Ukraińcy i ich sąsiedzi na przestrzeni wieków t. II

W opublikowanych w Polsce opracowaniach naukowych poświęconych tematyce ukraińskiej dominuje problematyka relacji polsko-ukraińskich. Relacje Ukraińców z innymi narodami sąsiednimi są w Polsce prawie nieznane, dlatego też Ukraińskie Towarzystwo Historyczne postanowiło w swojej działalności naukowej zbadać stan badań nad relacjami Ukraińców z ich sąsiadami na przestrzeni wieków oraz zachęcić badaczy z różnych dziedzin nauki do zainteresowania się tym problemem badawczym. Drogą do osiągnięcia tego celu jest wydanie cyklu monografii zbiorowych pod wspólnym tytułem „Ukraińcy i ich sąsiedzi na przestrzeni wieków: polityka, gospodarka, religia, kultura i życie codzienne”. W niniejszym, drugim tomie z tej serii, prezentowane są ustalenia badaczy z Czech, Luksemburga, Polski, Serbii, Słowacji i Ukrainy. Dotyczą one nie tylko wzajemnych relacji Ukraińców z Polakami, ale także z Rosjanami, Żydami, Słowakami i Czechami, a także z Węgrami i Serbami, głównie od XIX wieku po czasy współczesne. (Fragment Wstępu)

Spis treści

Wstęp 11 RELACJE UKRAIŃSKO-POLSKIE DO 1918 ROKU Olga Gajdaj, Tadeusz Srogosz, Stosunki Rzeczypospolitej z Rosją w obliczu zagrożenia epidemiami dżumy na Prawobrzeżnej Ukrainie w latach 1770–1792 15 ????? ?????????, «???? ??????????? ????????» ?? ?? ???????? ? ???????? ????????? ? ??????? ???????? ? ?????? ??????? ?? ???????? [„Liga Pomocy Przemysłowej” i jej znaczenie dla rozwoju przemysłu i rzemiosła w Galicji w pierwszym trzydziestoleciu XX wieku] 31 ??????? ?????, ?????????????? ????????? ? ??????? ????????? ?????? ???????? ?????????? ??? – ?? ??????? ?? ???????? [Stosunki narodowościowe w szkolnictwie średnim Galicji na przełomie XIX i XX wieku] 46 Renata Wiaderna-Kuśnierz, „Z zamiłowania historyk sztuki”. Poglądy profesora Leona hr. Pinińskiego na miejsce sztuki w społeczeństwie i jego wkład w powiększenie zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu i Lwowskiej Galerii Obrazów. Zarys problematyki 64 RELACJE UKRAIŃSKO-POLSKIE W LATACH 1918–1939 Rafał Dydycz, Prasa ukraińska na terenie Chełmszczyzny i Podlasia w pierwszej połowie XX wieku 89 ?????? ?????????, ????? ?????? ??????? ? ???????????? ????????? (?? 100-????? ???????????? ????????) [Sylwetka Symona Petlury w folklorze ukraińskim (100-lecie umowy warszawskiej)].. 108 † ????? ?????, ???????? ??????????? 1930 ???? ? ??????? ? ???????????? ? ?????????? ????????? ???????? [Obraz polskiej pacyfikacji miasta Jaworowa w przekazach ludowych] 125 Tadeusz Sucharski, Obywatele „archipelagu polskiego” na „oceanie ukraińskim”, czyli o strukturze narodowościowej Marchlewszczyzny radzieckiej 141 ??????? ????????, ????????? ???????? ?????????? ? ?????????? ????????? ????????? ?? ???????? (????????, ???????, ?????????) [Polska dyplomacja w okresie międzywojennym i ukraińska emigracja polityczna na Bałkanach (Bułgaria, Rumunia, Jugosławia)] 157 Alina Bacic-Saliszewska, Sotnie UPA dowodzone przez Mychajła Dudę „Hromenkę” (1944–1947) 177 ????? ??????, ????? ??????? ???????? ? ??????????? ??????????? ????????? ??? ????? ??????? ?????: ??????????? ???????? (?? ?????????? ??????????, ?????