Zatrudnienie cudzoziemców w przedsiębiorstwach

Praca składa się z sześciu rozdziałów. W pierwszym omówiono regulacje prawne odnoszące się do zatrudnienia obcokrajowców w Polsce. W rozdziale drugim omówiono wybrane definicje i modele popytu na pracę, w tym w szczególności dotyczące zapotrzebowania na pracę obcokrajowców. Opisano także zmiany na rynku pracy i w gospodarce sprzyjające napływowi imigrantów do Polski. W trzecim rozdziale scharakteryzowano województwo opolskie jako obszar badawczy, w szczególności jego specyfikę migracyjną i demograficzną, oraz pokazano obecność obcokrajowców na regionalnym rynku pracy, opierając się na wybranych danych statystycznych. W rozdziale czwartym omówiono plany respondentów dotyczące zatrudnienia obcokrajowców oraz charakteru pracy cudzoziemców w badanych firmach. W piątym rozdziale zaprezentowano m.in. wiedzę badanych przedsiębiorców w zakresie warunków formalnoprawnych zatrudniania zagranicznej siły roboczej, omówiono czynniki utrudniające korzystanie z pracy obcokrajowców oraz pozapłacowe warunki zatrudnienia oferowane przez badanych pracodawców. W rozdziale szóstym pokazano spojrzenie respondentów na Polskę i województwo opolskie jako kierunek imigracji oraz zaprezentowano opinie badanych przedsiębiorców dotyczące perspektyw dalszego zatrudniania cudzoziemców w Polsce i w województwie opolskim.

Spis treści

Wprowadzenie 9 Rozdział 1 Zatrudnienie cudzoziemców w Polsce w ujęciu regulacji prawnych, danych statystycznych oraz w świetle wyników badań przeprowadzonych wśród pracodawców 15 1.1. Warunki formalnoprawne zatrudnienia obcokrajowców w Polsce 15 1.2. Skala i struktura imigracji zarobkowych do Polski (na podstawie wybranych danych statystycznych) 21 1.2.1. Zezwolenia na pracę dla cudzoziemców wydane w Polsce w latach 1993-2015 21 1.2.2. Oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi wydane w Polsce w latach 2007-2015 24 1.3. Wybrane polskie badania zrealizowane wśród pracodawców dotyczące zatrudnienia cudzoziemców 27 Rozdział 2 Imigracja zarobkowa a rynek pracy w kraju przyjmującym 32 2.1. Popyt na pracę imigrantów. Definicje i modele 32 2.2. Segmentacja rynku pracy czynnikiem przyciągającym imigrantów 38 2.2.1. Wybrane teorie segmentacji rynku pracy 38 2.2.2. Segmentacja rynku pracy czynnikiem przyciągającym obcokrajowców. Ujęcie praktyczne 43 2.3. Zmiany na rynku pracy i w gospodarce sprzyjające napływowi imigrantów do Polski 45 Rozdział 3 Charakterystyka regionu eksploracji oraz metodyka przeprowadzonych badań 51 3.1. Województwo opolskie jako obszar badań nad imigracją zarobkową 51 3.1.1. Migracyjna specyfika Opolszczyzny 51 3.1.2. Depopulacja w województwie opolskim czynnikiem wpływającym na obecność cudzoziemców 54 3.1.3. Obecność obcokrajowców na opolskim rynku pracy – wybrane dane statystyczne 59 3.2. Metoda realizacji badań i charakterystyka badanej grupy pracodawców 66 3.2.1. Cel badań, dobór próby oraz ich przebieg 66 3.2.2. Struktura badanych przedsiębiorców z uwzględnieniem wielkości zatrudnienia, branży oraz powiatu, w którym zarejestrowana jest działalność gospodarcza 70 3.2.3. Badani przedsiębiorcy w podziale uwzględniającym segment rynku pracy 72 Rozdział 4 Popyt zrealizowany i potencjalny na pracę cudzoziemców w badanych przedsiębiorstwach oraz jego determinanty 77 4.1. Faktyczne i planowane zatrudnienie cudzoziemców oraz jego specyfika 77 4.1.1. Plany związane z przyjęciem do pracy cudzoziemca 77 4.1.2. Charakter pracy obcokrajowców w firmach korzystających z zagranicznej siły roboczej 83 4.1.3. Charakter pracy obcokrajowców w firmach rozważających korzystanie z pracy cudzoziemców 85 4.2. Powody przesądzające o zatrudnieniu lub niezatrudnieniu cudzoziemca zgłaszane przez badanych pracodawców 87 4.2.1. Czynniki wpływające na pozytywną decyzję o zatrudnieniu zagranicznego pracownika 87 4.2.2. Czynniki wpływające na negatywną decyzję o zatrudnieniu zagranicznego pracownika 91 4.2.3. Czynniki wpływające na możliwość rozważenia decyzji o zatrudnieniu zagranicznego pracownika 93 Rozdział 5 Obecność cudzoziemców w przedsiębiorstwach: bariery, korzyści, wykonywane zawody i wynagrodzenia 98 5.1. Trudności w zatrudnianiu obcokrajowców oraz oferowane im płacowe i pozapłacowe warunki pracy 98 5.1.1. Wiedza badanych przedsiębiorców w zakresie warunków formalnoprawnych zatrudnienia zagranicznej siły roboczej 98 5.1.2. Czynniki utrudniające zatrudnianie zagranicznych pracowników według opinii badanych przedsiębiorców 100 5.1.3. Pozapłacowe warunki zatrudnienia oferowane przez badanych pracodawców 104 5.2. Oferowane obcokrajowcom zawody, wynagrodzenia oraz wskazywane korzyści wynikające z zatrudnienia zagranicznego pracownika 107 5.2.1. Zawody oferowane obcokrajowcom w badanych przedsiębiorstwach 107 5.2.2. Wynagrodzenia oferowane cudzoziemcom przez badanych pracodawców 110 5.2.3. Korzyści osiągane przez przedsiębiorców dzięki zatrudnieniu zagranicznej siły roboczej 114 Rozdział 6 Rozwój imigracji do Polski – ocena pracodawców 118 6.1. Postrzeganie Polski i województwa opolskiego jako kierunków imigracji 118 6.1.1. Atrakcyjność Polski jako kraju imigracji zarobkowej w opinii badanych przedsiębiorców 118 6.1.2. Czynniki stymulujące napływ imigrantów zarobkowych do Polski 122 6.1.3. Atrakcyjność województwa opolskiego dla cudzoziemskich pracowników 125 6.2. Perspektywy dalszego zatrudniania cudzoziemców w Polsce i w województwie opolskim w opinii badanych przedsiębiorców 128 6.2.1. Postrzeganie cudzoziemców jako pracowników 128 6.2.2. Propozycje zmian w zakresie zatrudniania zagranicznej siły roboczej 134 6.2.3. Obecność zagranicznych pracowników na Opolszczyźnie w przyszłości 138 Podsumowanie i wnioski 145 Bibliografia 151 Abstract 163