ZMIENIAJĄCY SIĘ MÓZG: BIOLOGIA CZY ŚRODOWISKO? 64 3.1. Informacje ogólne 65 3.2. Przegląd teorii dotyczących istoty zjawiska plastyczności 67 3.3. Plastyczność mózgu w rozwoju osobniczym JA w ciągu życia 75 3.4. Badania nad możliwościami wykorzystania plastyczności mózgu w rehabilitacji pacjentów z uszkodzeniami mózgu 86 3.5. Podsumowanie 95 4. NEUROOBRAZOWANIE MÓZGOWIA 97 4.1. Informacje ogólne 98 4.2. Techniki strukturalnego i funkcjonalnego obrazowania mózgu 99 4.3. Technika fMRI w badaniach naukowych 102 4.4. Kliniczne wykorzystanie potencjałów związanych ze zdarzeniem (ERPs) 120 4.5. Podsumowanie 128 5. OBJAW W UJĘCIU NEUROPSYCHOLOGII PROCESU 129 5.1. Informacje ogólne 130 5.2. Co to jest objaw? 130 5.3. Formowanie się objawu u osób z dysfunkcjami mózgu 141 5.4. Teoria objawu a proces diagnozy pacjenta 142 5.5. Wpływ uszkodzenia lub choroby na mózg 151 5.6. Podsumowanie 152 6. CZAS W UJĘCIU NEUROPSYCHOLOGII PROCESU 154 6.1. Informacje ogólne 155 6.2. Rozumienie czasu w neuropsychologii procesu 155 6.3. Złudzenia wzrokowe związane z czasem 161 6.4. Okno czasu: czyli dlaczego żyjemy w przeszłości 162 6.5. Niecodzienne wrażenia upływu czasu 163 6.6. Neuropsychologiczna względność czasu 166 6.7. Czas a samoorganizujący się umysł 170 6.8. Mikrogenetyczny model percepcji czasu przez mózg/umysł 177 6.9. Podsumowanie 185 7. ŚWIADOMOŚĆ W UJĘCIU NEUROPSYCHOLOGII PROCESU 188 7.1. Informacje ogólne 189 7.2. Mikrogenetyczne ujęcie procesu uświadamiania sobie rzeczywistości 195 7.3. Autorski model ujęcia istoty świadomości i samoświadomości 198 7.4. Spektrum zaburzeń świadomości 200 7.5. Spektrum zaburzeń samoświadomości 211 7.6. Podsumowanie 229 8. UWAGA W UJĘCIU NEUROPSYCHOLOGII PROCESU 231 8.1. Informacje ogólne 232 8.2. Definicja uwagi 233 8.3. Znaczenie świadomości bodźców w procesie uwagi 235 8.4. Systemowy model procesów uwagi 236 8.5. Procesy percepcji niejawnej a system uwagi percepcyjnej 240 8.6. Neurofizjologia procesów uwagi 243 8.7. Mikrogenetyczna teoria uwagi 253 8.8. Podsumowanie 260 9. SYSTEM EMOCJONALNY: MODELOWANIE STOSUNKU DO SIEBIE I ŚWIATA 262 9.1. Informacje ogólne 263 9.2. Istota emocji z perspektywy neuropsychologii 264 9.3. Neuroanatomia funkcjonalna emocji 266 9.4. Klasyfikacja stanów i reakcji emocjonalnych 267 9.5. Neuropsychologiczne podstawy emocji 277 9.6. System nagrody 289 9.7. Badania emocji technikami neuroobrazowania 289 9.8. Wpływ uszkodzenia mózgowia na układ emocjonalny 290 9.9. Zaburzenia emocjonalne a czynniki psychiczne i psychodynamiczne 291 9.10. Mikrogenetyczny model emocji 298 9.11. Podsumowanie 300 10. SYSTEMY SENSORYCZNE A TWORZENIE OBRAZU SIEBIE I ŚWIATA 302 10.1. Informacje ogólne 303 10.2. Systemy sensoryczne 305 10.3. Złudzenia świadomości bodźców 305 10.4. Percepcja formy a szkoła psychologii postaci (Gestalt) 312 10.5. Twórczy charakter percepcji 318 10.6. Neurofizjologiczne modele działania systemów sensorycznych 323 10.7. Topografia korowa w badaniach neurofizjologicznych 331 10.8. System somatosensoryczny 340 10.9. Model mechanizmów sensorycznych związanych z wykrywaniem zmian 341 10.10. Mikrogenetyczny model percepcji 347 10.11. Problematyka świadomości przetwarzania bodźców 349 10.12. Podsumowanie 351 11. SYSTEMY PAMIĘCI: KONCEPCJE W CIĄGŁYM POSZUKIWANIU 352 11.1. Informacje ogólne 353 11.2. Rozważania historyczne 353 11.3. Istota pamięci 356 11.4. Pamięć jako proces w neuropsychologii 361 11.5. Genetyczne podstawy pamięci 366 11.6. Neuronalne podstawy pamięci 366 11.7. Modelowe ujęcia pamięci w neuropsychologii 368 11.8. Neurofizjologiczne podstawy pamięci 375 11.9. Systemy pamięci w ujęciu neurofizjologicznym 375 11.10. Modelowe (funkcjonalne) ujęcia pamięci w neurofizjologii 380 11.11. Podsumowanie 394 12. SYSTEM WYKONAWCZY: OD MYŚLENIA DO DZIAŁANIA 396 12.1. Informacje ogólne 397 12.2. Historyczne ujęcie funkcji wykonawczych 398 12.3. System wykonawczy 405 12.4. Neurofizjologiczne aspekty funkcji wykonawczych 406 12.5. Mikrogenetyczne ujęcie istoty funkcji wykonawczych 420 12.6. Ocena zaburzeń funkcji wykonawczych w aspekcie prawnym 429 12.7. Podsumowanie 435 13. JĘZYK A KOMUNIKACJA INTRAPERSONALNA I INTERPERSONALNA 437 13.1. Informacje ogólne 438 13.2. Język – mowa – porozumiewanie się 438 13.3. Mikrogenetyczny model komunikacji 443 13.4. Składowe procesu komunikacji 445 13.5. Język a myślenie 451 13.6. Język a percepcja 454 13.7. Język a pamięć 460 13.8. Język jako proces 460 13.9. Pragmatyka komunikacyjna 462 13.10. Podsumowanie 470 14. WZGLĘDNOŚĆ PRAW I PRAWD NAUKOWYCH 471 14.1. Informacje ogólne 472 14.2. Nowe i nienowe „odkrycia” naukowe 472 14.3. Układ stanu spoczynku 472 14.4. Spory dotyczące plastyczności mózgu 474 14.5. Spory dotyczące natury mózgu 479 14.6. Stereotypy w nauce 480 14.7. Niepewność wiedzy 481 14.8. Nowoczesne technologie w badaniach neuropsychologicznych 483 14.9. Podsumowanie 494 15. SŁOWNIK TERMINÓW 495 16. LITERATURA 500