Resocjalizacyjne programy penitencjarne realizowane przez Służbę Więzienną w Polsce

Na całość książki składa się ponad 200 autorskich programów wybranych ze względu na ich różnorodność. Prawie połowa z nich została przedstawiona w poszczególnych rozdziałach podręcznika w ujednoliconej formie i przyporządkowana trzem głównym grupom wyodrębnionym ze względu na formę i przedmiot oddziaływań. W pierwszym rozdziale zaprezentowano oddziaływania redukujące deficyty wychowawcze, w drugim – oddziaływania psychokorekcyjne i w trzecim oddziaływania edukacyjne przez kulturę. Pozostała cześć programów została umieszczona w aneksie w skróconej formie.

Uzyskane z poszczególnych zakładów karnych i aresztów śledczych materiały, po odpowiednim opracowaniu, stały się podstawą do stworzenia niniejszego podręcznika, który, Autorka ma nadzieję, stanie się wartościowym materiałem nie tylko dla studentów i znawców problematyki resocjalizacyjnej i penitencjarnej, ale także będzie stanowić zachętę i inspirację do podejmowania dalszych działań dla praktyków.

Spis treści

Od redakcji 11 Wprowadzenie (Henryk Machel) 17 Krótka historia resocjalizacji penitencjarnej (Kajetan Dubiel) 27 Oddziaływania redukujące deficyty wychowawcze 35 Programy z zakresu kształcenia umiejętności społecznych i poznawczych 36 Trening komunikacji interpersonalnej i zachowań asertywnych (Małgorzata Rapacz) 37 Pokochaj siebie, ulecz swoje życie (Iwona Stańczyk) 39 Wypełnianie i wzmacnianie ról rodzicielskich 44 Wypełnianie ról społecznych – gra czy rzeczywistość? (Robert Poklek) 45 Ojciec przyjacielem dziecka (Andrzej Ekiel) 49 Mój Tata i ja (Roman Föns) 52 Wzmacnianie ról społecznych poprzez pracę z osobami niepełnosprawnymi 57 „Duet” (Marta Rozwadowska-Suruło, Tadeusz Szarek) 58 „Cztery Pory Roku” (Marcin Wójcik, Sławomir Meler) 61 „Bona” (Lidia Olejnik) 65 Więźniowie w hospicjum 69 Wzmacnianie i wypełnianie ról społecznych poprzez opiekę nad zwierzętami i pielęgnację roślin 73 Ogrody za murem (Andrzej Doszyń, Krzysztof Kozłowski) 74 Programy aktywizacji zawodowej 77 Program readaptacji społecznej poprzez aktywizację zawodową skazanych (Katarzyna Roesler-Walerczak, Jarosław Bukowski) 78 Program aktywizacji zawodowej osadzonych realizowany w systemie pomocy postpenitencjarnej (Jacek Księżyk, Grzegorz Figura) 81 Lex Media (Sławomir Kot) 84 Klub Pracy – kurs aktywnego poszukiwania pracy (Agnieszka Kozłowska) 88 Programy przygotowujące do życia na wolności 93 Nadzieja – program wychodzenia z bezdomności (Małgorzata Stróżyk) 94 Adwokat w swojej sprawie (Małgorzata Łajdus-Ciborowska) 96 Uniwersytet Więzienny – droga do wolności (Lidia Moroz) 101 Podsumowanie. Czy oddziaływania redukujące deficyty wychowawcze u osób naruszających normy prawne mają sens? (Beata Pastwa-Wojciechowska) 107 Oddziaływania psychokorekcyjne 117 Programy z zakresu profilaktyki agresji 117 Naprawdę silni (Katarzyna Jarosz) 118 „Herkules” – program psychokorekcyjny (Agata Głogowska, Katarzyna Haponiuk) 123 Przeciwdziałanie agresji i przemocy w zakładach zamkniętych (Barbara Jurkonis) 129 Prison Smart – ocena programu (Anetta Jaworska) 136 Programy profilaktyki zachowań autoagresywnych w zakładzie karnym 145 Program oddziaływań zapobiegających autoagresywnym i suicydalnym tendencjom osadzonych (Joanna Kobis) 146 Program przeciwdziałania aktom autoagresji u osadzonych (Cecylia Hajduk, Dawid Katol) 148 Program profilaktyki zachowań agresywnych i autoagresywnych w zakładzie karnym (Małgorzata Rapacz, Marta Briske) 150 „Feniks” – program readaptacji osób zagrożonych zachowaniami suicydalnymi (Andrzej Samek) 154 Programy z zakresu profilaktyki przemocy w rodzinie 160 Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie (Beata Kalinowska-Prokopowicz) 160 Bo zupa była