System socjologii

Ludwik Gumplowicz jest bez wątpienia jedną z najciekawszych postaci w historii polskiej socjologii. Jego System socjologii to dzieło będące próbą udowodnienia swej wartości polskiemu środowisku naukowemu, które wcześniej odrzuciło rozprawy habilitacyjne autora ze względu na jego silnie antyklerykalne stanowisko oraz żydowskie pochodzenie. System socjologii jest podsumowaniem całego wcześniejszego dorobku naukowego Gumplowicza i przedstawia teorie dotyczące społeczeństwa. Tekst poprzedza obszerne wprowadzenie autorstwa Katarzyny Czajki, tom zawiera także wyczerpującą bibliografię prac autora oraz monografii i opracowań dotyczących jego drogi naukowej i dzieł.

Spis treści

Katarzyna Czajka, System socjologiczny Ludwika Gumplowicza 7 System socjologii 67 Przedmowa 69 Księga I. Rozwój socjologii 71 Rozdział I. Wiedza, nauka i umiejętność 71 Rozdział II. Rozwój umysłowy 72 Rozdział III. Podział umiejętności 73 Rozdział IV. Metoda ścisła i filozoficzna 74 Rozdział V. Filozofia 75 Rozdział VI. Filozofia historii 80 Rozdział VII. Historiozofia Hegla 81 Rozdział VIII. Problemat socjologiczny 82 Rozdział IX. Trojaki sposób zapatrywania się na historię 83 Rozdział X. Pierwsze początki filozofii historii 85 Rozdział XI. Filozofia historii i socjologia 92 Rozdział XII. Początki i rozwój dotychczasowy socjologii 93 Księga II. Główne podstawy i pojęcia zasadnicze 153 Rozdział I. Świat zjawisk 153 Rozdział II. Procesy naturalne 161 Rozdział III. Wieloplemienny początek ludzkości 165 Rozdział IV. Względy etyczne przemawiające za jednoplemiennością 177 Rozdział V. Fakty historyczne, przemawiające za wieloplemiennością 181 Rozdział VI. Wieloplemienność wobec darwinizmu 185 Rozdział VII. Ogólne prawa naturalne 194 Rozdział VIII. Bliższe określenie pojęcia, zadań, objętości i ważności socjologii 203 Rozdział IX. Bliższe określenie pojęć: żywioł społeczny, prawo społeczne i rozwój społeczny 212 Księga III. Żywioły społeczne i związki ich ustrojowe 217 Rozdział I. Pierwotna horda 217 Rozdział II. Stosunki międzyplemienne 222 Rozdział III. Szczep gospodarujący 225 Rozdział IV. Państwo 227 Rozdział V. Powstanie państwa 231 Rozdział VI. Znaczenie przemocy i podboju przy powstawaniu państw 236 Rozdział VII. Podbój i różnoplemienność 237 Rozdział VIII. Rozwój państw 240 Rozdział IX. Czynniki rozwoju 243 Rozdział X. Stany średnie i hierarchia władzy 250 Rozdział XI. Podwójny sposób tworzenia się stanów 258 Rozdział XII. Szczep 262 Rozdział XIII. Lud, naród, społeczeństwo 266 Rozdział XIV. Społeczeństwa w państwie 272 Rozdział XV. Węzły społeczne 275 Rozdział XVI. Koła społeczne w walce społecznej 277 Rozdział XVII. Widownia walki 280 Rozdział XVIII. Charakter moralny walki społecznej 282 Rozdział XIX. Walka emancypacyjna 284 Rozdział XX. Wzrost państw 287 Rozdział XXI. Państwo i narodowość 291 Księga IV. Zjawiska społeczno-psychiczne 301 Rozdział I. Język 301 Rozdział II. Religia 321 Rozdział III. Moralność 329 Rozdział IV. Prawo 345 Księga V. Jednostka jako płód społeczny 359 Rozdział I. Indywidualizm i kolektywizm 359 Rozdział II. Jednostka i grupa 362 Rozdział III. Wpływ stanowiska ekonomicznego na jednostkę 368 Rozdział IV. Dążenia indywidualne i konieczności społeczne 373 Zakończenie 381 Czy ludzkość postępuje? 381 Bibliografia 389 Indeks nazwisk 405