-???????????? ?? ?????????? ????????) [Motyw udzielania pomocy podczas II wojny światowej w ukraińskiej tradycji ludowej: kontekst międzyetniczny (na podstawie badań w okręgach wołyńskim, iwano-frankowskim i lwowskim)] 198 ????????? ?????????, ?????? ????? ????????? ? ?????????? «??????? ??????» ????????-???????????? ???????????? (????????, 1944–1945 ????): ????? «?????????» [Ofiary ludności ukraińskiej w najgorętszym okresie konfliktu polsko-ukraińskiego w Galicji w latach 1944–1945. Działalność „batalionów strzeleckich”] 221 ????????? ?????????, ??????????? ???????????? ?????????????? ?? ??????? ?????????? ?????? 1939 ???? [Organizacja samorządów ukraińskich na terenach Zakerzonia jesienią 1939 roku] 235 RELACJE UKRAIŃSKO-POLSKIE PO ROKU 1947 Witold Bobryk, Antagonizm pomiędzy centralnymi a wojewódzkimi władzami wyznaniowymi w kwestii działalności Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego na Rzeszowszczyźnie w czasach Polski Ludowej 253 Roman Drozd, Upamiętnienia wybitnych Ukraińców w Polsce w latach 1990–2005 269 Bohdan Halczak, „Informacja o pracy ludności ukraińskiej zamieszkałej na terenie woj. zielonogórskiego” opracowana przez Egzekutywę Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Zielonej Górze w 1955 roku 281 Rostysław Kramar, Losy i działalność członków warszawskiej grupy artystycznej „Spokij” po II wojnie światowej 295 Ruslana Kramar, Przekazanie części archiwum Ulany Krawczenko z Przemyśla do Kijowa na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku 313 Dawid Michalski, Granica polsko-ukraińska. Studium prawnomiędzynarodowe 324 ????????? ????????????, ??????????? ??????????? ????????? «??????????? ????????» ????? ?????? ?? ?????? [Międzynarodowy festiwal folkloru „Bukowińskie spotkania” zbliża narody i regiony] 343 Arkadiusz Słabig, Sytuacja Ukraińców w województwie słupskim w świetle dokumentów operacyjnych Służby Bezpieczeństwa z lat 1975–1989 358 RELACJE UKRAIŃSKO-ŻYDOWSKO-POLSKIE W OKRESIE II WOJNY ŚWIATOWEJ ?????? ??????, ??????? ??????????? ??????? ???????? 1930?1940 ????? ? ????? ?????????? ?????????: ????? ?????? ?? ?????? ??? ???????? [Życie codzienne we Wschodniej Galicji w latach 1930–1940 w relacjach ustnych: kryzys emocjonalny i walka o przetrwanie] 381 ?????? ???????, ?????? ??????? ? ???????? ?????????? ??????? ??? ????? ?????? ???????? ????? ?? ??????????? ??????? [Sylwetki sąsiadów w czasie II wojny światowej w przekazach mieszkańców Polesia Wołyńskiego] 401 ?????? ??????, ?????? ?? ????? ? ???????? ????????? (?? ???????????? ?????????? 30?40 ????? ?? ????????) [Obraz Polaków i Żydów w latach 20. i 30. XX wieku w ludowych przekazach ukraińskich] 413 RELACJE UKRAIŃSKO-SŁOWACKO-CZESKIE Vlastimil Ondrák, Boje Ukrajinské haličské armády proti maďarským jednotkám na Slovensku a Podkarpatské Rusi roku 1919: realita či mýtus? [Walki Ukraińskiej Armii Halickiej przeciwko jednostkom węgierskim w Słowacji i Podkarpackiej Rusi w roku 1919: prawda czy mit?] 429 ???? ?????, ??????? ??????, ?????? „Pešťbudínske vedomosti” (1861–1867) ??? ??????? ???????? ?? ??? ?????????