Prawna regulacja komercjalizacji własności intelektualnej publicznych szkół wyższych

W książce ukazano analizę prawnej regulacji zarządzania własnością intelektualną i praktykę w tym zakresie dwudziestu wybranych polskich publicznych szkół wyższych oraz reprezentatywnych ośrodków ze Stanów Zjednoczonych, z Wielkiej Brytanii i Niemiec. W opracowaniu zaprezentowano doświadczenia dotychczasowej praktyki komercjalizacji m.in. na podstawie wywiadów i kwestionariuszy z osobami profesjonalnie zajmującymi się transferem technologii. Opisano szereg wariantów i praktyk możliwych do zastosowania w zakresie ochrony własności intelektualnej, budowy portfela praw, licencjonowania, tworzenia i funkcjonowania spółek celowych, spin-off, czy spin-out sprzedaży praw, rozwiązywania problemów na styku nauki, gospodarki i administracji publicznej. Publikacja uwzględnia ostatnie zmiany w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym, będące efektem debaty o tzw. uwłaszczeniu naukowców. Zmiany te dotyczą m.in.: nowych zasady komercjalizacji wyników badań naukowych, prac rozwojowych oraz związanego z nimi know-how. Adresaci: Monografia przeznaczona jest dla pracowników i osób zatrudnionych w ośrodkach transferu technologii oraz instytucjach otoczenia biznesu, a także brokerów innowacji i pracowników spółek celowych, w tym kadry zarządzającej tych jednostek. Będzie pomocna rzecznikom patentowym, radcom prawnym oraz adwokatom specjalizującym się w prawie własności intelektualnej. Zainteresuje również pracowników naukowych.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 11 Wstęp | str. 15 Część pierwsza Analiza prawa obcego | str. 23 Rozdział I Prawo amerykańskie | str. 25 1. Wprowadzenie | str. 25 2. Uprawniony do dóbr własności intelektualnej | str. 26 2.1. Okres przed uchwaleniem Bayh-Dole Act z 1980 r. | str. 26 2.2. Bayh-Dole Act | str. 29 2.3. Kształt umowy o dofinansowanie badań ze środków federalnych | str. 34 2.4. Sprawa Stanford v. Roche | str. 39 2.5. Wynalazek pracowniczy hired to invent | str. 42 2.6. Uprawnienia do wynalazków związanych z bezpieczeństwem narodowym | str. 46 2.7. Prawa autorskie | str. 47 3. Praktyka wybranych uczelni | str. 52 3.1. Uniwersytet Harvarda | str. 52 3.1.1. Ogólna charakterystyka | str. 52 3.1.2. Prawa autorskie | str. 54 3.1.3. Prawa własności przemysłowej | str. 56 3.1.4. Komercjalizacja | str. 58 3.1.5. Zagadnienia ustrojowe | str. 60 3.2. Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley | str. 61 3.2.1. Ogólna charakterystyka | str. 61 3.2.2. Prawa autorskie | str. 61 3.2.3. Prawa własności przemysłowej | str. 65 3.2.4. Komercjalizacja | str. 65 3.2.5. Zagadnienia ustrojowe | str. 66 3.3. Uniwersytet Stanforda | str. 67 3.3.1. Ogólna charakterystyka uczelni | str. 67 3.3.2. Prawa autorskie | str. 69 3.3.3. Prawa własności przemysłowej | str. 72 3.3.4. Komercjalizacja | str. 75 3.3.5. Zagadnienia ustrojowe | str. 76 3.4. Instytut Technologiczny w Massachusetts | str. 76 3.4.1. Ogólna charakterystyka | str. 76 3.4.2. Prawa autorskie | str. 78 3.4.3. Prawa własności przemysłowej | str. 80 3.4.4. Komercjalizacja | str. 81 3.4.5. Zagadnienia ustrojowe | str. 82 Rozdział II Prawo brytyjskie | str. 84 1. Prawo patentowe | str. 84 2. Prawa autorskie | str. 86 3. Praktyka wybranych uczelni | str. 88 3.1. Uniwersytet Oxfordzki | str. 88 3.1.1. Zakres regulacji | str. 88 3.1.2. Komercjalizacja | str. 91 3.1.3. Zagadnienia ustrojowe | str. 94 3.2. Uniwersytet Cambridge | str. 96 3.2.1. Zakres regulacji | str. 96 3.2.2. Komercjalizacja | str. 98 3.2.3. Zagadnienia ustrojowe | str. 99 Rozdział III Prawo niemieckie | str. 101 1. Podstawy normatywne komercjalizacji akademickiej własności intelektualnej | str. 101 1.1. Ustawa o wynalazkach pracowniczych | str. 101 1.2. Prawo autorskie | str. 107 1.3. Niemiecka strategia w zakresie wysokich technologii | str. 110 2. Bayerische Patentallianz GmbH | str. 111 2.1. Podstawy prawne funkcjonowania | str. 111 2.2. Strategie komercjalizacji | str. 115 Część druga Analiza prawa polskiego | str. 119 Rozdział I Uwagi wprowadzające i historyczne | str. 121 1. Konstytucyjne i ustawowe podstawy autonomii publicznych uczelni wyższych w sferze zarządzania prawami własności intelektualnej | str. 121 2. Proces kształtowania się prawnej regulacji. Idea "uwłaszczenia naukowców" | str. 126 2.1. Projekt rządowy w kształcie sprzed sprawozdania komisji sejmowej z dnia 17 