Miau.pl czyli wychowanie na uboczu kultury

W publikacji Miau.pl, czyli wychowanie na uboczu kultury autorka, poprzez analizę codziennego życia jednej z wielu grup on-line, odkrywa złożoność świata tworzonego w Internecie. Ukazuje, jak mechanizmy regulujące życie społeczne w świecie realnym są transportowane i adaptowane w świecie wirtualnym. W książce tej nie chodzi o koty, choć one także są ważne. To przede wszystkim tekst o poszukiwaniu sensu życia, o odrzuceniu oraz nadziei, a także o tym, w jaki sposób Internet może pełnić funkcję akceleratora kumulującego i wyzwalającego rozproszoną energię jednostek.

Spis treści

Podziękowania 9 Wstęp 11 Rozdział 1. Społeczny i kulturowy fenomen internetu 19 1.1. Eteryczna natura internetu 19 1.2. Związki technologii i społeczeństwa 21 1.3. Rozmycie kategorii i wynikająca z tego trudność oceny społecznego wpływu internetu 24 1.4. Zagrożenia komunikacji komputerowej dla społeczeństwa 26 1.5. Zalety i możliwości, jakie stwarza komunikacja komputerowa 28 1.6. Internet jako przestrzeń publiczna 33 Rozdział 2. Forum jako narzędzie tworzenia się społeczności i formowania tożsamości 37 2.1. Warunki tkwiące w technologii, sprzyjające tworzeniu się społeczności 37 2.2. Czynniki pośrednie sprzyjające rozwojowi społeczności internetowych 41 2.3. Podobieństwa i różnice w funkcjonowaniu w grupach tworzonych na forum i tradycyjnie 42 2.4. Rodzaje i stopnie uczestnictwa we wspólnotach internetowych 45 Rozdział 3. Internetowe fora dyskusyjne jako formy nowego typu kultury uczestnictwa i wiedzy 49 3.1. Pojmowanie kultury jako świata ludzkiej aktywności 49 3.2. Wychowawcza rola kultury 52 3.3. Wpływ mass mediów na funkcjonowanie kultury 55 3.4. Internet – w stronę kultury konwergencji 57 3.5. Wykorzystanie koncepcji kultury E.T. Halla do badania wspólnot internetowych 60 Rozdział 4. Media i internet jako wychowawcza rzeczywistość 63 4.1. Medialna konkurencja dla o?cjalnych instytucji wychowawczych 63 4.2. Wychowanie poprzez media i dla mediów 65 4.3. Potrzeba re?eksji pedagogicznej nad społecznym wykorzystaniem Internetu 72 4.4. Grupy społeczne on-line jako wspólnoty wychowujące 75 Rozdział 5. Perspektywa Foucaultowska w badaniach nad procesami wychowania zachodzącymi w wirtualnym świecie 79 5.1. Wychowanie przez media 79 5.2. Od kryzysu wartości oświecenia do świata internetu 80 Rozdział 6. Narzędzia i metody badawcze wykorzystane podczas badań 87 6.1. Etap pierwszy – obserwacja hipertekstu 87 6.2. Etap drugi – spojrzenie socjolingwistyczne 89 6.3. Etap trzeci – brikolaż netnogra?czny 90 Rozdział 7. Możliwości badawcze, jakie stwarza perspektywa Foucaultowska dla badań nad dyskursem miau 101 7.1. Zwrot w orientacji badawczej 101 7.2. Rola osobistego doświadczenia w badaniach miau 102 Rozdział 8. Wpływ struktury forum na reprodukcję dyskursu miau 107 8.1. Początki dyskursu miau w wirtualnej rzeczywistości 107 8.2. Sprawowanie władzy poprzez technologię forum 108 8.3. Rola nazwy forum i tytułów podforów w umacnianiu dyskursu miau 109 8.4. Przejawianie się hierarchii ważności dyskursywnej poprzez układ forum 111 8.5. Analiza ważności dyskursywnej podforów 113 8.5.1. Podforum „Koty” – rdzeń dyskursu 113 8.5.2. Podforum „Kociarnia” – rozszerzenie dyskursu miau 114 8.5.3. Podforum „Zwierzyniec ogólny” – rozszerzenie uwagi dyskursu na inne zwierzęta 115 8.5.4. Podforum „Koci, Łapci” – kontrola dyskursu nad życiem codziennym użytkowników 116 8.5.5. Podforum „Koci Bazarek” – instytucja ?nansowa dyskursu miau 119 8.5.6. Podforum „Spotkania” – punkt, w którym dyskurs wychodzi poza świat wirtualny 121 8.5.7. Podforum „Problemy Techniczne” – kontrola formy i estetyki 122 8.5.8. Nowe podfora – świadectwo aktywnego rozwoju dyskursu miau 123 8.5.8.1. Podforum „Pchli Targ” – kolejny etap rozszerzania się dyskursu na życie codzienne użytkowników 123 8.5.8.2. Podforum „Weci Polecani” – detronizacja autorytetu weterynarzy przez dyskurs miau 124 8.6. Podsumowanie 126 Rozdział 9. Wykorzystanie przez dyskurs miau struktury internetowego forum dyskusyjnego w kształtowaniu tożsamości jego użytkowników 127 9.1. Elementy