-????????? ?????????, ????????? ?? ??????????? ???????? [Opinie czasopisma „Pešťbudínske vedomosti” w latach 1861–1867 o Rusinach Węgier i Galicji oraz o kulturalnych i politycznych relacjach słowacko-rusińskich] 440 Michal Šmigeľ, Keďsa cez Karpaty utiekalo... Príbeh utečeneckej vlny z Ukrajiny na Slovensko v roku 1944 [Kiedy uciekaliśmy przez Karpaty... Uchodźcy z Ukrainy w Słowacji w 1944 roku] 453 RELACJE UKRAIŃSKO-ROSYJSKIE Jakub Gorzeń, Współczesny wpływ propagandy rosyjskiej na polskie społeczeństwo w kwestii Ukrainy 481 Johanna Jaschik, The Significance of 20th Century Ukrainian Nationalism for The All-Ukrainian Union Svoboda: A Case-Study on Russia [Rola nacjonalizmu ukraińskiego w XX wieku i obraz Rosji w myśli politycznej Wszechukraińskiej Partii Swoboda] 497 UKRAIŃCY W KANADZIE I USA ?????? ???, ???i???? i?????’? ??????? ???????? ?????i ? ?????? ???? ?i???? ?? ?i???????i? (???) 1926 ???? [Nieznany wywiad biskupa Dionisija Njaradi udzielony podczas wizyty w Filadelfii (USA) w 1926 roku] 513 ??????? ?????, ???? ?????, ??????? ??????????? ??????????? ? ?????????? ????? ????? [Kwestia niepodległości Ukrainy w działalności Pawła Juzyka] 525 RELACJE UKRAIŃSKO-RUMUŃSKIE ????????? ????????????, ???????????? ??????????? ????? ?? ???????? ? 1918 ???? ?? ????????? ?? ????? ??????? ???????? ???? ???? [Ustanowienie władzy ukraińskiej na Bukowinie w 1918 roku i postawa innych grup etnicznych wobec tego faktu] 541 Michał Jarnecki, Tendencje separatystyczne oraz irredentystyczne na Rusi Zakarpackiej w niepodległej już Ukrainie 559 RELACJE UKRAIŃSKO-ORMIAŃSKIE ?????? ?????, ?????????? ??????????? ??????????? ?????? ? ?????? 1946 ???? ????-???? ???? [Likwidacja ormiańskiego Kościoła katolickiego przez NKWD we Lwowie w 1946 roku] 583 RELACJE UKRAIŃSKO-NIEMIECKIE Hanna Hrehorowicz-Gaber, Problem zachowania pozostałości dziedzictwa kulturowego kolonistów niemieckich na terenach Polski i Ukrainy 599 RELACJE UKRAIŃSKO-LITEWSKIE ?????? ????????, ????? ?? ????? ???????: ??????? ?????, ????? ?? ???????? (?? ??????????, ???????????? ? ?????????? ???????) [GUŁAG jako więzienie narodów: wspólny pobyt, praca i walka (na przykładzie okręgu lwowskiego)] 615 KULTURA NA TERENACH UKRAIŃSKIEGO POGRANICZA ETNICZNEGO ?????? ??????, ??????????? ???????? ??????? ??? ?????????? ?????? ?? ??????? ?????? ?? ????????? (?? ?????? ???????? ??????????) [Medycyna ludowa na Pokuciu – wyobrażenia o źródłach chorób i sposoby ich leczenia (na podstawie badań terenowych)] 639 ?????? ???????, ???????? ???????: ???????? ?????? ?? ????? [Wyroby ceramiczne mieszkańców wsi Uherce w powiecie leskim: formy i ornamentyka] 654 ?????? ??????, ???????????? ?????????????? ???????? ? ???????? ???????? ??????? ?? ????????? [Wzajemne przenikanie się wzorców rodzimych i zagranicznych w ceramice ludowej Ukrainy].. 666 ???????? ?????, ????? ???????? ?? ???? ????????????? ?????????? ??????????? [Julian Tarnowicz i jego przewodniki turystyczne po Łemkowszczyźnie] 683 ???????? ?????, ??????????? ?????????????? ????? ?? ????????? ?????????? [Studia nad prozą demonologiczną na Łemkowszczyźnie] 694 Informacja o autorach 707