czerwca 2014 r. | str. 126 2.2. Argumenty za i przeciw tzw. uwłaszczeniu naukowców | str. 129 2.2.1. Jasna sytuacja właścicielska, prostota w działaniach komercjalizacyjnych | str. 129 2.2.2. Większy zakres wolności akademickiej | str. 131 2.2.3. Podniesienie jakości zgłoszeń patentowych i innych | str. 132 2.2.4. Zmniejszenie "szarej strefy" komercjalizacji wyników badań | str. 132 2.2.5. Silna motywacja finansowa | str. 133 2.2.6. Słabsza pozycja negocjacyjna twórcy w stosunku do uczelni publicznej | str. 133 2.2.7. Utrata podstaw do budowy systemu komercjalizacji własności intelektualnej przez publiczne uczelnie wyższe | str. 135 2.2.8. Sieć centrów transferu technologii | str. 136 2.2.9. Uwłaszczenie naukowców poprzez tzw. przywilej profesorski | str. 136 2.2.10. Brak pewności prawa | str. 137 Rozdział II Uprawniony do dóbr własności intelektualnej | str. 139 1. Obecny kształt regulacji prawa o szkolnictwie wyższym | str. 139 2. Skutki prawne obowiązującej regulacji na tle interpretacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego | str. 149 3. Prawa własności przemysłowej | str. 156 4. Prawa autorskie i prawa pokrewne oraz ochrona baz danych | str. 162 Rozdział III Pojęcie i prawne formy komercjalizacji | str. 174 1. Pojęcie komercjalizacji | str. 174 2. Spółka celowa - ustrój prawny | str. 177 2.1. Prawa i obowiązki uczelni publicznej jako wspólnika | str. 185 2.2. Zasady funkcjonowania - organy spółki | str. 189 2.3. Majątek, udziały, kapitał zakładowy | str. 204 2.4. Obejmowanie udziałów lub akcji w spółkach odpryskowych (spin-off) | str. 206 2.5. Status centrum badawczo-rozwojowego | str. 212 3. Umowa licencyjna | str. 214 4. Sprzedaż praw | str. 221 Rozdział IV Praktyka wybranych polskich uczelni | str. 230 1. Metodyka badań | str. 230 2. Zasoby własności intelektualnej | str. 230 3. Modele prawnej regulacji komercjalizacji własności intelektualnej | str. 236 4. Sprzedaż praw | str. 241 5. Umowy licencyjne | str. 242 6. Spółki celowe i odpryskowe (spin-off) | str. 248 7. Politechnika Warszawska - model otwarty, scentralizowany | str. 250 7.1. Ogólna charakterystyka | str. 250 7.2. Prawa autorskie | str. 252 7.3. Prawa własności przemysłowej | str. 253 7.4. Komercjalizacja | str. 255 7.5. Zagadnienia ustrojowe | str. 260 8. Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - model otwarty, zdecentralizowany | str. 261 8.1. Ogólna charakterystyka | str. 261 8.2. Prawa autorskie | str. 263 8.3. Prawa własności przemysłowej | str. 265 8.4. Komercjalizacja | str. 266 8.5. Zagadnienia ustrojowe | str. 269 9. Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki - model własnościowy, scentralizowany | str. 271 9.1. Ogólna charakterystyka | str. 271 9.2. Prawa autorskie | str. 272 9.3. Prawa własności przemysłowej | str. 275 9.4. Komercjalizacja | str. 279 9.5. Zagadnienia ustrojowe | str. 282 10. Politechnika Gdańska - model półotwarty, scentralizowany | str. 282 10.1. Ogólna charakterystyka | str. 282 10.2. Prawa autorskie | str. 284 10.3. Prawa własności przemysłowej | str. 285 10.4. Komercjalizacja | str. 286 10.5. Zagadnienia ustrojowe | str. 294 11. Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie - model własnościowy, zdecentralizowany | str. 295 11.1. Ogólna charakterystyka | str. 295 11.2. Prawa autorskie | str. 299 11.3. Prawa własności przemysłowej | str. 301 11.4. Komercjalizacja | str. 305 11.5. Zagadnienia ustrojowe | str. 312 12. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie - model własnościowy, scentralizowany | str. 313 12.1. Ogólna charakterystyka | str. 313 12.2. Prawa autorskie | str. 315 12.3. Prawa własności przemysłowej | str. 317 12.4. Komercjalizacja | str. 323 12.5. Zagadnienia ustrojowe | str. 324 Rozdział V Wnioski i rekomendacje | str. 328 1. Czynniki prawne i pozaprawne. Funkcje prawa | str. 328 2. Uwarunkowania systemowo-rynkowe | str. 330 3. Wady i zalety własnej polityki w zakresie własności intelektualnej oraz jej zakres | str. 336 4. Ustalenie praw do wyników badań, obowiązek zgłoszenia rozwiązania | str. 337 5. Wybór odpowiedniej formy i strategii ochrony | str. 339 6. Sprzedaż praw | str. 342 7. Spółki celowe i spin-off | str. 343 8. Licencje | str. 344 9. Egzekwowanie uprawnień uczelni | str. 348 10. Rozliczanie kosztów i dochodów z komercjalizacji w instytucjach naukowych | str. 349 Bibliografia | str. 351 Załącznik nr 1 | str. 371 Załącznik nr 2 | str. 379