Ekspertyza prywatna w polskim postępowaniu karnym

Publikacja przedstawia problematykę wykorzystywania ekspertyzy prywatnej w procesie karnym, a także szereg zagadnień związanych z tym dowodem, m.in: status prawny eksperta prywatnego, wpływ ekspertyzy prywatnej na realizację zasad procesowych, a także rodzaje spraw, w których najczęściej jest ona sporządzana. Ekspertyza prywatna najczęściej wykorzystywana jest w sprawach dotyczących zdarzeń komunikacyjnych, tzw. błędów w sztuce lekarskiej, czy przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu. Jest też stosowana, by wykazać np. stan zdrowia uczestnika procesu. Autorka omawia szczegółowo następujące kwestie: • co należy rozumieć pod pojęciem ekspertyzy prywatnej, • jak ekspertyza prywatna może być wykorzystana na danym etapie postępowania karnego, • jaki wpływ ma ekspertyza prywatna na przebieg postępowania karnego oraz wydawane decyzje procesowe, • jakie instrumenty prawne zostały zastosowane w innych państwach w zakresie wykorzystania ekspertyzy prywatnej w postępowaniu karnym. Rozważania zawarte w książce mają walor praktyczny, ponieważ w głównej mierze opierają się na badaniach ankietowych, w których wzięli udział praktycy prawa. Publikacja jest przeznaczona dla sędziów, prokuratorów oraz adwokatów i radców prawnych. Będzie stanowić też niezbędne źródło wiedzy dla aplikantów zawodów prawniczych.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 9 Wstęp | str. 13 Rozdział I Podstawowe pojęcia | str. 23 Uwagi wstępne | str. 23 Dowody prywatne w procesie karnym | str. 24 2.1. Pojęcie dowodu prywatnego | str. 24 2.2. Pojęcie podmiotu prywatnego | str. 30 2.3. Wyszukiwanie i gromadzenie dowodów prywatnych | str. 33 Dowód z dokumentu w procesie karnym | str. 36 Pojęcie biegłego, specjalisty i eksperta | str. 39 4.1. Biegły | str. 40 4.2. Specjalista | str. 45 4.3. Ekspert | str. 46 Pojęcie opinii biegłego | str. 47 Pojęcie ekspertyzy prywatnej | str. 49 Podsumowanie | str. 61 Rozdział II Ekspertyza prywatna w ujęciu historycznoprawnym i prawnoporównawczym | str. 63 Uwagi wstępne | str. 63 Kształtowanie się regulacji karnoprocesowych związanych z ekspertyzą prywatną w latach 1928–2020 | str. 64 2.1. Kodeks postępowania karnego z 1928 r. | str. 66 2.2. Kodeks postępowania karnego z 1969 r. | str. 72 2.3. Kodeks postępowania karnego z 1997 r. | str. 74 Ekspertyza prywatna w wybranych systemach wymiaru sprawiedliwości | str. 80 3.1. Proces karny Anglii i Walii | str. 81 3.2. Niemiecki proces karny | str. 91 3.3. Rosyjski proces karny | str. 98 Podsumowanie | str. 106 Rozdział III Ekspertyza prywatna w świetle zasad procesu karnego | str. 109 Uwagi wstępne | str. 109 Zasada prawdy materialnej | str. 110 Zasada kontradyktoryjności i równouprawnienia stron | str. 121 Zasada prawa do obrony | str. 130 4.1. Konwencyjny standard efektywnej obrony i rzetelnego procesu | str. 131 4.2. Prawo do obrony w Konstytucji RP i Kodeksie postępowania karnego | str. 139 Zasada swobodnej oceny dowodów | str. 151 Wpływ możliwości odczytywania na rozprawie ekspertyzy prywatnej na realizację zasad procesowych w