Tłumaczenie w prawie autorskim

W publikacji zaprezentowano autorską koncepcję nowego podgatunku dzieła inspirowanego, tzw. utworu autonomicznego. Problematykę oryginalności i zależności tłumaczenia w stosunku do utworu macierzystego zobrazowano licznymi przykładami z literatury, muzyki i filmu. W monografii omówiono m.in. takie zagadnienia jak: prawne aspekty tłumaczeń komputerowych, status „pirackich” napisów do filmów umieszczanych w internecie, ochrona autorskoprawna tłumaczeń mechanicznych dokonywanych przez oprogramowanie translatorskie. Adresaci: Publikacja zainteresuje prawników zajmujących się prawem autorskim, w szczególności prawną problematyką tłumaczeń, a także samych tłumaczy oraz pracowników branży wydawniczej i naukowców zajmujących się prawem autorskim oraz translatoryką.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 15 Rozdział I Pojęcie i rodzaje tłumaczenia | str. 21 1. „Na początku było słowo”. Uwagi wprowadzające | str. 21 2. Czym jest tłumaczenie? Próba definicji | str. 23 3. Rodzaje przekładu | str. 24 3.1. Przekład literacki i poetycki | str. 24 3.2. Przekład naukowy | str. 25 3.3. Przekład prawniczy | str. 26 3.4. Przekład filmowy | str. 27 3.4.1. Dubbing | str. 27 3.4.2. Lektor | str. 29 3.4.3. Napisy | str. 30 3.4.4. Redundancja | str. 30 3.4.5. Egzotyzacja | str. 31 3.4.6. Komizm | str. 32 4. Tłumaczenia ustne | str. 32 5. Nieprzekładalność | str. 34 Rozdział II Tłumaczenie jako utwór w prawie autorskim | str. 41 1. Kształtowanie się ochrony tłumaczeń na ziemiach polskich. Szkic problematyki | str. 41 1.1. Prawa do tłumaczeń na ziemiach polskich przed okresem zaborów | str. 42 1.2. Zabór rosyjski | str. 44 1.3. Zabór pruski | str. 46 1.4. Zabór austriacki | str. 48 1.5. Konwencje międzynarodowe | str. 49 1.6. Ustawodawstwo polskie do 1994 r. | str. 52 2. Obowiązująca ustawa o prawie autorskim. Definicja utworu | str. 54 3. Tłumaczenie jako utwór zależny | str. 58 4. Proces tłumaczenia | str. 60 5. Warstwowa budowa dzieła – forma zewnętrzna i wewnętrzna | str. 63 6. Oryginalność tłumaczenia | str. 65 7. Indywidualność tłumaczenia | str. 68 8. Tłumaczenie a adaptacja | str. 71 9. Tłumaczenie jako dzieło z zapożyczeniami | str. 74 10. Współautorstwo tłumaczenia | str. 78 10.1. Kolizja praw podmiotowych | str. 78 10.2. Komentarze do tłumaczenia a współautorstwo | str. 83 10.3. Korekta i konsultacja tłumaczenia a współautorstwo | str. 85 11. Tłumaczenie a dozwolony użytek osobisty i publiczny | str. 88 11.1. Instytucja dozwolonego użytku | str. 88 11.2. Tłumaczenia a dzieła osierocone oraz utwory niedostępne w obrocie handlowym | str. 90 11.3. Tłumaczenia przedruków prasowych | str. 93 12. Umowy dotyczące tłumaczeń | str. 95 Rozdział III Tłumaczenie a autorskie prawa osobiste | str. 105 1. Prawo do oznaczenia tłumacza jako autora przekładu | str. 106 1.1. Prawo do anonimowości | str. 109 1.2. Tłumaczenie tytułu | str. 113 2. Tłumaczenie a integralność dzieła | str. 116 2.1. Granice integralności | str. 117 2.2. Audiodeskrypcja a integralność | str. 122 2.3. Ścieżka dźwiękowa a integralność utworu | str. 123 2.4. Spoilerowanie w