Hiszpania wielokulturowa

Nie jest to książka o odmienności Hiszpanii, ale o odmienności etnicznej w obrębie Hiszpanii, dotyczy wielokulturowości tego kraju, zarówno dawnej, jak i dzisiejszej. Wprowadzając jako alternatywne wobec „wielokulturowości” pojęcia „transkulturowości” oraz „interkulturowości”, autorka proponuje wziąć w nawias ujęcia substancjalizujące grupy społeczne. Tym samym podkreśla znaczenie interakcji międzygrupowych oraz wzajemnego przenikania się kultur. Umieszczając problematykę Hiszpanii w szerszym kontekście, autorka podejmuje kluczowe dla dzisiejszej Europy zagadnienia teoretyczne, ideowe, a także praktyczne. Bardzo dobrze wprowadza polskiego czytelnika w socjologiczne i antropologiczne interpretacje świata. prof. dr hab. Janusz Mucha

Spis treści

Wprowadzenie 9 Część I. Wielokulturowości upolitycznione Rozdział 1 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Utopia wielokulturowa, czyli jak się mają prawa mniejszości do prawczłowieka 15 1. Negacja monokulturowości. Wspólna płaszczyzna odmiennych idei wielokulturowych 18 2. Szafowanie terminem: skąd się biorą „wielokulturowości”? 20 3. Prawa mniejszości versus prawa człowieka 22 4. Dwie zasadnicze odmiany wielokulturowości 23 Rozdział 2 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Co zrobić z wielokulturową utopią…, czyli o politycznych poszukiwaniach ideowej alternatywy 40 1. Co postmodernista czyni z wielokulturowością? Parę słów o dekonstrukcji 42 2. Transkulturowość. Obraz, słowo i zapotrzebowanie na nową narrację w sztuce 43 3. Dlaczego nie kosmopolityzm? Mrzonka intelektualistów 46 4. Interkulturowość. Alternatywa wobec postmodernistycznej dekonstrukcji 49 Część II. Od substancji do konstrukcji Rozdział 3 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– La hispanidad. Konstruowanie prymatu własnego świata 59 1. Słaba nacjonalizacja 62 2. La hispanidad i jej prymat cywilizacyjny. Kwestie terminologiczne 65 3. Początki idei narodu oraz religia w służbie aktorów politycznych . 68 4. Dyskontowanie ubóstwa symbolicznego. Elastyczność systemu 69 5. „Już Rzym marzył o Hiszpanii”, czyli wynalezione tradycje narodowe 71 6. Materialne warunki kształtowania nowych tożsamości zbiorowych 73 7. Wykluczenie polityczne 75 8. „Prawdziwi Hiszpanie”, czyli uproszczenie odniesień 78 9. Moriscos i marranos. Zbiorowości poślednie moralnie w sferze działania 81 Rozdział 4 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Od narodu do interkulturowości…. Współczesne wyobrażenia na temat życia zbiorowego wspołeczeństwie hiszpańskim 86 1. Hiszpania postnarodowa 87 2. „Naród” i jego współczesne orędzie 90 3. „Nacjonalizm hiszpański” i „nacjonalizm peryferyjny”. Kwestie terminologiczne 91 4. Naród obywatelski 92 5. Sfery tabu. Dominacja, konfrontacja i asymilacja 93 6. Wielokulturowe koncepcje ideowe w Hiszpanii i ich alternatywy 94 Część III. Wielokulturowe desideratum a postawy wspołeczeństwie hiszpańskim Rozdział 5 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Imigracyjny charakter społeczeństwa hiszpańskiego 103 1. Imigracja w wiekach minionych 106 2. Od Hiszpanii emigranckiej do imigranckiej. Odwrócenie tendencji 107 3. Hiszpania imigrancka. Etapy 108 4. Szczegółowe dane. Skupiska imigrantów 111 5. Imigracja jako kwestia legislacyjna 113 6. Imigracja w centrum zmagań politycznych 115 7. Hiszpania