technologii wpływające na tożsamość użytkowników dyskursu miau 127 9.2. Nicki – znaczenie imion własnych użytkowników w dyskursie miau 129 9.3. Analiza danych demogra?cznych i innych umieszczanych w pro?lach przez użytkowników jako próba oglądu osobowości potencjalnego członka miau 137 9.3.1. Miejsce zamieszkania/pobytu – ułatwienie integracji działań dyskursu 138 9.3.2. Hobby i zainteresowania – potencjalne obszary wpływu dyskursu 140 9.3.3. Zawód – inne oprócz dyskursu obszary działalności użytkowników 142 9.3.4. Wiek – informacja najczęściej pomijana 144 9.3.5. Podsumowanie analizy danych demogra?cznych 144 9.4. Sygnatura – forma podpisu i świadectwo poprawności dyskursywnej 145 9.4.1. Aforyzmy, cytaty i inne teksty – „mądrość” dyskursu 146 9.4.2. Zestawienia i klepsydry – świadectwa zaangażowania w dyskurs 149 9.4.3. Apele – wezwania do zachowań poprawnych 150 9.4.4. Teksty pozostałe 151 9.4.5. Podsumowanie analizy tekstów nieinteraktywnych umieszczonych w sygnaturach 151 9.4.6. Teksty interaktywne – wirtualny zasięg dyskursu miau 152 9.4.7. Elementy gra?czne – obrazy jako świadectwa tożsamości i informacja przekazywana innym użytkownikom 153 9.5. Podsumowanie 155 Rozdział 10. Kulturowe źródła dyskursu miau jako elementy konstytuujące tożsamość i podstawy wychowania 157 10.1. Metoda genealogiczna w poszukiwaniu kulturowych podstaw dyskursu miau 157 10.2. Adaptacja kultu Bastet w dyskursie miau 158 10.3. Odwrócenie wyobrażenia o czarownicy jako projekt tożsamości miau 164 10.4. Podsumowanie 172 Rozdział 11. Proces wychowania w dyskursie miau 173 11.1. „Kocie ABC” – podstawowy zasób wiedzy umożliwiający funkcjonowanie w ramach dyskursu miau 175 11.2. System banerów jako forma wychowania formalnego w dyskursie miau 196 11.2.1. Uzasadnienie dla uznania systemu banerów za formalny poziom wychowania 196 11.2.2. Ogólne zasady funkcjonowania systemu banerów 197 11.2.3. Wychowanie poprzez obraz idealnej relacji kot-człowiek ukazany w banerach kotów rezydentów 199 11.2.4. Forma wychowania poprzez retorykę zagrożenia obecną w banerach kotów nie-rezydentów jako antyteza dla wychowania poprzez idylliczną wizję zawartą w banerach kotów rezydentów 203 11.2.5. Obraz konsekwencji braku relacji przedstawiony w banerach apelujących o dom 205 11.2.6. Przesłanie roli człowieka w relacji człowiek-kot w banerach apelujących o pomoc 209 11.2.7. Instytucjonalizacja dyskursu miau ukazana w banerach akcji i organizacji jako egzempli?kacja działań zmierzających do ustanowienia porządku dyskursu w innych obszarach świata społecznego 215 11.3. Podsumowanie 219 11.4. Przejawy wychowania nieformalnego obecne w dyskursie miau 220 11.4.1. Wprowadzenie do wychowania nieformalnego zawarte w wątkach-pamiętnikach 222 11.4.2. Wychowawcza rola modeli zachowań zgodnych z wartościami dyskursu zawarta w pierwszych postach wątków-pamiętników 227 11.4.3. Model właściwego postrzegania kota obecny w wątkach-pamiętnikach 229 11.4.4. Model nawiązania relacji obecny w wątkach-pamiętnikach 234 11.4.5. Model reagowania na zagrożenia ze strony świata zewnętrznego 239 11.4.6. Podsumowanie 243 11.5. Wychowawcza rola baśni w dyskursie miau jako przykład wychowania nieformalnego 244 11.5.1. Pierwsze próby stworzenia baśni przez dyskurs miau 245 11.5.2. Cztery wątki-baśnie jako przykład wychowania przez świat ?kcyjny w dyskursie miau 247 11.5.3. Adaptacja formuły klasycznej baśni magicznej w „Pamiętniku Babuni” i jego wychowawcze znaczenie dla dyskursu miau 248 11.5.4. Przesunięcie dyskursu miau w stronę głównego nurtu kultury poprzez „Pamiętnik Babuni” 257 11.5.5. Rola pozostałych wątków-baśni w umacnianiu wizji tożsamości miau nakreślonej w „Pamiętniku Babuni” 260 11.6. Podsumowanie 266 Rozdział 12. Podsumowanie analizy dyskursu miau i interpretacja uzyskanych wyników badań 267 12.1. Podsumowanie analizy dyskursu miau ujętego z perspektywy wspólnoty wychowującej znajdującej się na uboczu kultury 267 12.2. Reinterpretacja projektu tożsamości miau w świetle uzyskanych wyników badań 272 Literatura 277 Źródła drukowane 277 Źródła internetowe 282 Załączniki 285 Spis załączników 306