tłumaczeniu jako naruszenie integralności utworu | str. 129 2.5. Poprawność polityczna i obyczajowość a integralność tłumaczenia | str. 130 2.6. Naruszenie integralności tłumaczenia | str. 136 3. Niewłaściwe i błędne tłumaczenia | str. 139 3.1. Wierność tłumaczenia | str. 139 3.2. Wierność a przekład stylu | str. 141 3.3. Krytyka pracy tłumacza | str. 142 3.4. Obowiązek rzetelności tłumacza | str. 144 3.5. Błędy w sztuce | str. 148 3.6. Tłumaczenie tłumaczenia | str. 153 3.7. Swoboda twórcza a integralność | str. 156 4. Plagiat tłumaczenia | str. 157 4.1. Tłumaczenie na bazie innego przekładu i kontynuacja tłumaczenia | str. 166 4.2. Autoplagiat tłumaczenia | str. 167 Rozdział IV Koncepcja utworu autonomicznego | str. 173 1. Uwagi wprowadzające | str. 173 2. Filozofia mimesis | str. 177 3. Teoria skoposu | str. 179 4. Imitacje i parafrazy | str. 183 5. Dzieło autonomiczne | str. 185 6. Tłumaczenie lepsze niż oryginał – różnica jakościowa jako przesłanka utworu autonomicznego | str. 190 7. Tłumaczenie, które przestało być tłumaczeniem – utwór autonomiczny jako podgatunek dzieła inspirowanego | str. 200 8. Ustalenie charakteru utworu autonomicznego – kiedy pęka łańcuch zależności? | str. 206 9. Tłumaczenie symultaniczne jako utwór autonomiczny | str. 218 10. Tłumaczenie lepsze niż oryginał, lecz nadal tłumaczenie – współautorstwo jako kompromis pomiędzy utworem zależnym a utworem stanowionym | str. 220 11. Zagrożenia niesione przez koncepcję dzieła autonomicznego | str. 223 12. Podsumowanie rozważań dotyczących koncepcji utworu autonomicznego | str. 226 Rozdział V Tłumaczenia nietypowe i rubieże strefy autorskoprawnej | str. 229 1. Tłumaczenia nietypowe | str. 229 1.1. Języki sztuczne | str. 229 1.2. Tłumaczenie środowiskowe | str. 232 1.3. Neologizmy i dźwiękonaśladownictwo | str. 233 2. Tłumaczenie dosłowne | str. 238 3. Tłumaczenia przedmiotu nieobjętego ochroną autorskoprawną | str. 239 4. Tłumaczenia niebędące utworem w rozumieniu prawa autorskiego | str. 241 5. Tłumaczenia wytworów wyłączonych z prawa autorskiego | str. 247 6. Tłumaczenie jako rekonstrukcja utworu | str. 252 Rozdział VI Tłumaczenia specjalistyczne | str. 261 1. Lektor jako artystyczny wykonawca tłumaczonego tekstu | str. 261 2. Tłumaczenia dla osób niepełnosprawnych | str. 262 3. Przekład arii operowych | str. 264 4. Nieoficjalne tłumaczenia i ich rozpowszechnianie w Internecie | str. 269 4.1. Udostępnianie w sieci internetowej napisów do filmów | str. 271 4.2. Napisy filmowe a dozwolony użytek prywatny | str. 279 4.3. Napisy filmowe a dozwolony użytek publiczny | str. 281 4.4. Odpowiedzialność karna fansubbera | str. 283 5. Tłumaczenia komputerowe | str. 283 5.1. Lokalizacja oprogramowania | str. 285 5.2. Komputerowe programy translatorskie | str. 287 5.3. Google Translate | str. 293 6. Tłumaczenie testów psychologicznych | str. 299 7. Karta tłumacza a prawo autorskie | str. 302 8. Tłumaczenie w prawie anglosaskim – polityczny spór systemów prawnych | str. 304 8.1. Brytyjskie prawo autorskie | str. 304 8.2. Indyjskie prawo autorskie | str. 306 Podsumowanie | str. 309 Bibliografia | str. 313