Regionalne ugrupowania integracyjne w gospodarce światowej

Książka zawiera analizę procesów integracji w gospodarce światowej oraz przedstawia znaczenie regionalnych ugrupowań integracyjnych istniejących na wszystkich kontynentach. Autorka bada potencjały gospodarcze, zamożność mieszkańców oraz udział w handlu światowym 16 wybranych regionalnych ugrupowań integracyjnych. Analizuje również handel wewnątrz tych ugrupowań (w tym handel wewnątrzgałęziowy) oraz otwartość ich gospodarek na wewnętrzną wymianę towarową. Bada wpływ udziału państw członkowskich w regionalnych ugrupowaniach integracyjnych na rozwój ich wymiany towarowej. Autorka analizuje rozszerzanie zakresu przedmiotowego oraz zasięgu geograficznego integracji gospodarczej, pokazując międzykontynentalne różnice modeli integracji oraz form ugrupowań regionalnych wynikających z lokalnej sytuacji społeczno-gospdarczo-politycznej. Przedstawia najważniejsze cechy trzech fal współczesnej integracji gospodarczej. Wiąże genezę procesów integracji z niedyskryminacyjną liberalizacją handlu prowadzoną po II wojnie światowej GATT oraz analizuje związki integracji z przedmiotem i postępem negocjacji wielostronnych prowadzonych w ramach GATT/WTO. Przedstawia też podstawy ekonomii integracji gospodarczej, badając statyczne i dynamiczne efekty handlowe tworzenia regionalnych ugrupowań integracyjnych. Książka jest przeznaczona dla ekonomistów oraz specjalistów od stosunków międzynarodowych. Powinni po nią również sięgnąć analitycy pracujący na rzecz instytucji międzynarodowych, zwłaszcza unijnych, politycy i dziennikarze zajmujący się zagadnieniami ekonomicznymi.

Spis treści

Wstęp 1. Regionalne ugrupowania integracyjne — terminologia, geneza, przedmiot badania 1.1. Integracja gospodarcza a regionalizm 1.2. Początki procesów integracji gospodarczej 1.3. Główne przyczyny tworzenia regionalnych ugrupowań integracyjnych 1.4. Podstawy prawne tworzenia regionalnych ugrupowań integracyjnych przez państwa członkowskie WTO 1.5. Formy regionalnych ugrupowań integracyjnych 1.6. Podsumowanie 2. Statyczne efekty handlowe tworzenia regionalnych ugrupowań integracyjnych 2.1. Skutki otwierania gospodarek państw członkowskich regionalnych ugrupowań integracyjnych 2.2. Statyczne efekty handlowe powstania strefy wolnego handlu i unii celnej 2.2.1. Efekty kreacji i przesunięcia w strefie wolnego handlu 2.2.2. Efekt odchylenia w strefie wolnego handlu i polityka przeciwdziałania jego skutkom 2.2.3. Efekty handlowe unii celnej 2.3. Efekty handlowe unii walutowej 2.4. Podsumowanie 3. Dynamiczne efekty handlowe tworzenia regionalnych ugrupowań integracyjnych 3.1. Intensyfikacja handlu wewnątrzgałęziowego 3.2. Wpływ otwarcia rynków narodowych na intensywność konkurencji 3.2.1. Dyskryminacja cenowa 3.2.2. Brak dyskryminacji cenowej po otwarciu gospodarek 3.2.3. Konkurencja oligopolistyczna 3.3. Wpływ otwarcia rynków narodowych na efektywność gospodarki 3.3.1. Duopol Cournota a postęp techniczny 3.3.2. Inne formy niedoskonałej konkurencji a postęp techniczny 3.4. Podsumowanie 4. Rozwój regionalnych ugrupowań integracyjnych w gospodarce światowej 4.1. Wpływ kontynentalnych uwarunkowań społeczno-politycznych na modele integracji gospodarczej 4.2. Fale integracji po II wojnie światowej 4.2.1. Pierwsza fala integracji 4.2.2. Druga fala integracji 4.2.3. Trzecia fala integracji 4.3. Pozycja ekonomiczna wybranych ugrupowań regionalnych w gospodarce światowej 4.3.1. Potencjał gospodarczy 4.3.2. Zamożność mieszkańców 4.4. Podsumowanie 5. Wybrane regionalne ugrupowania integracyjne w handlu światowym 5.1. Eksport i import wybranych regionalnych ugrupowań integracyjnych 5.2. Eksport i import wewnątrz wybranych regionalnych ugrupowań integracyjnych 5.3. Handel wewnątrzgałęziowy w wybranych regionalnych ugrupowaniach integracyjnych 5.3.1. Sposoby mierzenia handlu wewnątrzgałęziowego 5.3.2. Intensywność handlu wewnątrzgałęziowego 5.4. Wpływ udziału państw członkowskich w regionalnych ugrupowaniach integracyjnych na ich handel 5.4.1. Geneza stosowania modeli grawitacji w badaniu handlu międzynarodowego 5.4.2. Przegląd badań empirycznych na temat handlu regionalnych ugrupowań integracyjnych 5.4.3. Empiryczne badanie czynników decydujących o intensywności handlu regionalnych ugrupowań integracyjnych 5.5. Podsumowanie Uwagi końcowe Literatura cytowana