Mechanizm podzielonej płatności (split payment)

Mechanizm podzielonej płatności stanowi niemałą rewolucję na gruncie polskiego prawa finansowego. I jak to z rewolucjami zazwyczaj bywa, może zburzyć zastany ład i porządek w różnych aspektach życia gospodarczego. W publikacji znajdziesz kompleksowe omówienie zagadnienia związanego z obowiązującym od 1.07.2018 r. mechanizmem podzielonej płatności, zarówno od strony ogólnych definicji, jak i praktycznych problemów podatników. Dzięki wyczerpującemu podejściu do tematu oraz wpisaniu analizowanego rozwiązania w szerszy kontekst walki z patologią wyłudzeń podatkowych, opracowanie ma również walor edukacyjny, wykraczający znacząco poza samo przedstawienie jakie są skutki dokonywania płatności w sposób podzielony. Z książki dowiesz się o: przyczynach stojących za wprowadzeniem podzielonej płatności, obowiązujących rozwiązaniach uszczelniających system podatkowy, ogólnych założeniach mechanizmu podzielonej płatności oraz sposobu jego działania, korzyściach związanych z dokonywaniem płatności w sposób podzielony, a także ograniczeniach i niedogodnościach z tym związanych, praktycznych skutkach omawianego rozwiązania dla wybranych grup podatników. W opracowaniu znajdziesz również: propozycje rozwiązywania konkretnych zagadnień prawnych, omówienie kwestii związanych z rozliczeniami podatkowymi, a także ekonomiki funkcjonowania przedsiębiorstw, przedstawienie zasad, do stosowania których zobowiązani są pracownicy organów podatkowych, analizę wpływu zmian w przepisach prawa na różne aspekty prowadzenia biznesu, praktyczny opis zagadnień, które mogą dotyczyć każdego przedsiębiorcy – ujęcie branżowe ułatwi identyfikację zagadnień do danej kategorii biznesu. Z założenia o podatkowym (publicznoprawnym) charakterze, przepisy ustanawiające podzieloną płatność szeroko nowelizują m.in. prawo bankowe (prawo prywatne). W imię ochrony wyższej wartości w postaci szczelności systemu podatkowego, podzielona płatność może naruszać dobra niżej spozycjonowane, przede wszystkim wpływać negatywnie na finansową płynność przedsiębiorców. Choć omawiane rozwiązanie ma dać podatnikom bezpieczeństwo rozliczeń, stosowane samo w sobie nie uchroni przed negatywnymi konsekwencjami podatkowymi. Adresaci: Publikacja jest przeznaczona dla doradców podatkowych, adwokatów, radców prawnych, pracowników administracji rządowej i samorządowej. Będzie cennym źródłem wiedzy dla kadry zarządzającej przedsiębiorstwami, a także pracowników naukowych.