za słona – program przeznaczony dla sprawców przestępstw przeciwko rodzinie (Magdalena Chojnacka, Danuta Jodłowska) 162 Program edukacyjny dla kobiet – ofiar przemocy w rodzinie (Marek Siwy) 168 Programy z zakresu profilaktyki uzależnień 170 „Atlantis” – program edukacyjno-terapeutyczny (Iwona Zalikowska) 171 Profilaktyka uzależnień od substancji psychoaktywnych (Wojciech Kurowski) 177 Program terapeutyczny dla skazanych z problemem dotyczącym uzależnienia od alkoholu lub środków odurzających (Wojciech Kowalczyk 183 Program z zakresu profilaktyki uzależnień od środków psychoaktywnych (Jacek Gołdyn) 187 Program terapii uzależnień (Andrzej Kędzierski, Agata Skorupska) 192 Program dla osób popełniających przestępstwo w stanie nietrzeźwości (Piotr Kowalewski) 197 Program terapeutyczny dla skazanych uzależnionych od alkoholu (Jerzy Rećko, Andrzej Kędzior, Tomasz Stokowski) 220 Program profilaktyki sprawców przestępstw drogowych odbywających karę z art. 178a lub 244 k.k. (Marta Chmielewska) 227 „Krokus” – program psychokorekcyjny dla skazanych za przestępstwo z art. 178a § 1 i 2 k.k. (Joanna Strońsk, Tomasz Brańka) 229 Program terapii sprawców przestępstw seksualnych 233 Program terapii sprawców przestępstw seksualnych (Rafał Rutkowski, Wijciech Sroka) 234 Program z zakresu profilaktyki i edukacji zdrowia 241 Program kursów pierwszej pomocy przedmedycznej (Zbigniew Sołtys) 241 Propozycje programów psychokorekcyjnych 244 Program dla osób z rozpoznaniem podwójnej diagnozy – specyficzne postępowanie terapeutyczne dla osób uzależnionych od alkoholu z współwystępującym zaburzeniem osobowości dyssocjalnej (Jolanta Ferszka) 244 Zmiana schematów poznawczych dotyczących spostrzegania własnej osoby oraz samooceny nieletnich niedostosowanych społecznie prowadzona w nurcie terapii poznawczo-behawioralnej (Justyna Siemionow) 248 Program pracy penitencjarnej z osadzonymi „niebezpiecznymi” – na przykładzie programu realizowanego w Zakładzie Karnym w Barczewie (Sławomir Przybyliński) 253 Podsumowanie. Psychokorekcja zachowania osób odbywających karę pozbawienia wolności (Radosław Breska, Robert Opora) 259 Oddziaływania edukacyjne przez kulturę 265 Programy edukacji kulturalno-oświatowej 265 Dyskusyjny Klub Filmowy (Jana Chojecka, Kamil Stachowiak) 266 Nauka języka angielskiego (Sławomir Kot) 270 Programy aktywizacji kulturowej 275 Krajobrazy wschodniego pogranicza (Iwona Matczuk, Dariusz Kossyk, Jarosław Wólczyński) 275 „Klimek” (Małgorzata Gajdus-Ciborowska) 278 Program z zakresu edukacji ekologicznej wspierającej rozwój zrównoważony dla skazanych odbywających karę pozbawienia wolności (Marek Kwiecień) 282 Skazani na Wisłę (Jakub Wiśniewski, Sławomir Janka) 290 Programy rozwijania twórczości własnej skazanych 293 „Plastuś 2007” – „Galeria u rzeźnika” (Marek Nowak) 294 Dobro ukryte w sztuce (Jerzy Michalczyk, Andrzej Markowski) 298 Siłą wyobraźni otwieramy serca – program aktywności twórczej (Katarzyna Wojtyna, Krzysztof Maroszek) 301 Dekoratorka (Ewa Gworowska) 305 Sztuka dla Pokoju – „Po drodze...” teatr jako katalizator (Krzysztof Papis) 308 Programy z zakresu kultury fizycznej i sportu 312 Przez sport do wolności (Mariusz Budny) 312 Streaching – program rehabilitacji psychoruchowej (Roman Smok) 315 Program aktywności sportowo-rekreacyjnej (Marek Walkowski) 318 Program z zakresu kultury fizycznej i sportu (Marek Kwiecień) 321 Podsumowanie. Kształtowanie podstawowych komponentów wiedzy społecznej u osób odbywających karę pozbawienia wolności (Mieczysław Ciosek) 327 Zakończenie. Od projektowania do ewaluacji: kilka słów o skuteczności programów realizowanych wobec osób pozbawionych wolności (Monika Marczak, Katarzyna Pawełek) 333 Aneks. Programy realizowane w innych jednostkach penitencjarnych 343