Roszczenia uzupełniające roszczenie windykacyjne

Autor szczegółowo omówił istotne zagadnienia związane z problematyką tzw. roszczeń uzupełniających roszczenie windykacyjne (art. 224 i 225 oraz 228–230 k.c.). W książce zaprezentowane zostały następujące zagadnienia: instytucja roszczeń uzupełniających – istota, funkcja oraz ich obligacyjny i samodzielny (względem roszczenia windykacyjnego) charakter; przymusowe (sądowe) dochodzenie tytułowych roszczeń – przesłanki roszczeń uzupełniających, treść tych roszczeń, ich wymagalność oraz przedawnienie; zakres zastosowania przepisów o roszczeniach uzupełniających; problematyka roszczeń o wynagrodzenie za nieuprawnione korzystanie z rzeczy wspólnej między współwłaścicielami; ocena roszczeń jako instrumentu prawnego służącego sprawnemu przywróceniu stanu majątkowego właściciela do poziomu, który byłby możliwy do osiągnięcia, gdyby jego własność nie została naruszona. Adresaci: Publikacja jest przeznaczona przede wszystkim dla sędziów, adwokatów i radców prawnych. Zainteresuje także pracowników administracji rządowej i samorządowej, zarządców nieruchomości oraz przedsiębiorców z branż dostarczających media do nieruchomości.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 17 Rozdział I Uwagi wprowadzające | str. 29 1. Geneza regulacji roszczeń uzupełniających | str. 30 1.1. Roszczenia uzupełniające w projekcie prawa rzeczowego z 1937 r. | str. 30 1.2. Roszczenia uzupełniające w projekcie prawa rzeczowego z 1939 r. | str. 35 1.3. Roszczenia uzupełniające w dekrecie z 11.10.1946 r. – Prawo rzeczowe | str. 39 1.3.1. Status posiadacza w dobrej wierze | str. 43 1.3.2. Status posiadacza w złej wierze | str. 44 1.3.3. Podsumowanie | str. 45 2. Roszczenie windykacyjne (art. 222 § 1 k.c.) jako instrument podstawowej ochrony właściciela pozbawionego władztwa nad rzeczą | str. 46 2.1. Przedmiot ochrony | str. 47 2.1.1. Pojęcie własności w polskim prawie cywilnym | str. 49 2.1.2. Przedmiot własności | str. 52 2.1.3. Przedmiot roszczenia windykacyjnego | str. 54 2.2. Naruszenie własności uzasadniające roszczenie windykacyjne | str. 56 2.3. Treść roszczenia windykacyjnego | str. 58 2.4. Rzeczowy charakter roszczenia windykacyjnego | str. 61 2.5. Przesłanki roszczenia windykacyjnego | str. 63 2.5.1. Prawo własności | str. 64 2.5.2. Faktyczne władanie rzeczą przez adresata roszczenia | str. 66 2.5.3. Defensywne zarzuty adresata roszczenia windykacyjnego | str. 66 2.6. Przedawnienie roszczenia windykacyjnego | str. 70 2.7. Legitymacja czynna i bierna w sporze o wydanie rzeczy | str. 72 2.7.1. Legitymacja czynna | str. 72 2.7.2. Legitymacja bierna | str. 74 3. Ogólna charakterystyka roszczeń uzupełniających | str. 75 3.1. Katalog roszczeń uzupełniających | str. 76 3.1.1. Roszczenia właściciela względem posiadacza w dobrej wierze | str. 78 3.1.2. Roszczenia właściciela względem posiadacza w dobrej wierze, który dowiedział się, że wytoczono przeciwko niemu powództwo o wydanie rzeczy | str. 81 3.1.3. Roszczenia właściciela względem posiadacza w złej wierze | str. 85 3.2. Istota i funkcja roszczeń uzupełniających | str. 86 3.3. Obligacyjny i samodzielny charakter roszczeń uzupełniających | str. 91 3.4. Dyspozytywny czy bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów o roszczeniach uzupełniających | str. 101 Rozdział II Przesłanki roszczeń uzupełniających | str. 105 1. Uwagi wprowadzające | str. 105 2. Prawo własności | str. 106 3. Samoistne posiadanie rzeczy bez tytułu prawnego | str. 108 3.1. Status posiadacza samoistnego | str. 110 3.2. Brak tytułu prawnego do posiadania rzeczy | str. 113 3.2.1. Umowy związane z obrotem nieruchomościami | str. 113 3.2.2. Przedświadczenie pozaumowne | str. 125 3.2.3. Milcząca zgoda właściciela | str. 126 3.2.4. Prawo zatrzymania | str. 129 3.2.5. Przekroczenie przysługujących uprawnień | str. 131 4. Zła wiara posiadacza | str. 134 5. Wiedza samoistnego posiadacza w dobrej wierze o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy | str. 143 Rozdział III Treść roszczeń uzupełniających | str. 145 1. Uwagi wprowadzające | str. 145 2. Wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy | str. 145 2.1. Charakter roszczenia | str. 146 2.2. Wysokość wynagrodzenia | str. 149 3. Zwrot pożytków lub ich wartości | str. 157 4. Odszkodowanie za zużycie, pogorszenie lub utratę rzeczy | str. 161 4.1. Charakter roszczenia | str. 161 4.2. Zużycie rzeczy | str. 163 4.3. Pogorszenie rzeczy | str. 166 4.4. Utrata rzeczy | str. 168 Rozdział IV Wymagalność roszczeń uzupełniających | str. 175 1. Uwagi wprowadzające | str. 175 2. Pojęcie wymagalności roszczenia | str. 176 3. Wymagalność poszczególnych roszczeń uzupełniających | str. 182 3.1. Roszczenia przeciwko posiadaczowi zachwianemu w dobrej wierze | str. 182 3.1.1. Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy | str. 183 3.1.2. Roszczenie o zwrot pożytków lub ich wartości | str. 187 3.1.3. Roszczenie odszkodowawcze za zużycie, pogorszenie lub utratę rzeczy | str. 188 3.2. Roszczenia przeciwko posiadaczowi w złej wierze | str. 190 4. Powództwo o wydanie rzeczy jako przesłanka wymagalności roszczeń uzupełniających przysługujących względem samoistnego posiadacza w złej wierze | str. 194 5. Podsumowanie | str. 198 Rozdział V Przedawnienie roszczeń uzupełniających | str. 201 1. Uwagi wprowadzające | str. 201 2. Relacja między przepisami art. 118 a art. 229 § 1 k.c. | str. 204 2.1. Dominująca koncepcja | str. 207 2.2. Krytyka dominującej koncepcji | str. 212 2.3. Uwagi de lege lata i de lege ferenda | str. 215 3. Przedawnienie roszczeń z tytułu zużycia lub utraty rzeczy | str. 218 4. Pojęcie zwrotu rzeczy | str. 219 5. Podsumowanie | str. 221 Rozdział VI Legitymacja | str. 223 1. Uwagi wprowadzające | str. 223 2. Legitymacja czynna | str. 223 3. Legitymacja bierna | str. 231 3.1. Posiadacz samoistny | str. 231 3.2. Posiadacz zależny | str. 235 3.3. Dzierżyciel | str. 247 3.4. Prekarzysta | str. 248 3.5. Skarb Państwa | str. 249 4. Zjawisko rozszczepienia się legitymacji czynnej i biernej | str. 251 Rozdział VII Zakres zastosowania przepisów o roszczeniach uzupełniających | str. 255 1. Uwagi wprowadzające | str. 255 2. Wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy przysługujące od posiadacza służebności | str. 257 2.1. Odpowiednie stosowanie art. 224 § 2, art. 225 i 230 k.c. na podstawie art. 352 § 2 k.c. | str. 259 2.2. Odrębność posiadania służebności od posiadania rzeczy/brak odpowiedniego stosowania przepisów o roszczeniach uzupełniających w stosunku do posiadacza służebności | str. 265 3. Uzupełnienie actio negatoria | str. 271 4. Artykuł 151 k.c. | str. 276 5. Artykuł 231 k.c. | str. 278 6. Wpływ utraty prawa własności na skutek zasiedzenia lub zbycia tego prawa przez właściciela na zakres zastosowania przepisów o roszczeniach uzupełniających | str. 279 7. Podsumowanie | str. 290 Rozdział VIII Konkurencja norm prawnych stanowiących podstawę roszczeń uzupełniających rei vindicatio z normami prawnymi przewidującymi odrębne reżimy odpowiedzialności | str. 293 1. Uwagi wprowadzające | str. 293 2. Problem zasięgu ochrony interesu uprawnionego wskutek zakwalifikowania danego stanu faktycznego jako rodzącego roszczenia uzupełniające a możliwość odmiennej kwalifikacji prawnej tego samego zdarzenia | str. 297 2.1. Roszczenia uzupełniające a roszczenia wynikające ze stosunku szczególnego | str. 298 2.2. Roszczenia uzupełniające a roszczenia wynikające z bezpodstawnego wzbogacenia | str. 300 2.3. Roszczenia uzupełniające a roszczenia odszkodowawcze | str. 302 3. Kryteria oceny istnienia zbiegu norm | str. 306 4. Ocena potencjalnego zbiegu norm dekodowanych z przepisów o roszczeniach uzupełniających z normami przewidującymi odrębny reżim odpowiedzialności | str. 308 5. Roszczenia z art. 18 ust. 1–3a u.o.p.l. a problem zbiegu z unormowaniem roszczeń uzupełniających rei vindicatio | str. 315 6. Podsumowanie | str. 325 Rozdział IX Stosunki między współwłaścicielami jako podstawa roszczenia o wynagrodzenie za nieuprawnione korzystanie z rzeczy wspólnej | str. 327 1. Uwagi wprowadzające | str. 327 2. Wprowadzenie do problematyki dotyczącej roszczenia współwłaściciela o wynagrodzenie z tytułu nieuprawnionego korzystania z rzeczy wspólnej | str. 329 3. Ustawowy model współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej (art. 206 k.c.) | str. 331 4. Podstawa prawna roszczenia o dopuszczenie do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej | str. 339 5. Konstrukcja roszczenia współwłaściciela o zapłatę wynagrodzenia za nieuprawnione korzystanie z rzeczy wspólnej przez innego współwłaściciela | str. 349 5.1. Charakter prawny roszczenia – uwagi wstępne | str. 350 5.2. Przesłanki roszczenia | str. 352 5.2.1. Prawo współwłasności | str. 354 5.2.2. Nieuprawnione korzystanie z rzeczy wspólnej przez współwłaściciela | str. 356 5.2.3. Zła wiara współwłaściciela | str. 362 5.2.4. Wiedza współwłaściciela będącego w dobrej wierze o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o dopuszczenie do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej lub o złożeniu wniosku o podział rzeczy wspólnej do korzystania | str. 364 6. Wysokość wynagrodzenia | str. 365 7. Relacja roszczenia współwłaściciela o zapłatę wynagrodzenia za nieuprawnione korzystanie z rzeczy wspólnej w stosunku do roszczenia o dopuszczenie do współposiadania tej rzeczy lub jej podziału do korzystania | str. 370 8. Podsumowanie | str. 377 Zakończenie | str. 379 Bibliografia | str. 391 Wykaz orzecznictwa | str. 403