Spis treści

Wykaz skrótów 11 Wstęp 15 Część pierwsza. Wprowadzenie ogólne Rozdział 1. Potrzeba regulacji 19 1.1. Wyłudzenia VAT – istota problemu 19 1.2. Niedobór VAT w liczbach 21 1.3. Uszczelnienie systemu VAT 24 1.3.1. Metody walki z wyłudzeniami – kontekst europejski 24 1.3.2. Dotychczasowe rozwiązania legislacyjne w Polsce 27 1.3.2.1. Odwrócone obciążenie 27 1.3.2.1.1. Złom 27 1.3.2.1.2. Wyroby stalowe 30 1.3.2.1.3. Metale nieżelazne 32 1.3.2.1.4. Wyroby elektroniczne 33 1.3.2.1.5. Usługi budowlane 36 1.3.2.1.6. Odwrócone obciążenie a podzielona płatność 40 1.3.2.2. Odpowiedzialność solidarna 40 1.3.2.3. Pakiet paliwowy 44 1.3.2.4. Wydłużenie terminu zwrotu podatku 47 1.3.2.5. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe („sankcja VAT”) 50 1.3.2.6. Wykreślenie podatników VAT z rejestru 53 1.3.2.7. Jednolity plik kontrolny 57 1.3.2.8. Reforma KAS 59 1.3.2.9. STIR 61 1.3.2.10. E-paragony 64 1.3.2.11. Wykaz podatników czynnych 66 Rozdział 2. Źródła prawa 68 2.1. Dyrektywa 2006/112 68 2.1.1. Zwalczanie oszustw podatkowych 68 2.1.2. Odwrócone obciążenie VAT 69 2.1.3. Solidarna odpowiedzialność za zapłatę VAT 72 2.2. Mechanizm podzielonej płatności: ustawa o zmianie ustawy o VAT oraz niektórych innych ustaw 73 2.2.1. Cel regulacji 73 2.2.2. Zakres regulacji 75 2.2.3. Wejście w życie 76 2.2.4. Skutki rozwiązania 77 Rozdział 3. O podzielonej płatności w ogólności 83 3.1. Definicja mechanizmu podzielonej płatności 83 3.2. Podzielona płatność a elementy konstrukcyjne VAT 85 3.2.1. Moment powstania obowiązku podatkowego 85 3.2.2. Podstawa opodatkowania i stawka VAT 87 3.2.3. Odliczenie podatku naliczonego 88 3.2.4. Zapłata podatku 90 3.2.5. Faktura VAT 90 3.3. Podzielona płatność – jak to działa w innych państwach UE 92 Część druga. Analiza ustawy zmieniającej Rozdział 4. Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności 99 4.1. Fakultatywność zastosowania 99 4.2. Zakres podmiotowy 100 4.3. Zakres przedmiotowy 102 4.4. Rachunek rozliczeniowy 105 4.5. Rachunek VAT 107 4.5.1. Akcesoryjny charakter 107 4.5.2. Ograniczona swoboda dysponowania środkami 109 4.5.2.1. Zagadnienia wstępne 109 4.5.2.2. Uznanie rachunku VAT (wpłaty na rachunek VAT) 110 4.5.2.3. Obciążenie rachunku VAT (wypłaty z rachunku VAT) 111 4.5.3. Brak środków na rachunku VAT 114 4.6. Komunikat przelewu 117 Rozdział 5. Korzyści związane z mechanizmem podzielonej płatności 122 5.1. Przyspieszony zwrot podatku na rachunek VAT 122 5.2. Brak dodatkowego zobowiązania VAT 128 5.3. Wyłączenie solidarnej odpowiedzialności 133 5.4. Wyłączenie stosowania sankcyjnej stawki odsetek 136 5.5. Zmniejszenie zobowiązania podatkowego 140 5.6. Wpływ na dochowanie należytej staranności 143 Rozdział 6. Wyzwania związane z korzystaniem z mechanizmu podzielonej płatności 152 6.1. Ograniczenie dysponowania środkami na rachunku VAT przez podatnika 152 6.1.1. Wpływy na rachunek VAT 153 6.1.1.1. Zapłata odpowiadająca kwocie VAT 155 6.1.1.2. Zwrot kwoty VAT przez urząd skarbowy 157 6.1.1.3. Zwrot kwoty VAT w związku z korektą podstawy opodatkowania 158 6.1.2. Wypłaty z rachunku VAT 161 6.1.2.1. Wpłata odpowiadająca kwocie VAT (opłacenie faktur sprzedażowych) 162 6.1.2.2. Płatność VAT do urzędu skarbowego 164 6.1.2.3. Zapłata kwoty VAT w związku z korektą podstawy opodatkowania 166 6.1.3. Wniosek o inne przeznaczenie środków na rachunku VAT 167 6.1.3.1. Przesłanki pozytywne i treść postanowienia 168 6.1.3.2. Przesłanki negatywne i decyzja odmowna 170 6.2. Ograniczenie dysponowania środkami na rachunku VAT – pozostałe sytuacje (tytuły wykonawcze) 171 6.3. Płatność na rzecz podatnika innego niż sprzedawca 173 Rozdział 7. Zmiany w pozostałych ustawach 175 7.1. Ustawa o rachunkowości 175 7.2. Ustawa o finansach publicznych 175 7.3. Prawo bankowe i ustawa o SKOK 177 7.4. Ustawa o usługach płatniczych 178 Część trzecia. Podzielona płatność w wybranych branżach Rozdział 8. Sprzedawca – podatnik 183 8.1. Organ publiczny 183 8.2. Jednostki samorządu terytorialnego 191 8.3. Skarb Państwa jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą 202 8.4. Podatnicy z sektorów szczególnie narażonych na wyłudzenia VAT 205 8.5. Podatnicy, których dotyczy odwrotne obciążenie 207 8.6. Eksporterzy i podatnicy dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów 218 8.7. Importerzy i podatnicy dokonujący WNT 221 8.8. Podatnicy korzystający z obniżonych stawek VAT 224 Rozdział 9. Nabywca – kontrahent 226 9.1. Organ publiczny 226 9.2. Jednostki samorządu terytorialnego 228 9.3. Skarb Państwa jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą 229 9.4. Podatnicy z sektorów szczególnie narażonych na wyłudzenia VAT 230 9.5. Podatnicy, których dotyczy odwrotne obciążenie 231 9.6. Eksporterzy i podatnicy dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów 231 9.7. Importerzy i podatnicy dokonujący WNT 232 9.8. Podatnicy korzystający z obniżonych stawek VAT 233 Załącznik. Objaśnienia podatkowe z 29.06.2018 r. Stosowanie mechanizmu podzielonej płatności (MPP) 235 Bibliografia 265 Autorzy 273