świetle wyników badań ankietowych | str. 164 6.1. Wpływ na realizację zasady prawdy materialnej | str. 165 6.2. Wpływ na realizację zasady kontradyktoryjności i równouprawnienia stron | str. 167 6.3. Wpływ na realizację zasady prawa do obrony | str. 172 Podsumowanie | str. 176 Rozdział IV Status eksperta prywatnego i ekspertyzy prywatnej w procesie karnym | str. 179 Uwagi wstępne | str. 179 Status prawny biegłego powołanego przez organ procesowy i eksperta prywatnego | str. 180 2.1. Rodzaje biegłych i ekspertów prywatnych | str. 180 2.2. Katalog okoliczności determinujących pozycję prawną biegłego | str. 186 2.3. Kryteria formalne pełnienia funkcji biegłego i eksperta prywatnego | str. 186 2.4. Podmiot powołujący biegłego lub eksperta prywatnego oraz określający przedmiot i zakres opinii biegłego oraz ekspertyzy prywatnej | str. 191 2.5. Uprawnienia biegłego i eksperta prywatnego | str. 193 2.6. Obowiązki biegłego i eksperta prywatnego | str. 199 2.7. Odpowiedzialność karna za złożenie fałszywej ekspertyzy prywatnej | str. 202 2.8. Pozakarne konsekwencje złożenia fałszywej ekspertyzy prywatnej | str. 230 2.8.1. Odpowiedzialność cywilna | str. 230 2.8.2. Pozostałe konsekwencje złożenia fałszywej ekspertyzy prywatnej | str. 235 Status prawny opinii biegłego i ekspertyzy prywatnej | str. 237 3.1. Dowód z ekspertyzy prywatnej w postępowaniu przygotowawczym i sądowym | str. 237 3.2. Wymogi formalne opinii biegłego i ekspertyzy prywatnej | str. 248 3.3. Rodzaje ekspertyz prywatnych | str. 250 3.4. Koszty sporządzenia ekspertyzy prywatnej | str. 255 Podsumowanie | str. 262 Rozdział V Wykorzystanie ekspertyzy prywatnej w procesie karnym | str. 266 Uwagi wstępne | str. 266 Sporządzenie ekspertyzy prywatnej i aktywność podmiotu prywatnego w zakresie przedkładania ekspertyzy prywatnej | str. 267 2.1. Rodzaje spraw, w których najczęściej sporządzana jest ekspertyza prywatna | str. 267 2.2. Częstotliwość przedkładania ekspertyzy prywatnej | str. 281 2.3. Przedkładanie ekspertyzy prywatnej na określonym etapie postępowania karnego | str. 292 Wprowadzenie ekspertyzy prywatnej do podstawy dowodowej | str. 294 3.1. Cel sporządzenia ekspertyzy prywatnej | str. 295 3.2. Wniosek o dopuszczenie dowodu z ekspertyzy prywatnej | str. 306 3.3. Decyzja o dopuszczeniu dowodu z ekspertyzy prywatnej | str. 316 3.4. Przeprowadzenie (ujawnienie) dowodu z ekspertyzy prywatnej | str. 325 Wpływ wykorzystania dowodu z ekspertyzy prywatnej na postępowanie karne | str. 327 4.1. Wpływ wykorzystania dowodu z ekspertyzy prywatnej na przebieg postępowania dowodowego | str. 327 4.2. Ocena dowodu z ekspertyzy prywatnej | str. 334 4.3. Czynniki wpływające na ocenę dowodu z ekspertyzy prywatnej | str. 342 Podsumowanie | str. 350 Wnioski końcowe | str. 357 Załączniki – wzory kwestionariuszy ankiet | str. 365 Wzór kwestionariusza ankiety do badań ankietowych sędziów | str. 365 Wzór kwestionariusza ankiety do badań ankietowych prokuratorów | str. 372 Wzór kwestionariusza ankiety do badań ankietowych adwokatów i radców prawnych | str. 378 Bibliografia | str. 385 Spis tabel i wykresów | str.  409