Modelowanie satysfakcji, użyteczności i wykorzystania oprogramowania Open Source

Oprogramowanie Open Source to nowy sposób tworzenia systemów informacyjnych (si/ti2). Wprawdzie w powszechnej opinii ta kategoria oprogramowania jeszcze do niedawna funkcjonowała jako „oprogramowanie darmowe”,to jednak istotą oprogramowaniaOpen Sourcejest przede wszystkim dostępność kodu źródłowego, umożliwiająca wszystkim zainteresowanym jegomodyfikowanie i poprawianie. Sukces takich projektów, jak Linux, serwer www Apache, system zarządzania bazą danych MYSQL, pakiet biurowy Open Office lub przeglądarka www Firefox – że wymienimy te najbardziej znane – spowodował, iż oprogramowanie Open Source stało się przedmiotem licznych badań, przy czym większość z nich koncentruje się raczej na fenomenie jego tworzenia, motywacji twórców, koordynacji itd. Stosunkowo mniejsza część jest związana z wykorzystaniem oprogramowania Open Source – można powiedzieć „klasycznym” tematem badań w dziedzinie informatyki ekonomicznej. Co więcej, te nieliczne prace dotyczące wykorzystania poprzestają zwykle na opisie zjawiska,w tym pomiarze stopnia i zakresu użytkowania. Brak jest natomiast badań, które starałyby się wyjaśnić przyczyny przyswajania i wykorzystywania oprogramowania Open Source przez organizacje i/lub użytkowników indywidualnych. Niniejsza praca ma na celu wypełnienie tej luki.

Spis treści

Wstęp 7 1. Metody ilościowe w praktyce badawczej informatyki ekonomicznej 11 1.1. Metody badawcze informatyki ekonomicznej 11 1.1.1. Dyscyplina naukowa informatyki ekonomicznej 12 1.1.2. Tematyka badań informatyki ekonomicznej 13 1.1.3. Ilościowe metody badawcze informatyki ekonomicznej 13 1.2. Kowariancyjne modelowanie równań strukturalnych 15 1.2.1. Wielość metod modelowania strukturalnego 15 1.2.2. Specy?kacja, estymacja i strategie modelowania 17 1.2.3. Wskaźniki jakości dopasowania modelu 23 1.2.4. Ocena modelu pomiaru 30 1.2.5. Trafność czynnikowa i kon?rmacyjna analiza czynnikowa 37 1.2.6. Porównania pomiędzy grupami i ocena niezmienniczości 43 1.2.7. Nieobserwowalna heterogeniczność w modelach SEM 45 1.3. Wskaźniki re?eksyjne i wskaźniki formatywne 47 1.4. Modelowanie ścieżkowe cząstkową metodą najmniejszych kwadratów 51 1.4.1. Wprowadzenie do modelowania PLSPM 51 1.4.2. Ocena modelu PLSPM 54 1.4.3. Porównania międzygrupowe 56 1.4.4. Nieobserwowalna heterogeniczność w modelach PLSPM 58 1.5. Podsumowanie i wnioski 59 2. Modele przyswajania i wykorzystania technologii informacyjnej 62 2.1. Teoria dyfuzji innowacji 62 2.2. Model Akceptacji Technologii 64 2.2.1. Podstawowe informacje 64 2.2.2. Wykorzystanie TAM w badaniu wykorzystania SI/TI 67 2.2.3. Metaanaliza modelu akceptacji technologii 71 2.2.4. Pomiar wykorzystania SI/TI a sukces SI/TI 74 2.2.5. Krytyka Modelu Akceptacji Technologii 77 2.3. Inne modele wykorzystania SI/TI na poziomie indywidualnym 78 2.3.1. Dopasowanie-zadania-do-technologii 78 2.3.2. Modele tam2 oraz utaut 79 2.3.3. Samoskuteczność i innowacyjność osobista 83 2.4. Model sukcesu SI/TI DeLone’a-McLeana 86 2.5. Satysfakcja użytkownika SI/TI 89 2.5.1. Satysfakcja użytkownika końcowego 89 2.5.2. Zaangażowanie, satysfakcja i sukces SI/TI 90 2.5.3. Satysfakcja, lojalność i koszty zmiany 92 2.6. Przyswojenie i wykorzystanie technologii w organizacji 95 2.6.1. Teoria dyfuzji innowacji na poziomie organizacyjnym 96 2.6.2. Model Technologia-Organizacja-Środowisko 99 2.6.3. Teoria instytucjonalna DiMaggio i Powella 102 2.6.4. Wykorzystanie teorii ekonomicznych 103 2.7. Podsumowanie 106 3. Czynnik SI/TI, sektor oprogramowania i oprogramowanie Open Source 109 3.1. Czynnik SI/TI w badaniach informatyki ekonomicznej 109 3.2. Charakterystyka rynku oprogramowania 113 3.2.1. Sektor produkcji oprogramowania – przegląd pojęć 113 3.2.2. Rozwój sektora produkcji oprogramowania 117 3.2.3. Rozwój oprogramowania Open Source 121 3.3. Ochrona prawna programów komputerowych 123 3.3.1. Prawo autorskie i licencje o udostępnianiu 124 3.3.2. Ochrona patentowa 129 3.4. Ekonomiczne podstawy produkcji oprogramowania 132 3.4.1. Korzyści skali i zakresu 133 3.4.2. Zewnętrzne efekty sieciowe i koszty zmiany 134 3.4.3. Komodyzacja SI/TI 139 3.5. Oprogramowanie Open Source 140 3.5.1. Otwartość i zarządzanie projektem Open Source 140 3.5.2. Motywacja wytwórców i strategie rynkowe producentów 142 3.5.3. Sukces i akceptacja oprogramowania Open Source 145 3.6. Zakończenie 147 4. Przyswojenie i wykorzystanie oprogramowania Open Source 149 4.1. Wykorzystanie oprogramowania Open Source przez organizacje 149 4.1.1. Model wykorzystania oprogramowania Open Source na poziomie organizacyjnym 149 4.1.2. Metoda badawcza 152 4.1.3. Ocena modelu pomiaru 155 4.1.4. Ocena modelu strukturalnego 158 4.1.5. Pomiar formatywny czynników 163 4.1.6. Interpretacja i wnioski 168 4.2. Model wykorzystania oprogramowania Open Source uwzględniający koszty zmiany 169 4.2.1. Proponowany model wykorzystania oprogramowania Open Source RA-SC 169 4.2.2. Metoda badawcza, skale pomiarowe i ocena modelu pomiaru 174 4.2.3. Ocena modelu strukturalnego 178 4.2.4. Interpretacja i wnioski 180 4.3. Wery?kacja skal pomiarowych czynników PU/PEOU 181 4.3.1. Ocena skal zaproponowanych przez Słomkę i innych (2007) 181 4.3.2. Poprawiona skala pomiaru czynników PU/PEOU/BI 184 4.4. Podsumowanie i wnioski 186 Zakończenie 189 Bibliogra?a 190 Załącznik A. Skale pomiarowe czynników modeli TAM/UTAUT 216 Załącznik B. Krótki opis składni języka LISREL 218 Skorowidz 221