wielu kultur. Projekt społeczeństwa dialogu 119 8. Hierarchizacja etniczna 127 9. Ksenofobia, rasizm i wykluczenie społeczne w odbiorze imigrantów. Strategie asymilacyjne 131 10. Dynamika imigrantów a animozje społeczne 133 Rozdział 6 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Imigracja i wielokulturowość jako kwestie zapalne wspołeczeństwie hiszpańskim 137 I. Imigracja i wielokulturowość. Sondaże opinii na reprezentatywnej próbie Hiszpanów 138 1. Liczba ludności napływowej w wyobrażeniach Hiszpanów 138 2. Imigrant. Pierwsze skojarzenia 139 3. Postawy wobec imigrantów w Hiszpanii. Prawa obywatelskie, świadczenia społeczne oraz rynek pracy 139 4. Stosunek do imigrantów w Hiszpanii według zmiennych społeczno-demograficznych 144 5. Opinie Hiszpanów na temat polityki imigracyjnej 151 II. Młode pokolenie Hiszpanów wobec odmienności 152 1. Stosunek młodzieży hiszpańskiej do obecności imigrantów w Hiszpanii 154 2. Metoda i dobór próby 160 3. Wyniki badań 162 4. Wnioski i zakończenie 171 Rozdział 7 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Islamofobia i antysemityzm?… Postawy wobec grup wyznaniowych wspołeczeństwie hiszpańskim 172 1. Metoda i dobór próby 174 2. Ogólna opinia na temat poszczególnych grup wyznaniowych 175 3. „Sympatia/antypatia” wobec poszczególnych grup wyznaniowych 177 4. Percepcja grup wyznaniowych jako „powodujących problemy w Hiszpanii” 178 5. Percepcja grup wyznaniowych jako „powodujących problemy na świecie” 180 6. Percepcja grup wyznaniowych jako „podobnych do nas” 182 7. Postawy wobec grup wyznaniowych a charakterystyka społeczno-demograficzna respondentów 183 8. Mit społeczeństwa wielu kultur, czyli problemy z odmiennością 186 9. Wnioski i podsumowanie 217 Rozdział 8 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Muzułmanie o neutralności państwa, demokracji i prawach człowieka…. Postawy imigrantówwhiszpańskim społeczeństwie wielokulturowym 221 1. Szczegółowe dane 223 2. Zróżnicowanie poglądów w świecie islamu 224 3. Badania imigrantów wyznających islam w Hiszpanii 230 Część IV. Cyberrasizm w wersji hiszpańskiej. Kumulacja niechęci wobec odmienności Rozdział 9 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Litera prawa i słowo. Jak się oswaja współczesny rasizm 241 1. Działania legislacyjne przeciw rasizmowi 241 2. Przeciw idei supremacji, czyli europejski dyskurs równości 243 3. Postawy rasistowskie a rasizm zorganizowany 244 4. Rasizm i ksenofobia w sieci 247 5. W jaki sposób rasista czerpie z Konstytucji Hiszpanii 247 6. Rasizm wysublimowany. Przekaz afirmatywno-defensywny 250 Rozdział 10 –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Nuevorden, czyli o supremacji cywilizacyjnej wsieci 253 1. Konstruowanie dumy z bycia białym 255 2. Przeciwnicy białej rasy. Wróg czyha wszędzie 257 3. Apoteoza narodowego socjalizmu poprzez kulturę i sztukę 257 4. Manifest popularny 258 5. Potencjał propagandowy 264 6. „System nas nie chce”, czyli martyrologia Nowego Porządku 269 7. Krzyż celtycki i moda 270 Rozdział 11 –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Cyberrasizm wwersji kobiecej 272 1. Rasizm i płeć. Zerwanie z kanonem badania dyskryminacji 272 2. Supremacja białej rasy a moc ideowa macierzyństwa, czyli rasizm złagodzony 273 3. „Córy Europy”. Przekaz rasistowski w wersji kobiecej 274 Zakończenie 285 Literatura cytowana 287